Αλήθειες και μύθοι {LF}για το φυσικό αέριο

Παγίδες κρύβει η δομή των λογαριασμών κατανάλωσης φυσικού αερίου και τα νοικοκυριά που επιλέξουν για τη θέρμανσή τους το συγκεκριμένο καύσιμο είναι απαραίτητο να αντιληφθούν και να κατανοήσουν τον τρόπο διακύμανσης της τιμής του ανταγωνιστικού τμήματος έτσι ώστε να γνωρίζουν το πώς χρεώνονται και τι πληρώνουν.

Το φυσικό αέριο είναι ουσιαστικά ένα νέο προϊόν που μπαίνει στα σπίτια των νοικοκυριών. Οι εταιρείες προμήθειας έχουν επιδοθεί σε απανωτές προσφορές και νέα πακέτα προϊόντων με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να βγάλουν αμέσως συμπέρασμα για το ποια είναι η συμφέρουσα επιλογή για εκείνους. Η σύγχυση μπορεί να είναι μεγαλύτερη με δεδομένο ότι φυσικό αέριο πωλούν όχι μόνο οι εταιρείες προμήθειας του συγκεκριμένου καυσίμου αλλά κι εκείνες της ηλεκτρικής ενέργειας.

Το φυσικό αέριο είναι ακόμη σημαντικά οικονομικότερο από το πετρέλαιο θέρμανσης και όλο και περισσότερα νοικοκυριά, εφόσον βρίσκονται σε δίκτυο διανομής, το αναζητούν. Επιπλέον, οι προμηθευτές έχουν αυξηθεί και συνεπώς οι καταναλωτές πρέπει να έχουν μεγαλύτερη προσοχή ως προς τις επιλογές τους.

Η μαθηματικός και μέλος της ολομέλειας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Νεκταρία Καρακατσάνη παρουσιάζει χρηστικές συμβουλές προκειμένου όσοι θέλετε να αλλάξετε ή να βρείτε για πρώτη φορά προμηθευτή φυσικού αερίου να μπορέσετε να κάνετε την ορθότερη επιλογή.

Παραδείγματα. Να σημειωθεί ότι στα παρακάτω παραδείγματα οι τιμές αναφοράς είναι ενδεικτικές και από παλιότερες χρονολογίες, ωστόσο παρέχουν τη δυνατότητα στα νοικοκυριά να καταλάβουν το πώς χτίζεται ένας λογαριασμός φυσικού αερίου.

1Εξοικειωθείτε με τα χαρακτηριστικά και το προφίλ της κατανάλωσής σας. Ελέγξετε αν το προϊόν που εξετάζετε απευθύνεται σε οικιακούς καταναλωτές για αυτόνομη ή κοινόχρηστη θέρμανση ή σε εμπορικούς. Δεν είναι επίσης σπάνια η περαιτέρω εξειδίκευση των τιμολογίων ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των πελατών. Ετσι, επιπρόσθετες διαφοροποιήσεις μπορεί να προκύπτουν ανά τύπο μετρητή (G4 ή G10), γεωγραφική περιφέρεια, κατηγορία ανάλογα με το ύψος της κατανάλωσης ή τη χρήση (π.χ. μαγειρική χρήση, κλιματισμό). Κατανοήστε τις διακυμάνσεις της κατανάλωσής σας, όπως διαμορφώνεται από τα μηνιαία επίπεδα που αναγράφονται στους λογαριασμούς σας, ιδανικά για τα δύο τελευταία έτη. Αν είστε νέος καταναλωτής, ζητήστε ένα τυπικό προφίλ για πελάτη της κατηγορίας σας(π.χ. τετραμελή οικογένεια στη γεωγραφική περιοχή σας) από τον προμηθευτή με τον οποίον συνδιαλέγεστε.

2Εξοικειωθείτε με τη δομή ενός λογαριασμού φυσικού αερίου. Το ανταγωνιστικό σκέλος του λογαριασμού είναι αυτό που κατεξοχήν διαφοροποιείται μεταξύ των προμηθευτών. Ονομάζεται χρέωση προμήθειας και διακρίνεται σε αναλογική χρέωση, η οποία υπολογίζεται επί της ποσότητας φυσικού αερίου που καταναλώθηκε, και σε πάγια χρέωση, η οποία βασίζεται στις ημέρες της περιόδου κατανάλωσης.

3Βεβαιωθείτε για το ύψος της πάγιας ανταγωνιστικής χρέωσης. Το μηνιαίο πάγιο κατά την τρέχουσα περίοδο στην αγορά κυμαίνεται από 0 έως 7.6 €, επηρεάζοντας αισθητά τον λογαριασμό σας σε ετήσια βάση. Παράλληλα, ωστόσο, η εφαρμογή παγίου μπορεί να αξιοποιηθεί από έναν πάροχο, ώστε να απορροφά ένα τμήμα των μηνιαίων διακυμάνσεων της ανταγωνιστικής χρέωσης,  εξομαλύνοντας έτσι τις απότομες μεταβολές της. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να δείτε συνδυαστικά το πάγιο και την αναλογική χρέωση, για να έχετε σαφή εικόνα για το πλήρες ύψος του λογαριασμού σας.

4Λάβετε υπόψη τη μεταβλητότητα αλλά και την περιορισμένη προβλεψιμότητα της αναλογικής ανταγωνιστικής χρέωσης, η οποία πολλαπλασιάζεται με την κατανάλωσή σας. Η χρέωση αυτή παρουσιάζει τέσσερις σημαντικές ιδιαιτερότητες.

– Εμφανίζει σημαντικές διακυμάνσεις εντός του έτους. Σε αντίθεση με τον ηλεκτρισμό, στο αέριο η αναλογική χρέωση προμήθειας μεταβάλλεται κάθε μήνα, ακολουθώντας το κόστος προμήθειας που αντιμετωπίζει ο κάθε πάροχος. Εξαρτάται δηλαδή από τις συμβάσεις που έχει συνάψει για τις ποσότητες που διοχετεύει στους πελάτες του και τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου του.

Για να γίνει κατανοητή η μεταβλητότητα της συγκεκριμένης χρέωσης, σημειώνεται ενδεικτικά η διακύμανση που παρουσίασε στην περίπτωση της κεντρικής θέρμανσης σε έναν από τους βασικούς παρόχους αερίου. Το επίπεδο της χρέωσης κυμάνθηκε στα 0.0263 €/KWh τον Ιανουάριο του 2017, αυξήθηκε στα 0.0326 τον Φεβρουάριο του 2017, κλιμακώθηκε στα 0.0338 τον Απρίλιο του 2017, υποχώρησε στα 0.0256 τον Ιανουάριο του 2018 και ανήλθε στα 0.0335 €/KWh τον Ιούλιο του 2018.

– Αποκαλύπτεται εκ των υστέρων στους καταναλωτές με μεμονωμένες εξαιρέσεις προϊόντων που προσφέρουν σταθερή χρέωση.  Είναι ενδεικτικό ότι για αυτόνομη θέρμανση και ζεστό νερό, τον Ιούλιο του 2018, η αναλογική χρέωση των προϊόντων αερίου που διατίθενται στην αγορά κυμάνθηκε από 0.0225 έως 0.031655 €/KWh. Για τον Φεβρουάριο του 2018, η ίδια χρέωση κυμάνθηκε από 0.01988 έως 0.02742, ενώ σε συνδυαστικά πακέτα με ρεύμα, υποχώρησε σε επίπεδα έως και 0.01546 €/KWh.

– Στον τελικό λογαριασμό αερίου, η αναλογική ανταγωνιστική χρέωση σχεδόν διπλασιάζεται αν ενσωματώσουμε πρόσθετες χρεώσεις (τα διάφορα τέλη και φόρους). Ας δούμε κάποια ενδεικτικά παραδείγματα. Για τον Ιανουάριο του 2018, η αναλογική χρέωση παρόχου ίση με 0.02346 €/KWh καταλήγει σε πλήρη αναλογική χρέωση ίση με 0.0447 €/KWh, ενώ σε άλλη γεωγραφική περιφέρεια για την ίδια κατηγορία καταναλωτή καταλήγει σε 0.0477 €/KWh.