Ναι στην Ελλάδα, όχι στις παγίδες

Την αύξηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα επιβεβαιώνουν, μιλώντας στα «ΝΕΑ», τρεις εκπρόσωποι διεθνών εταιρειών, που έλαβαν μέρος στη συνάντηση στρογγυλής τραπέζης για τις άμεσες διεθνείς επενδύσεις, την οποία διοργάνωσε για πρώτη φορά το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, φέρνοντας σε επαφή, σε κλειστή εκδήλωση, εκπροσώπους διεθνών επενδυτικών οίκων και επιχειρηματικών ομίλων, καθώς και κυβερνητικών αξιωματούχων από την Ελλάδα. Οι συνομιλητές μας συμφωνούν ότι «η Ελλάδα παρουσιάζει στην παρούσα συγκυρία αξιόλογες ευκαιρίες για επενδύσεις», υπογραμμίζοντας όμως παράλληλα ότι υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, τα οποία θα πρέπει να ξεπεραστούν, ώστε να ανοίξουν περισσότερες πόρτες σε διεθνείς επενδυτές. Θεωρούν ότι οι κυριότεροι λόγοι της παρούσας επενδυτικής ορμής μπορούν να αναζητηθούν στην αναμενόμενη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα τέσσερα χρόνια, στην προσαρμογή των τιμών, που έγινε στα χρόνια της κρίσης, αλλά και στην ύπαρξη – αν και σε μικρότερο βαθμό από παλαιότερα λόγω του brain drain – καλά εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού στην Ελλάδα.

Αθανάσιος Λαζανάς, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος Arclif Group

Προβληματικός ο τρόπος διαχείρισης των ξένων επενδύσεων

Η Arclif Group AG με έδρα στην ελβετική πόλη Ζουγκ .δεν βλέπει επενδυτικές ευκαιρίες μόνο στους κλασικούς τομείς του τουρισμού και της γεωργίας, αλλά αναζητεί πρωτίστως να δημιουργήσει μονάδες παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων και προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Στόχος μας είναι να προχωρήσουμε σε επενδύσεις 100 εκατ. ευρώ τα επόμενα δέκα χρόνια στην Ελλάδα» δηλώνει ο πρόεδρος του ομίλου Αθανάσιος Λαζανάς, επεξηγώντας ότι επιδιώκει τη δημιουργία στην Ελλάδα νέας μονάδας παραγωγής των ηλεκτρικών οχημάτων Hummer (τα οχήματα κατασκευάζονται τώρα στην Κίνα κατόπιν άδειας της General Motors) και κατασκευής προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (τώρα γίνεται στην Ελβετία) και συγκεκριμένα εξειδικευμένων τεχνητών νυχιών, τα οποία χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς, όπως στην υγειονομική περίθαλψη για την ταυτοποίηση του ασθενούς. «Θέλουμε να φέρουμε στην Ελλάδα τόσο την κατασκευή των οχημάτων και την ανάπτυξη και παραγωγή των τεχνητών νυχιών όσο και άλλων προϊόντων τεχνολογίας. Να κάνουμε έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή στην Ελλάδα» λέει ο επικεφαλής του διεθνούς ομίλου, που επικεντρώνεται στην αυτοκινητοβιομηχανία, στους αισθητήρες υψηλής τεχνολογίας, στον ιατρικό εξοπλισμό, σε προϊόντα ασφαλείας, στην εξόρυξη, σε διαφοροποιημένες τεχνολογίες και προϊόντα. «Η Ελλάδα πέρασε μια δραματική οικονομική κρίση και η Ιστορία έχει δείξει ότι έπειτα από μια κρίση υπάρχουν πάντα καλές ευκαιρίες» επισημαίνει ο Λαζανάς, θέτοντας όμως, παράλληλα, το ερώτημα αν η χώρα θα εκμεταλλευτεί τη νέα ευκαιρία και θα μετατρέψει τις αρνητικές επιπτώσεις σε θετικές. Θεωρεί ότι η Ελλάδα διαθέτει εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ωστόσο δηλώνει ότι ο τρόπος που γίνεται η διαχείριση των αιτήσεων για ξένες επενδύσεις από τις αρμόδιες Αρχές είναι προβληματικός. Προτείνει να δοθεί η δυνατότητα στους επενδυτές να καταθέτουν τα αιτήματά τους για επενδύσεις και για νέα έργα σε μια υπηρεσία, η οποία να τους κατευθύνει στη συνέχεια προς τις αρμόδιες Αρχές, ώστε να προχωρούν στην υλοποίηση των σχεδίων τους.

Τερέζα Φαρμάκη, ιδρυτικό στέλεχος της Astarte Capital Partners

Ιδανική στιγμή για τους επενδυτές να στρέψουν την προσοχή τους

«Είναι η ιδανική στιγμή για να στρέψουν οι επενδυτές την προσοχή τους στην Ελλάδα. Η χώρα εξέρχεται από μακρά ύφεση, οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων έχουν προσαρμοστεί και το κράτος προσπαθεί να εφαρμόσει ευέλικτα συστήματα και να παράσχει σταθερότητα» υποστηρίζει η Τερέζα Φαρμάκη, ιδρυτικό στέλεχος της Astarte Capital Partners, με γραφεία σε Λονδίνο, Ζυρίχη, Νέα Υόρκη, Τορόντο και Σίδνεϊ.

Κατά την Τερέζα Φαρμάκη, η Astarte Capital Partners, η οποία αντιπροσωπεύει κεφάλαια μακροπρόθεσμων θεσμικών επενδυτών, επιδιώκει να επενδύσει άμεσα «σε έργα ή εταιρείες που διαθέτουν διαφοροποιημένα προϊόντα, έχουν καλή διαχείριση και επιδιώκουν να επεκταθούν μέσω εξαγωγών εκτός Ελλάδας». Επεξηγεί ότι η εταιρεία αναζητά επενδυτικές ευκαιρίες κυρίως σε τρόφιμα και ποτά, φιλοξενία και θεματικά ακίνητα, με στόχο να διευρύνει τις επενδύσεις της στην Ελλάδα, όπου έχει ήδη παρουσία μέσω της Eos Capital Partners (επενδύει σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις).

Η εκπρόσωπος του επενδυτικού οίκου επισημαίνει ότι οι μακροπρόθεσμοι επενδυτές αναζητούν χώρες με ευέλικτο σύστημα αδειοδοτήσεων, σταθερό φορολογικό περιβάλλον, ρευστότητα από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό.

«Με εξαίρεση το εργατικό δυναμικό, το οποίο παραδοσιακά ήταν ισχυρό και μόλις πρόσφατα κατέστη προβληματικό, αφού πολλοί ποιοτικοί επαγγελματίες εγκατέλειψαν την Ελλάδα, τα υπόλοιπα είναι χρόνια ζητήματα για ξένους επενδυτές» λέει η Φαρμάκη. Ενα επιπλέον πρόβλημα αποτελεί η δυσκολία στην επιβολή των νόμων, καθώς και ότι χρειάζονται χρόνια για να υπάρξει οποιαδήποτε λύση μέσω του δικαστικού συστήματος.

«Αποτελεί κοινή ανησυχία στην επενδυτική κοινότητα αν πραγματικά υπάρχει προστασία του κεφαλαίου και των δικαιωμάτων των επενδυτών και αν μπορεί κανείς να βασιστεί στην εκτέλεση ιδιωτικών συμφωνιών, εάν χρειαστεί» επισημαίνει.

Δημήτρης Βαλατσάς, επικεφαλής Ευρώπης της Greenmantle

Προβληματίζει το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς

«Το ενδιαφέρον μας επικεντρώνεται κυρίως σε εσωστρεφείς τομείς της ελληνικής οικονομίας, σε εταιρείες που απευθύνονται στον Ελληνα καταναλωτή, στην εγχώρια κατανάλωση, όπου θεωρούμε ότι υπάρχουν μεγαλύτερες ευκαιρίες χάρη στην ενίσχυση της ανάπτυξης, που προβλέπουμε ότι θα έχει η Ελλάδα τα επόμενα τέσσερα χρόνια» δηλώνει ο Δημήτρης Βαλατσάς, διευθυντής του ευρωπαϊκού τμήματος της Greenmantle. Με γραφεία σε Νέα Υόρκη, Λονδίνο και Σαν Φρανσίσκο και εξειδίκευση σε Βόρεια και Νότια Αμερική, Ευρώπη, Κίνα, Ιαπωνία, Αφρική, Μέση Ανατολή, η Greenmantle παρέχει μακροοικονομικές και γεωπολιτικές συμβουλές σε θεσμικούς επενδυτές, οι οποίοι ενδιαφέρονται κυρίως για επενδύσεις σε ενέργεια, χρηματοπιστωτικό τομέα, βιομηχανία, τεχνολογία. «Στην Ελλάδα αναζητούμε κυρίως ευκαιρίες για επενδύσεις σε εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων, μεταφορών, ενέργειας, logistics και σε ακίνητη περιουσία» λέει ο Δημήτρης Βαλατσάς, ο οποίος συμβουλεύει funds για να επενδύσουν στην Ελλάδα. Ποια είναι, όμως, τα σημαντικότερα εμπόδια για τους ξένους επενδυτές; «Το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς, όπου ακόμη και τα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα είναι περιορισμένου μεγέθους και των οποίων οι τίτλοι διαθέτουν χαμηλή ρευστότητα. Η κλίμακα είναι πολύ μικρή για τα περισσότεραεπενδυτικά funds, τα οποία εισέρχονται σε μεγάλες επενδύσεις, καθώς η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας είναι οι μικρομεσαίες εταιρείες» λέει ο Βαλατσάς, επεξηγώντας ότι «ενώ υπάρχει ζήτηση, πολλοί θεσμικοί επενδυτές αποθαρρύνονται καθώς η αγορά είναι μικρή». Ειδικότερα για funds, τα οποία ενδιαφέρονται να αγοράσουν πακέτα μη εξυπηρετούμενων δανείων, σημαντικό πρόβλημα αποτελούν οι νομικές διαδικασίες. Οπως επεξηγεί, «οι επενδυτές δεν είναι σίγουροι ότι θα μπορέσουν να έχουν πρόσβαση στα υποθηκευμένα περιουσιακά στοιχεία εντός προκαθορισμένου χρονικού διαστήματος, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, στη Σουηδία. Στην Ελλάδα ανησυχούν ότι οι νομικές διαδικασίες χρειάζονται αρκετά χρόνια».