Η πόλη ανήκει στους διαδηλωτές

Η χθεσινή μέρα ήταν μέρα ταλαιπωρίας για τους κατοίκους, τους εργαζόμενους και τους επισκέπτες του κέντρου της Αθήνας. Δυο προγραμματισμένες συγκεντρώσεις, που πέρασαν από την πλατεία Συντάγματος, συνέβαλαν σε κυκλοφοριακό χάος. Ολοι οι δρόμοι του κέντρου ήταν πηγμένοι, όλοι οι οδηγοί που είχαν προγραμματίσει να περάσουν από το κέντρο ήσαν απελπισμένοι.

Χθες πορεύτηκαν από τη Σταδίου προς το Σύνταγμα με μηχανές συνδικαλιστές της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΠΟΕ-ΟΤΑ), που είχε κηρύξει απεργία με αίτημα να αποσυρθεί το άρθρο 179 του αναπτυξιακού νομοσχεδίου, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στους δήμους να εκχωρούν σε ιδιώτες τις υπηρεσίες καθαριότητας, ηλεκτροφωτισμού και πρασίνου. Στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, προς τη Βουλή, επίσης, υπήρχε πορεία εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία.

Το δίκιο του εργάτη

Εχουν δίκιο οι εργαζόμενοι; Υπό μία διασταλτή έννοια, για την αριστερόστροφη αντίληψη που κυριαρχεί στην Ελλάδα, πάντα οι εργαζόμενοι έχουν δίκιο. Οταν βλέπει κανείς τα πράγματα στις λεπτομέρειες, όμως, οι βεβαιότητες καταρρέουν. Ιδίως οι εργαζόμενοι στην τοπική αυτοδιοίκηση, επί της ουσίας διεκδίκησαν ακόμα μια φορά όχι το δικαίωμα στην εργασία αλλά, κυρίως, την αντίρρηση στην ιδιωτικοποίηση εργασιών της τοπικής αυτοδιοίκησης που, αν γινόταν δυνατή, θα έριχνε τα κόστη της αποκομιδής των σκουπιδιών και της καθαριότητας στην πόλη, άρα μακροπρόθεσμα θα επέτρεπε τη μείωση των τελών που πληρώνουν οι δημότες, με παράλληλη βελτίωση της εικόνας της πόλης σε επίπεδα φύλαξης, καθαριότητας, κατάστασης των πεζοδρομίων και των πάρκων, πρασίνου κ.λπ.

Οι διαδηλωτές, βεβαίως, αντιπαρέρχονται την ανάγκη να σκεφτούν το δημόσιο καλό. Επειδή έχουν άλλη προτεραιότητα. Το καλό το δικό τους. Γι’ αυτούς, οι υπηρεσίες των δήμων που υπάρχει δυνατότητα ιδιωτικοποίησής τους φαντάζουν δικές τους υπηρεσίες. Είναι ο δικός τους προνομιακός χώρος, τον οποίο θα υπερασπιστούν πάση θυσία. Διότι στην ουσία υπερασπίζονται την προνομιακή σχέση τους με ένα τμήμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα τον οποίο ιδιοποιήθηκαν, στην ουσία δηλαδή υπερασπίζουν τα προνόμιά τους. Και τα προνόμια αυτά είναι ισχυρότερα από το δημόσιο καλό.

Ο δημόσιος χώρος σε ομηρεία

Κάθε είδους δημόσιο καλό. Οπως, π.χ., ο δημόσιος χώρος της πρωτεύουσας, στον οποίο οι εργαζόμενοι, οι αυτοκινητιστές, οι περιπατητές, οι επισκέπτες θα ήθελαν να μπορούν να κινηθούν ελεύθερα. Στην Ελλάδα, η ελευθερία της διακίνησης στην πόλη είναι η πιο παρεξηγημενη ουτοπία. Είναι αδιανόητο αγαθό. Χθες, μια δράκα μοτοσικλετιστές συνδικαλιστές της τοπικής αυτοδιοίκησης για πολλοστή φορά έδειξαν ότι η πόλη ανήκει πρωτίστως στους φορείς της διαμαρτυρίας – οποιασδήποτε διαμαρτυρίας. Ελάχιστοι, στο όνομα ενός εργασιακού, ενός συνδικαλιστικού ή ενός ιδεολογικού «δίκιου» μπορούν να αναστατώνουν τις ζωές πολλών χιλιάδων ανθρώπων.

Η πρακτική δεν είναι καινούργια – αλλά κανείς δεν μπόρεσε να την αλλάξει. Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια, τα χρόνια της διακυβέρνησης του μνημονιακού ΣΥΡΙΖΑ, οι συνδικαλιστές και οι συνήθεις διαμαρτυρόμενοι είχαν βρεθεί πιο κοντά στην εξουσία, με αποτέλεσμα το κέντρο της πόλης να μην αντιμετωπίζει σε αυτή την ένταση προβλήματα από τα συνδικαλιστικά μπλόκα. Η εκλογική νίκη της ΝΔ, όμως, φαίνεται ότι επανέφερε τα πράγματα στην προτέρα κατάσταση- και τα αποτελέσματα πλέον τα ζουν καθημερινά οι πολίτες στην καθημερινή ζωή τους.

Ο καθένας για τον εαυτό του

Το τι θα μπορούσε να γίνει το δείχνουν οι πρακτικές σε άλλες χώρες του δυτικού κόσμου. Αν μια κοινωνική ομάδα, μια επαγγελματική κατηγορία ή ένας ιδεολογικός χώρος πρέπει να διαδηλώσει τις ιδέες και τις θέσεις του διεκδικώντας τα συμφέροντά του, υπάρχει πάντα η δυνατότητα (ιδίως για ολιγάριθμες συγκεντρώσεις) της πορείας από το πεζοδρόμιο, προκειμένου να μη διαταραχθεί η κοινωνική ζωή. Οι κάθε είδους διαδηλωτές δεν διεκδικούν από τους άλλους ανθρώπους με τους οποίους συνυπάρχουν στην πόλη. Αντίθετα, επιδιώκουν την υποστήριξή τους και τη συμπαράστασή τους. Πετυχαίνουν κάτι ανάλογο διαδηλώνοντας; Κάθε άλλο. Αντίθετα, διεκδικούν το αίτημά τους κόντρα στην υπόλοιπη κοινωνία, την οποία ταλαιπωρούν.

Και έτσι θα συνεχίσουν. Διότι οι κάθε είδους ομάδες διεκδίκησης προσωπικών ωφελημάτων θεωρούν ότι η θέση τους ενισχύεται αν η κοινωνία ταλαιπωρηθεί – και οι κυβερνήσεις ανέχονται και αυτή την ελληνική ιδιοτυπία, για να μην κατηγορηθούν για αυταρχισμό. Η κατάσταση των πόλεων σε ομηρία θυμίζουν μια παλιά γερμανική παροιμία – την παραθέτω παραφρασμένη: ο καθένας για τον εαυτό του και ο διαμαρτυρόμενος εναντίον όλων. Κουράγιο.