Το κτηματολόγιο, οι δασικοί χάρτες και τα αδιέξοδα

Οι παρατάσεις που δόθηκαν και η απειλή προστίμων για όσους δεν θα δηλώσουν την ιδιοκτησία τους, δείχνει ότι η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης στη χώρα συναντά την απροθυμία των ιδιοκτητών. Αρκετές οι αιτίες, η σημαντικότερη όμως οι δασικοί χάρτες.

Η ανάρτηση των δασικών χαρτών αποκάλυψε ότι δεν γνωρίζαμε πως είμαστε μία από τις πλέον δασοσκεπείς χώρες της Ευρώπης, αφού το πολύ μεγαλύτερο μέρος των υπό κτηματογράφηση εκτάσεων χαρακτηρίζονται δασικές.

Οι έννοιες «δάσος» και «δασική έκταση», αν και μπαίνουν ισότιμα κάτω από την ομπρέλα προστασίας του νόμου, δεν είναι ταυτόσημες. Δάσος είναι αυτό που όλοι αντιλαμβανόμαστε ως δάσος με τα πεύκα και τα έλατα, ενώ η δασική βλάστηση είναι αραιή και πενιχρή με χαμηλά δένδρα ή θάμνους που δεν παράγουν δασικά προϊόντα.

Ομως η θεά Δήμητρα φαίνεται να μην καταλαβαίνει από αυτά και αφήνει τη χαμηλή βλάστηση να βλαστάνει εκεί που οι άνθρωποι σταμάτησαν την καλλιέργεια. Ο εμφύλιος, η αστυφιλία, η μετανάστευση και οι νέες οικονομικές συνθήκες είναι μερικές από τις αιτίες που αγροί που έζησαν οικογένειες και γενεές, εγκαταλείφθηκαν ακαλλιέργητοι. Ετσι λοιπόν οι αγροί καλύφθηκαν από τα «παιδιά» της Γης, δηλαδή αφάνες, ασπάλαθρα, σχίνα και γενικώς από αείφυλλα και πλατύφυλλα, που συγκροτούν την έννοια δασική έκταση. Το ΣτΕ καθιέρωσε ως αρχή το «άπαξ δάσος, εσαεί δάσος», παρέλειψε όμως να τοποθετήσει χρονικά το «άπαξ» και να διευκρινίσει, εάν αυτό ισχύει τόσο για τα δάση του Περικλή όσο και για τον αγρό που έμεινε ακαλλιέργητος και δασώθηκε μόλις χθες. Για την τελευταία περίπτωση και για λόγους ισότητας, μήπως θα έπρεπε το ΣτΕ να εξετάσει και λίγο την αρχή ο άπαξ αγρός στους πολύ γνωστούς χρόνους, εσαεί αγρός;

Και κάπως έτσι φθάσαμε στους δασικούς χάρτες, που έδειξαν τη μισή ύπαιθρο χώρα «δάσος» και κατά τεκμήριο δημόσια έκταση, δηλαδή ο ιδιοκτήτης που σκέπτεται να το δηλώσει στο Κτηματολόγιο θα πρέπει να κάνει δικαστικό αγώνα με εντελώς άνισους όρους για να αποδείξει με συμβόλαια ή μάρτυρες ότι αυτός και οι προκάτοχοί του νέμονται συνεχώς το ακίνητο τουλάχιστον από το 1885. Πού να βρεθούν όμως συμβόλαια, όταν τότε οι μεταβιβάσεις γινόντουσαν «δια λόγου»; Αλλά και πού να βρεθεί μάρτυρας σήμερα 160 ετών για να καταθέσει για τη νομή του κτήματος το 1885; Ζητούμενο και πάλιν η Λογική.

Να πως φθάσαμε στην απροθυμία των ιδιοκτητών. Είναι γι’ αυτούς μία υπόθεση «χαμένη από χέρι». Ας τη δηλώσει λοιπόν ο δασάρχης ως δημόσια για να γεμίσει το Δημόσιο με στάνες και ραχούλες, μήπως και η κυβέρνηση διορίσει φύλακες να τις εποπτεύουν. Το Κτηματολόγιο και ως εργαλείο κατά της ανεργίας! Και όταν ύστερα από χρόνια εκδικαστούν οι ενστάσεις κατά των χαρτών, που έχουν ως θέμα το είδος της χλωρίδας και όχι την κυριότητα, σε όσες περιπτώσεις θα γίνουν δεκτές θα συνανατραπεί και η κτηματολογική εγγραφή που έχει στηριχθεί στο ότι ως δασικό ήταν κατά τεκμήριο του Δημοσίου! Χωρίς την επίλυση των – άπειρων – προβλημάτων που έχει προκαλέσει η προχειρότητα των χαρτών και χωρίς την κατάργηση των προνομίων του Δημοσίου, το τρίτο πρόγραμμα κτηματογράφησης θα βυθιστεί αύτανδρο! Ομως, τα κτιριακά των αναμενόμενων επενδύσεων θα γίνουν στις εκτός σχεδίου περιοχές και όχι στο Σύνταγμα!

Τα ίδια προβλήματα προέκυψαν και στην κτηματογράφηση των αστικών περιοχών, ιδίως της Αττικής, όπου οι δασάρχες με βάση τους χάρτες του 1900, δήλωσαν ως δάση την πλατεία Ελευθερίας του Κορυδαλλού και το Περιβολάκι της Νίκαιας. Ομως η τότε κυβέρνηση – ΠΑΣΟΚ με υπουργό Βάσω Παπανδρέου – έδωσαν λύση με το Ν. 3127/2003 καταργώντας το απαράγραπτο των δικαιωμάτων του Δημοσίου και τα προνόμιά του. Ο σημερινός Πρωθυπουργός επαγγέλθηκε μεταρρυθμίσεις και μάλιστα σαρωτικές. Ιδού η Ρόδος!

Ο Απόστολος Γεροντίδης είναι δικηγόρος