Το πιο μεγάλο ρίσκο του Ερντογάν

Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ισχύει αυτό που λένε: πρόσεχε τι εύχεσαι. Με κάποιο τρόπο ο τούρκος πρόεδρος ξεγέλασε τον Ντόναλντ Τραμπ για να του δώσει το πράσινο φως για την εισβολή στην βορειοανατολική Συρία. Ομως τώρα που πήρε αυτό που ήθελε ο Ερντογάν βρίσκεται αντιμέτωπος με μερικές δύσκολες επιλογές. Πόσο να προχωρήσει; Ποιος είναι ο εχθρός; Και ποια μπορεί να είναι η διάρκεια αυτής της τόσο μεγάλης επιχείρησης; Ισως πρόκειται για το μεγαλύτερο ρίσκο ενός πολιτικού που συνηθίζει να ρισκάρει.

Ανήσυχοι για το πώς μπορεί να εξελιχθούν τα πράγματα, τούρκοι αξιωματούχοι αλλάζουν διαρκώς τους σκοπούς της στρατιωτικής επιχείρησης που ξεκίνησε χθες. Αυτό που ο Ερντογάν επί μήνες περιέγραφε ως απαραίτητη κίνηση για να περιορισθεί η απειλή των κούρδων τρομοκρατών μετατράπηκε ξαφνικά σε «ειρηνευτική επιχείρηση» με βασικό στόχο το Ισλαμικό Κράτος, όπως δήλωσε το δεξί χέρι του τούρκου προέδρου Ιμπραήμ Καλίν.

Είναι ξεκάθαρο ότι η ξαφνική αλλαγή οφείλεται στις έντονες αντιδράσεις που ξεσηκώθηκαν στην Ουάσιγκτον μετά την απόφαση του Τραμπ. Ακόμα και οι Ρεπουμπλικανοί κατηγόρησαν τον Λευκό Οίκο ότι πρόδωσε τους Κούρδους που αποτελούσαν την εμπροσθοφυλακή στον αγώνα εναντίον των τζιχανιστών. Είναι πιθανό ο Τραμπ να έδωσε το πράσινο φως στον Ερντογάν προκειμένου να αποσπάσει το ενδιαφέρον από τη διαδικασία για την παραπομπή του. Εάν ισχύει αυτό, του γύρισε μπούμερανγκ.

Καθώς ο Ερντογάν στέλνει τα στρατεύματά του στη Συρία, αντιμετωπίζει πολλούς άγνωστους παράγοντες. Κατ’ αρχήν, έχει η Τουρκία την δυνατότητα, ή ακόμα και τη διάθεση, να αναλάβει τον αγώνα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους ή τον έλεγχο των κέντρων κράτησης και των προσφυγικών καταυλισμών που μέχρι τώρα είχαν οι Κούρδοι;

Ο τούρκος πρόεδρος – όπως και οι υπόλοιποι – δεν έχουν ιδέα ποια θα είναι η επόμενη κίνηση του Τραμπ. Το ίδιο ισχύει και για τη Ρωσία, η οποία πρόσφατα διαφώνησε με την Τουρκία για το Ιντλίμπ και για την κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Δαμασκό, η οποία μπορεί να εκμεταλλευθεί την αναταραχή για να ανακαταλάβει και άλλες περιοχές.

Δεν είναι ξεκάθαρο πώς θα υποδεχθούν οι τούρκοι πολίτες – που ήδη έχουν απογοητευθεί από τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης από την κυβέρνηση – αυτή τη στρατιωτική επιχείρηση που ήδη δείχνει ως ένας μη αναγκαίος πόλεμος. Και εάν δημιουργηθεί μια νέα ανθρωπιστική κρίση ο Ερντογάν γνωρίζει σε ποιον θα ρίξει το φταίξιμο η διεθνής κοινότητα – και ποιος θα αντιμετωπίσει πιθανές κυρώσεις από τον ΟΗΕ και την ΕΕ.

Για όλους αυτούς τους λόγους, ο Ερντογάν θα είναι προσεκτικός στην αρχή. Και θα χρησιμοποιήσει τη συνάντησή του με τον Τραμπ στις 13 Νοεμβρίου για να λάβει αμερικανική υποστήριξη. Ομως το τι θα συμβεί κατόπιν μπορεί να μη βρίσκεται στον έλεγχό του. Οι ηγέτες των Κούρδων επιμένουν πως δεν υποχωρούν. Εάν οι Τούρκοι έρθουν, λένε, κι εμείς θα πάμε τον πόλεμο στο δικό τους έδαφος.