Εργοστάσια νέας γενιάς για την παραγωγή ρεύματος

Ξαναγράφεται ο χάρτης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα με εγχώριους ιδιωτικούς ομίλους να αδειοδοτούνται για την κατασκευή νέων εργοστασίων με καύσιμο το φυσικό αέριο αντικαθιστώντας παλιούς λιγνιτικούς σταθμούς της ΔΕΗ.

Πιο συγκεκριμένα μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι που έχουν ήδη δραστηριότητα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας διεκδίκησαν νέες άδειες παραγωγής όπως η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (Ηρων), η Mytilineos(Protergia) και η Elpedison. Το ίδιο έπραξαν κι άλλες εταιρείες όπως οι ΕΛΒΑΛΑΧΛΚΟΡ, Κοπελούζος και Καράτζης, οι οποίοι θέλουν να τοποθετηθούν επίσης στην παραγωγή ρεύματος. Η συνολική ισχύς των μονάδων αγγίζει τα 4.000 MW, για την ακρίβεια 3.936 MW. Αθροιστικά οι επενδύσεις αγγίζουν τα 2 δισ. ευρώ.

Μάλιστα η πρώτη εταιρεία που θα ξεκινήσει τις κατασκευαστικές εργασίες είναι η Mytilineos και στις 2 Οκτωβρίου θα θεμελιώσει το εργοστάσιό της.

Αναφορικά με τους λόγους υλοποίησης αυτών των επενδύσεων, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς οι ιδιωτικές εταιρείες βλέπουν ραγδαίες εξελίξεις σε δύο με τρία χρόνια και για τον λόγο αυτό σπεύδουν να πιάσουν θέσεις. Τότε υπολογίζεται ότι θα ξεκινά η λειτουργία των καινούργιων σταθμών με φυσικό αέριο.

Η πρώτη και κύρια είναι η απόσυρση λιγνιτικών και άλλων παλιών μονάδων της δημόσιας εταιρείας ηλεκτρισμού.

Η δεύτερη αφορά στη δημιουργία της ενιαίας περιφερειακής αγοράς με την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Ελλάδας με τις γειτονικές χώρες. Το target modelπου αναμένεται να εφαρμοστεί από το καλοκαίρι του 2020 θα συνδέσει σε πρώτη φάση την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού με την ιταλική και σε δεύτερο χρόνο με τη βουλγαρική.

Επενδύσεις. Πέντε ενεργειακοί όμιλοι, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Mytilineos, Elpedison, Κοπελούζος και Καράτζης συν μία βιομηχανία η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ δρομολογούν επενδύσεις 1,8 με 2 δισ. ευρώ για την κατασκευή μονάδων φυσικού αερίου συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 3.936 MW. Οι τρεις πρώτοι διαθέτουν και λειτουργούν ήδη σταθμούς με φυσικό αέριο 2.100 ΜW.

Οι ιδιώτες φαίνεται να βλέπουν ως λύση για εξασφαλισμένες πωλήσεις τη σύναψη διμερών συμβολαίων, θα δίνει αυτή τη δυνατότητα το target model, με προμηθευτές. Για παράδειγμα, τέτοιο σχέδιο κάνει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την εταιρεία – μέλος της στην προμήθεια ρεύματος την ΗΡΩΝ.

Εκτός αυτού, όμως, στελέχη των ιδιωτικών εταιρειών διαβλέπουν και σταδιακή απόσυρση δικών τους μονάδων, που κατασκευάστηκαν πριν από περίπου 15 χρόνια. Ο εξοπλισμός των νέων εργοστασίων τους θα είναι ό,τι πιο τελευταίο υπάρχει στην τεχνολογία με αποτέλεσμα να είναι πιο αποδοτικές.

Η ΔΕΗ ήδη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχει χάσει σημαντικά μερίδια. Το μερίδιο παραγωγής της δημόσιας εταιρείας στο διασυνδεδεμένο σύστημα το 2018 ήταν 44,3% έναντι 45,6% το 2017. Αυτό δείχνει, αν επιταχυνθούν το επόμενο διάστημα και οι απώλειές της στα μερίδια προμήθειας, ότι χώρος για νέες μονάδες φυσικού αερίου θα δημιουργηθεί.

Οι δυνατότητες δε των ιδιωτών να προμηθεύονται το ανταγωνιστικό καύσιμο σε σχέση με τον λιγνίτη από εναλλακτικές πηγές, όπως ο αγωγός TAP, το LNG, το FSRU Αλεξανδρούπολης καθιστούν τις μονάδες τους πρώτες στη σειρά για την ένταξή τους στο σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Στα αζήτητα {LF}οι λιγνιτικές {LF}μονάδες

Η κυριότερη όμως αλλαγή είναι η απώλεια της πρωτοκαθεδρίας που έχει η δημόσια εταιρεία στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το πάλαι ποτέ ισχυρό χαρτί της, οι λιγνιτικές μονάδες, καίγεται… από τη φωτιά που έχουν βάλει οι τιμές διοξειδίου του άνθρακα.

Υπενθυμίζεται ότι η τιμή του CO₂ ήδη οδεύει για τα 30 ευρώ ανά τόνο όταν πριν από ενάμισι χρόνο ήταν στα 5 ευρώ ανά τόνο. Το 2018 το κόστος για τη ΔΕΗ αυξήθηκε σε 279,5 εκατ. ευρώ από 141,6 εκατ. το 2017.

Τα δικαιώματα που αγοράζει η ΔΕΗ πυροδοτούν το κόστος λειτουργίας και παραγωγής της επιχείρησης με αποτέλεσμα οι συγκεκριμένες μονάδες να είναι οικονομικά ασύμφορες. Ηδη η δημόσια εταιρεία προχώρησε πέρυσι σε σχέση με το 2017 στη μείωση της λιγνιτικής παραγωγής κατά 7% ήτοι 840GWh. Αν συμπεριληφθούν και οι λιγνιτικές μονάδες της Μελίτης και της Μεγαλόπολης που αποπειράθηκαν να πουληθούν οι οποίες έριξαν κατά 640 GWhτην παραγωγή τους, τότε συνολικά ο λιγνίτης έδωσε λιγότερο κατά σχεδόν 1.500 GWhρεύμα. Το 2015 το σύνολο της λιγνιτικής παραγωγής της ΔΕΗ ήταν στις 19.418 GWh, ενώ το 2018 μαζί με Μελίτη και Μεγαλόπολη ήταν λίγο κάτω από τις 15.000 GWh.

Η πτωτική αυτή τάση σε συνδυασμό με τις επερχόμενες αποσύρσεις των λιγνιτικών σταθμών του Αμυνταίου και της Καρδιάς, αλλά και της Μεγαλόπολης ΙΙΙ με κάποιους να βλέπουν ακόμη και το σβήσιμο του σταθμού φυσικού αερίου της Κομοτηνής ανοίγει χώρο για νέες πιο αποδοτικές μονάδες φυσικού αερίου. Το καύσιμο αυτό θα είναι και το μεταβατικό στην εποχή της διείσδυσης των ΑΠΕ, με το 2030. Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός προβλέπει το μερίδιο ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας για το 2030 να ανέρχεται σε 32%, σε σχέση με τον ελάχιστο στόχο που έχει τεθεί για 30%. Το μερίδιο των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή θα ανέλθει στο 55% και ο λιγνίτης θα πέσει στο 17%. Βασικό καύσιμο στη μεταβατική περίοδο θα είναι το φυσικό αέριο.