Από τη Λειψία στο Βερολίνο

Τριάντα χρόνια λοιπόν. Τριάντα χρόνια από την αρχή του (συμβολικού) τέλους του υπαρκτού σοσιαλισμού. Τα παιδιά που γεννιόνταν τότε στη Γερμανία έχουν σήμερα δικά τους παιδιά αλλά καθόλου αναμνήσεις από την εποχή που η χώρα τους ήταν χωρισμένη στα δύο – αν και δεν νομίζω ότι αυτή η «πληγή» στην εθνική συνείδηση των Γερμανών έχει κλείσει μέχρι τώρα. Τριάντα χρόνια δεν είναι παρά ένα ψίχουλο Ιστορίας.

Κι είμαστε κι εμείς που ζήσαμε εκείνη την εποχή στην απόλυτη έξαρση των νιάτων μας. Τώρα, κοιτώντας εκείνες τις μέρες μέσα από το τηλεσκόπιο αυτών των τριάντα χρόνων, διαπιστώνω ότι το πιο γοητευτικό όταν ζεις τα γεγονότα στην εξέλιξή τους, είναι το ότι δεν συνειδητοποιείς τι ακριβώς συμβαίνει. Οταν κατεβαίνεις στους δρόμους – πραγματικά ή νοερά – κρατώντας τα κεριά των ειρηνικών διαδηλώσεων στη Λειψία δεν καταλαβαίνεις ότι εκείνη την ώρα, μπροστά στα μάτια σου, γράφεται η Ιστορία. Ακόμη και όταν έναν μήνα μετά είσαι εκεί, μαζί με τους Βερολινέζους που μέσα σε λίγη ώρα, χωρίς απόλυτη συνείδηση των γεγονότων, βρέθηκαν μπροστά στο Τείχος και προσπαθούσαν να το γκρεμίσουν με τα χέρια τους. Ισως, βλέποντάς τους, περνά φευγαλέα από το μυαλό σου ότι, στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι με τα χέρια τους χτίζουν την Ιστορία. Και μετά, όταν οι πέτρες πουλιούνται ως τουριστικά σουβενίρ, θυμάσαι τότε που το Τείχος χώριζε ακόμη τους ανθρώπους, εκείνο το Freedom που ήταν γραμμένο στη δυτική πλευρά αλλά ανάποδα. Σαν να το είχε γράψει κάποιος από την ανατολική.

Εγώ όμως θυμάμαι και άλλα από εκείνη την εποχή. Μια Ευρώπη περήφανη, με αξίες και ιδανικά. Που οι πολιτιστικοί της άξονες ήταν προϋπόθεση ύπαρξης και όχι πολυτέλεια. Θυμάμαι το Σπίτι της Ευρώπης που είχε θεσπίσει ο Βίλι Μπράντ, τα Γιουροπάλια στις Βρυξέλλες – μια γιορτή του ευρωπαϊκών τεχνών -, τις «ζωντανές» ακόμη Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Μελίνας. Μια Ευρώπη που μπορούσε να απορροφήσει τους κραδασμούς τόσο μεγάλων αλλαγών.