Κάλπες στα Σκόπια, προβλήματα στον «γαλλογερμανικό άξονα»

Ραγδαίες εξελίξεις έφερε στη Βόρεια Μακεδονία το βέτο που άσκησε κατά την ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας ο Εμανουέλ Μακρόν, μόνος μεταξύ των ηγετών της ΕΕ, στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη χώρα. Κάνοντας λόγο για ένα «ιστορικό λάθος της ΕΕ» – μια κρίση που έδειξαν να συμμερίζονται τόσο ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, όσο και ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ – ο Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ προανήγγειλε το Σάββατο με διάγγελμά του τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. «Είμαι απογοητευμένος και οργισμένος και ξέρω πως όλος ο λαός μας αισθάνεται το ίδιο» δήλωσε. «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο… Μόνο ο λαός μπορεί να αποφασίσει πλέον το μέλλον της χώρας». Αργά χθες, στο πέρας μίας πολύωρης, έκτακτης σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών στα Σκόπια υπό τον πρόεδρο της χώρας Στέβο Πενταρόφσκι, ο Ζάεφ ανακοίνωσε πως οι πρόωρες εκλογές θα διεξαχθούν στις 12 Απριλίου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η κυβέρνηση Ζάεφ θα παραιτηθεί και τη χώρα θα οδηγήσει στις εκλογές μία υπηρεσιακή κυβέρνηση, με πρωθυπουργό που θα προτείνει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα αλλά υπουργούς και από τα αντιπολιτευόμενα κόμματα. «Ομόφωνη θέση όλων των πολιτικών αρχηγών, ότι η ευρωατλαντική ολοκλήρωση είναι ο στόχος μας», τόνισε με ανάρτησή του στο twitter ο Ζόραν Ζάεφ.

Το «Οχι» του Μακρόν. Κατά την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, οι ευρωπαίοι ηγέτες αρνήθηκαν την πρόσκληση για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων τόσο στη Βόρεια Μακεδονία όσο και στην Αλβανία. Στο ζήτημα των Τιράνων, ωστόσο, ο Μακρόν βρήκε συμπαραστάτες στο «όχι» του τη Δανία και την Ολλανδία, ενώ στο θέμα της Βόρειας Μακεδονίας ήταν ο μόνος αντίθετος. «Ολος ο κόσμος παραδέχεται ότι η Βόρεια Μακεδονία έκανε πολλά: άλλαξε το όνομά της, άλλαξε Σύνταγμα και έκανε τα πάντα προκειμένου να λάβει πρόσκληση» δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα. Σύμφωνα με πηγές της «Libération», η συζήτηση στις Βρυξέλλες ήταν «μακρά, δύσκολη, επίπονη». Και «η Ανγκελα Μέρκελ ιδιαίτερα συναισθηματική, ήταν εντυπωσιακό». «Οταν υποσχόμαστε κάτι, όταν θέτουμε κάποιες προδιαγραφές, η Ευρώπη πρέπει να είναι προβλέψιμη… Νομίζω πως είναι προς το συμφέρον μας να προσδέσουμε αυτές τις χώρες στην ΕΕ. Αν κοιτάξετε τον χάρτη, θα δείτε πόσο σημαντικό είναι» δήλωσε η καγκελάριος σε μια προσπάθεια να μεταπείσει τον γάλλο πρόεδρο. Το «όχι» του ήρθε απλώς να επιβεβαιώσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο επονομαζόμενος «γαλλογερμανικός άξονας».  Αιτιολογώντας την αρνητική στάση που κράτησε σε πείσμα των ανησυχιών για την εντεινόμενη κινεζική και ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια, ο Μακρόν δήλωσε πεπεισμένος πως η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων είναι στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη. Ομως, «πριν από την οποιαδήποτε αποτελεσματική διεύρυνση, θα πρέπει να μεταρρυθμιστούμε εμείς οι ίδιοι» επισήμανε. «Χρειαζόμαστε μια μεταρρυθμισμένη ΕΕ και μια μεταρρυθμισμένη διαδικασία διεύρυνσης, μια πραγματική αξιοπιστία και ένα στρατηγικό όραμα του ποιοι είμαστε και ποιος είναι ο ρόλος μας» επέμεινε ο γάλλος πρόεδρος, σημειώνοντας ότι η ΕΕ στη σημερινή μορφή της δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των καιρών ή να διαχειριστεί μια νέα χρηματοπιστωτική κρίση. Γιατί θεωρούμε ότι «αυτό που δεν λειτουργεί με 28 κράτη-μέλη θα λειτουργούσε με 30;» αναρωτήθηκε. Υπάρχουν βέβαια και εκείνοι που αποδίδουν το γαλλικό βέτο σε λόγους εσωτερικής πολιτικής, που συνδέονται με τα θέματα της μετανάστευσης. Αλλά αυτό το παραδέχθηκε, εν μέρει, και ο ίδιος ο Μακρόν λέγοντας: «Πώς θέλετε να το εξηγήσω στους συμπατριώτες μου, αφού η δεύτερη τη τάξει χώρα από την οποία προέρχονται οι αιτούντες άσυλο στη Γαλλία είναι η Αλβανία;». Το θέμα θα συζητηθεί και πάλι την άνοιξη του 2020, στη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής ΕΕ -Βαλκανίων στο Ζάγκρεμπ.