Η εμμονή της ευρωζώνης με το 2% στον πληθωρισμό

Στις συζητήσεις οικονομικής πολιτικής στην Ευρώπη κυριαρχούσε ο αριθμός 3, δηλαδή το ανώτατο όριο του 3% του ΑΕΠ για τα εθνικά δημοσιονομικά ελλείμματα. Παρόλο που οι δημοσιονομικοί κανόνες που κατοχυρώθηκαν στη Συνθήκη του Μάαστριχτ ήταν στην πραγματικότητα πολύ πιο περίπλοκοι, ο δημόσιος διάλογος τείνει να επικεντρώνεται στο ποσοστό 3%, ειδικά την προηγούμενη δεκαετία, λόγω των ελλειμμάτων που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ.

Σήμερα, ωστόσο, ο αριθμός 2 επικρατεί στις συζητήσεις καθώς το 2% είναι ο στόχος του πληθωρισμού 2% για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Παρόλο που η συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν ορίζει τη σταθερότητα των τιμών, η ΕΚΤ, η μόνη επίσημη αποστολή της οποίας είναι η εξασφάλιση της σταθερότητας των τιμών στη ζώνη του ευρώ, αποφάσισε ήδη πριν από μερικά χρόνια ότι ο πληθωρισμός πρέπει να διαμορφώνεται σε επίπεδα λίγο κάτω από το 2%. Η ΕΚΤ θεωρεί αυτόν τον στόχο ως ιερό. Ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να επιτύχει τον στόχο της για μεγάλο χρονικό διάστημα. Και αυτό δεν ήταν μόνο πρόκληση για την ΕΚΤ. Ο πληθωρισμός παρέμεινε πεισματικά κάτω από το 2% στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες για σχεδόν μια δεκαετία. Η διατήρηση όμως του πληθωρισμού κάτω του στόχου δεν φαίνεται να έχει αρνητικές οικονομικές συνέπειες. Η απασχόληση στην ευρωζώνη σταθερά αυξάνεται και η ανεργία έχει μειωθεί σε χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, η ΕΚΤ φοβάται ότι διακυβεύεται η αξιοπιστία της και θεωρεί ότι δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί ο στόχος για τον πληθωρισμό.

Η λογική πίσω από το επιχείρημα ότι η επίτευξη του στόχου για τον πληθωρισμό υπερισχύει όλων των άλλων είναι απλή: ο χαμηλός πληθωρισμός μπορεί να υποδηλώνει την ύπαρξη κάποιου προβλήματος στην οικονομία.

Η επεκτατική πολιτική κερδίζει ευρεία στήριξη. Ειδικά στην Ευρώπη, ύστερα από χρόνια υποτιθέμενης λιτότητας, οι κυβερνήσεις και οι τραπεζίτες βρήκαν τελικά έναν λόγο να δαπανήσουν περισσότερο. Μακροπρόθεσμα, αυτή η πολιτική θα αυξήσει τα επίπεδα του δημόσιου χρέους. Και παρόλο που τα υπερβολικά χαμηλά επιτόκια είναι πιθανό να το κάνουν αυτό το χρέος βιώσιμο για κάποιο χρονικό διάστημα, η ιστορία υποδηλώνει ότι τα υψηλά επίπεδα χρέους οδηγούν αργά ή γρήγορα σε οικονομική κρίση. Παραμένει να δούμε αν αυτή τη φορά τα πράγματα έχουν πράγματι αλλάξει.

* Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του European Policy Studies.