Σημαντικά βήματα για τη μείωση των ασθενών με άνοια

Τα άτομα που ζουν με άνοια σε παγκόσμια κλίμακα ανέρχονται στα 50 εκατομμύρια. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να υπερτριπλασιαστεί φτάνοντας τα 152 εκατομμύρια το 2050. Το ετήσιο κόστος της άνοιας είναι πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια και θα διπλασιαστεί το 2030 με 1 στους 10 ασθενείς που διαγιγνώσκονται με άνοια να ανήκουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Παγκοσμίως, κάθε 3 δευτερόλεπτα καταγράφεται ένα καινούργιο περιστατικό άνοιας. Στην Ελλάδα, περίπου 200.000 άνθρωποι πάσχουν σήμερα από άνοια και μελλοντικά αναμένεται να αυξηθούν δραματικά, καθώς, σύμφωνα µε στατιστικά στοιχεία, ένας στους πέντε ανθρώπους πάνω από τα 80 θα νοσήσει από κάποια μορφής άνοιας.

Τα γεγονότα αυτά καθιστούν την άνοια μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της δημόσιας υγείας σήμερα και τα επόμενα χρόνια. Η νόσος Alzheimer (ΝA) είναι η πιο συχνή αιτία της άνοιας των ηλικιωμένων (ηλικίες 60 – 80) και αποτελεί μία μη αναστρέψιμη, προοδευτικά εξελισσόμενη, νευροεκφυλιστική  νόσο που οδηγεί σε αναπηρία και μεγάλο κοινωνικο-οικονομικό φορτίο σε όλες τις χώρες του κόσμου.

Πρόοδος. Λόγω του τεράστιου βάρους, ιατρικού – βιολογικού – ανθρωπιστικού αλλά και οικονομικοκοινωνικού, του προβλήματος της άνοιας, τα τελευταία χρόνια έχουν επενδυθεί τεράστιοι πόροι, ενέργεια και προσπάθεια από τις κοινωνίες και την ερευνητική κοινότητα σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Εχουν συντελεστεί μεγάλοι πρόοδοι σε επίπεδο κατανόησης της νόσου, ανακάλυψης νέων παθολογικών αιτιών, βιοδεικτών και νέων μεθόδων ανίχνευσής τους, καθώς και σε επίπεδο γενετικών αιτιών αλλά και συμβολής του τρόπου ζωής στη διατήρηση των νοητικών ικανοτήτων. Σύμφωνα με τις οδηγίες για την πρόληψη της άνοιας από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) τον Μάιο 2019 οι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν την προδιάθεσή τους για άνοια με συστηματική φυσική άσκηση, διακοπή καπνίσματος, έλεγχο του σωματικού βάρους, υιοθέτηση υγιεινής διατροφής και έλεγχο των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου δηλαδή της υπέρτασης, του σακχάρου και της χοληστερίνης. Ετσι ο αριθμός των ασθενών με άνοια μπορεί να ελαττωθεί σε ποσοστό που φτάνει το 30%.

Η αξιόπιστη και έγκαιρη διάγνωση αφήνει σημαντικά περιθώρια για άμεσες παρεμβάσεις, όπως είναι η εφαρμογή συντονισμένης φροντίδας, η καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, η ελάττωση του κόστους, η συμμετοχή σε κλινικές μελέτες που τροποποιούν την πορεία της νόσου.

Δεν υπάρχει σήμερα καμία οριστική θεραπεία για τους περισσότερους τύπους άνοιας παρά μόνο κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση με φαρμακευτική αγωγή που ελέγχει τα συμπτώματα (αναστολείς χολινεστερασών, φάρμακα που κυκλοφορούν στη περισσότερες χώρες του κόσμου) και οδηγίες για τη σωστή και αποτελεσματική καθημερινή αντιμετώπισή της. Μπορούμε να ζούμε καλά και θετικά με την άνοια παρά τη λανθασμένη κοινωνικά αντίληψη για το αντίθετο.

Ο Σεπτέμβριος είναι ο Παγκόσμιος Μήνας Alzheimer και αποτελεί μια διεθνή εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση σχετικά με την άνοια. Κάθε χρόνο, όλες οι ενώσεις Alzheimer παγκοσμίως ενώνονται και διοργανώνουν εκδηλώσεις και δραστηριότητες υποστήριξης και ενημέρωσης σχετικά με τη νόσο. Σκοπός είναι η ευαισθητοποίηση μέσω της ενημέρωσης σχετικά με την άνοια, η ικανότητα αναγνώριση των προειδοποιητικών σημείων της άνοιας και η πρόληψη με απλά βήματα ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου.

Η καθηµερινότητα για κάποιον που πάσχει από άνοια και την οικογένειά του είναι εξαιρετικά δύσκολη. Με βάση διεθνή στοιχεία, ένας στους δύο πάσχοντες δεν νιώθει µέρος της κοινότητας στην οποία ζει, γεγονός που οφείλεται στα βιολογικά εµπόδια που βάζει η ίδια η ασθένεια σε συνδυασµό µε τα εμπόδια που βάζει η κοινωνία: µη προσβάσιµοι χώροι, έλλειψη ενηµέρωσης υπαλλήλων ιδιωτικού και δηµόσιου τοµέα σχετικά µε τη νόσο και τη διαχείρισή της, απουσία κατάλληλων υποδοµών για τη διευκόλυνση των συµπολιτών µας στην άσκηση των κοινωνικών τους δικαιωµάτων, κ.ά.

Οι οργανώσεις Alzheimer σε αρκετές πόλεις της Ελλάδος προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες: εκστρατείες πρόληψης για το κοινό, Ιατρεία Μνήμης, Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας για τα άτομα με άνοια, εκπαίδευση και ψυχοϋποστήριξη στους φροντιστές, υπηρεσίες φροντίδας  στο σπίτι κ.ά.

Τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ατόμων με άνοια – όπως το δικαίωμα πρόσβασης σε έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση και το δικαίωμα σε προσωποκεντρική, συντονισμένη, ποιοτική φροντίδα καθ’ όλη τη διάρκεια της νόσου – έχουν ήδη γίνει στη χώρα µας, µε την εκπόνηση και ψήφιση από τη Βουλή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ανοια και την προώθηση της άνοιας ως προτεραιότητας στη Δηµόσια Υγεία. Το επόµενο σηµαντικό βήµα αφορά στην ευαισθητοποίηση και στη συµµετοχή της κοινωνίας στο σύνολό της, στην προσπάθεια δηµιουργίας κοινοτήτων φιλικών προς την άνοια, που αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών.

Νομοπαρασκευαστική επιτροπή. Το Νοέμβριο του 2018 το υπουργείο Υγείας όρισε νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τη δημιουργία  σχεδίου νόμου για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με άνοια και των φροντιστών τους. Σήμερα το σχέδιο νόμου είναι έτοιμο με στόχο να επισημανθούν τα δικαιώματα των ατόμων στον συγκεκριμένο τομέα της άνοιας, καθώς παραμένουν «αόρατοι» και ασαφείς στο γενικό νομοθετικό πλαίσιο της ψυχικής υγείας. Επίσης εξετάζει θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων με άνοια και των φροντιστών τους (προσωπική ελευθερία, δικαίωμα μετακίνησης, προστασία της ιδιωτικής ζωής κ.λπ.), συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων θεμάτων, όπως η ασφάλεια οδήγησης, η διαθήκη εν ζωή και ζητήματα υποστήριξης των φροντιστών από επαρκείς κοινωνικούς θεσμούς.

Η Παρασκευή Σακκά είναι πρόεδρος της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών και πρόεδρος του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την άνοια, νευρολόγος – ψυχίατρος

Ημερίδα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού
Στις 18 Σεπτεµβρίου η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών διοργανώνει μια ημερίδα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, με πυρήνα ακριβώς αυτό το θέμα, με ομιλίες από τους πιο εξειδικευμένους επιστήμονες της χώρας μας.
Η ημερίδα «Ζώντας καλά με την άνοια» θα διεξαχθεί την Τετάρτη, 18 Σεπτεµβρίου 2019, στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, στις 19:00.
Η πρόεδρος της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών και πρόεδρος του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την άνοια, νευρολόγος – ψυχίατρος, Παρασκευή Σακκά, θα αναλύσει την προσπάθεια ευαισθητοποίησης του ευρύτερου κοινού, σε μια ομιλία με θέμα «Χτίζοντας κοινότητες φιλικές προς την άνοια».
Ο αν. καθηγητής Νευρολογίας ΕΚΠΑ στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Νίκος Σκαρμέας θα ενημερώσει το κοινό για τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις γύρω από την ίδια την ασθένεια, στην ομιλία του με θέμα «Ολα όσα γνωρίζουμε σήμερα για τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Μετά το τέλος των ομιλιών, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να θέσει σχετικές ερωτήσεις.
Στις 18 Σεπτεµβρίου 2019 ενηµερωνόµαστε, ευαισθητοποιούμαστε, γινόμαστε μέρος της προσπάθειας, μαθαίνουμε πώς μπορούμε να ζούμε καλά με την άνοια!
Εταιρεία Alzheimer Αθηνών, 2107013271, www.alzheimerathens.gr