Ανάσα από Ντράγκι και για τα ελληνικά επιτόκια

Νέα μείωση επιτοκίων και ένα νέο, ανοικτό πρόγραμμα αγοράς ομολόγων ανακοίνωσε χθες ο Μάριο Ντράγκι προκαλώντας αγοραστικό πυρετό στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων και κρύους ιδρώτες στον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που καταφέρθηκε και πάλι λάβρος κατά του «δικού του» κεντρικού τραπεζίτη, του Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος «αδρανεί και αφήνει τους Ευρωπαίους να δημιουργούν ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις τους». Ελληνικά ομόλογα δεν πρόκειται να αγοράσει η Ευρωτράπεζα διότι δεν βρίσκονται ακόμα σε επενδυτική βαθμίδα όπως διαβεγαιώνουν πηγές με γνώση των διεργασιών. Αλλά οι αποφάσεις της αναμένεται να συμπιέσουν προς το μηδέν τα επιτόκια καταθέσεων των ελληνικών τραπεζών. Ηδη τα ελληνικά επιτόκια καταθέσεων κινούνται στη ζώνη λίγο πάνω από το 0,5% με αποτέλεσμα οι χθεσινές αποφάσεις της ΕΚΤ να ασκήσουν πίεση περαιτέρω μείωσής τους στα επίπεδα του μηδενός με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους έλληνες αποταμιευτές.

Πρόκειται για νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που θα ξεκινήσει η ΕΚΤ στην ευρωπαϊκή οικονομία για να αποτρέψει τη βύθισή της στην ύφεση και τον αποπληθωρισμό λόγω της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης που έχει προκαλέσει ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας. Οι χθεσινές αποφάσεις συνιστούν εξάλλου το κύκνειο άσμα του «Σούπερ Μάριο», του ευρωτραπεζίτη που συνέδεσε το όνομά του με τη σωτηρία του κοινού νομίσματος σε μια κρίσιμη συγκυρία, τον Ιούλιο του 2012, εκστομίζοντας απλώς την πειστική υπόσχεση ότι θα πράξει «ό,τι χρειάζεται» (whatever it takes) για να στηρίξει το ευρώ.

ΔΙΧΩΣ ΛΗΞΗ. Ο Ντράγκι, που πριν από έξι χρόνια έδειξε με τον πιο απτό τρόπο στις αγορές τη δύναμη που μπορούν να αποκτήσουν οι λέξεις, παραδίδει την 31η Οκτωβρίου στη διάδοχό του Κριστίν Λαγκάρντ αρνητικά επιτόκια και ένα ανοικτό, δίχως ημερομηνία λήξεως, πρόγραμμα αγοράς ομολόγων – κάποιοι αναλυτές προεξοφλούν ότι θα διαρκέσει για χρόνια. Βάσει των όσων εξαγγέλθηκαν, η ΕΚΤ μειώνει το βασικό προεξοφλητικό της επιτόκιο κατά 0,1% στο -0,5% και ξεκινά τις αγορές ευρωπαϊκών ομολόγων αξίας 20 δισ. ευρώ μηνιαίως. Σημειωτέον ότι μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο ολοκληρώθηκε το προηγούμενο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Το νέο πρόγραμμα «θα διαρκέσει όσο χρειαστεί», είπε ο Σούπερ Μάριο σε μια ακόμα επίδειξη αποφασιστικότητας. Και θα τερματιστεί «λίγο προτού η τράπεζα αρχίσει πάλι να ανεβάζει τα επιτόκιά της». Μόλις έγιναν γνωστά όλα αυτά το ευρώ υποχώρησε κατά 0,4% έναντι του δολαρίου στα 1,10 δολάρια ανά ευρώ, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων πήρε φωτιά. Ούτε σκέψη στον Λευκό Οίκο για ειρωνείες περί «ξεφτιλίσματος» του ευρωπαϊκού νομίσματος. «Η ΕΚΤ προσπαθεί και πετυχαίνει, υποτιμώντας το ευρώ έναντι του πολύ ισχυρού δολαρίου, να πλήττει τις αμερικανικές εξαγωγές… Και η Fed κάθεται και κάθεται και κάθεται. Αυτοί πληρώνονται για να δανείζουν χρήματα κι εμείς πληρώνουμε τόκους!», τουιτάρισε ο Τραμπ.

ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΗ FED. Σκοπός του Λευκού Οίκου είναι να αυξήσει όσο το δυνατόν την πίεση προς την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ να προχωρήσει κι αυτή σε μείωση των επιτοκίων του δολαρίου κατά τη συνεδρίασή της την επόμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», η Fed αναμένεται να μειώσει το βασικό προεξοφλητικό επιτόκιο του δολαρίου κατά 25 μονάδες βάσης (κατά 0,25%). Κατά το ίδιο ποσοστό είχε μειώσει τα επιτόκια η Fed και τον περασμένο Ιούλιο – επρόκειτο για την πρώτη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ από το μακρινό 2008.

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι η κίνηση του Ντράγκι – και η αναμονή ασφαλώς για ανάλογη κίνηση του Πάουελ – μείωσε τις αποδόσεις όχι μόνο των ευρωπαϊκών αλλά και των αμερικανικών ομολόγων. Στη Γερμανία, βέβαια, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου υποχώρησε από το -0,56% στο  -0,66% μετά την ανακοίνωση του νέου «πακέτου Ντράγκι», ενώ η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της ιταλικής κυβέρνησης υποχώρησε ακόμα περισσότερο, στο 0,80% από 1% που ήταν χθες το πρωί.

Τώρα τα βλέμματα όλων στρέφονται στα μακροοικονομικά της Ευρωζώνης και δη στα στοιχεία για την ανάπτυξη στη Γερμανία. Το δεύτερο τρίμηνο του 2019 το γερμανικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 0,1% λόγω της μεγάλης κάμψης των εξαγωγών. Αν και το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου καταγραφεί αρνητική ανάπτυξη, τότε η γερμανική οικονομία θα βρεθεί και τεχνικά σε ύφεση.