Η νέα επέλαση της γερμανικής Ακροδεξιάς

Ο Αντον Ντρέξλερ ήταν ένας φαινομενικά ασήμαντος άνθρωπος. Εργάτης των σιδηροδρόμων, τεχνικός εργαλείων, αργότερα κλειδαράς στο Βερολίνο, έπαιζε μουσική σε ταβέρνες για να συμπληρώνει το εισόδημά του. Εθνικιστής, σοσιαλιστής και αντισημίτης, μπορεί να τον φανταστεί κανείς έναν από τους πολλούς. Ομως δεν ήταν. Οταν τελικά έφυγε από τη ζωή, το 1942, είδε το έργο της ζωής του να κυριαρχεί μα χωρίς να έχει πια εκείνος τη δύναμη στα χέρια του. Αντί γι’ αυτόν, που ίδρυσε το «Κόμμα των Γερμανών Εργατών» απογοητευμένος από την οικονομική του κατάσταση, αλλά που αργότερα τον ξέχασαν οι πάντες, εκείνος που το απογείωσε ήταν ο διάδοχός του, που πλέον τον ήξεραν όλοι: ο Αδόλφος Χίτλερ. Ο Ντρέξλερ, που είχε φύγει από το κόμμα μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Χίτλερ, ξαναγύρισε το 1933, την ώρα της απογείωσης. Το 1934 ο Χίτλερ τον τίμησε με το «Παράσημο της Τάξεως του αίματος». Τι πίστευε γι αυτόν; «…ήταν απλός εργάτης, δεν ήταν σημαντικός ομιλητής, ούτε και στρατιώτης. Συνολικά, ήταν διστακτική και αδύναμη ύπαρξη…».

Ο Ντρέξλερ ίδρυσε το «Κόμμα των Γερμανών Εργατών» το 1919 αμέσως μετά την ήττα στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρά το όνομά του, η κυρίαρχη ιδεολογικά μορφή που το καθόρισε ήταν ένας φίλος και σύμβουλός του, ο Δρ. Πάουλ Τάφελ, κύριο στέλεχος του «Παγγερμανικού Συνδέσμου» και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της βιομηχανίας ΜΑΝ. Το 1920 το κόμμα μετονομάστηκε σε Εθνικοσοσιαλιστικό και σταδιακά ξέφυγε πλέον από κάθε λογική. Το τι μεσολάβησε είναι ευρέως γνωστό μέχρι που τρία χρόνια μετά τον θάνατο του ιδρυτή του, τα πάντα κατέρρεαν. Εκτοτε, ο γερμανικός εθνικισμός, σοσιαλιστικός ή μη, μπήκε στο περιθώριο. Αυτά, μέχρι τις μέρες μας. Γιατί, σήμερα, καταγράφει εκ νέου πολιτική παρουσία και δύναμη που είναι η μεγαλύτερη από την εποχή του Πολέμου. Ουδέποτε άλλοτε από το τέλος του μέχρι αυτή τη στιγμή ο γερμανικός εθνικισμός διέθετε τέτοια πολιτική ισχύ, ορμή και προοπτική εξουσίας όσο σήμερα. Και, όπως ακριβώς συνέβη και με το κόμμα του Ντρέξλερ, αλλιώς ξεκίνησε, περίπου από το μηδέν και αλλιώς προχώρησε στην αλματώδη πορεία του προς την εξουσία. Γιατί εκεί ακριβώς βρίσκεται σήμερα η γερμανική Ακροδεξιά: καθ’ οδόν, πια, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αργά ή γρήγορα, προς την εξουσία. Από το 1945 μέχρι σήμερα τουλάχιστον είκοσι διαφορετικά κόμματα έχουν ανά περιόδους επιχειρήσει την ανασύστασή της. Τα περισσότερα κρίθηκαν παράνομα. Οχι όμως η AfD, η «Εναλλακτική για τη Γερμανία», που, σε αντίθεση με τα προηγούμενα, δεν εστιάζει στη σχέση της με το ναζιστικό παρελθόν, αλλά υιοθετεί σε σύγχρονη μορφή πλήθος από τις κύριες ιδέες του. Το όνομά της τα λέει όλα, έστω κι αν τα λέει υπαινικτικά.

Οταν ιδρύθηκε η AfD το 2014, μία καθοριστική χρονιά για την κρίση χρέους και είχε έναν πολιτικό σκοπό και καταστατικό στόχο: να σταματήσουν οι Γερμανοί να «πληρώνουν» τους «τεμπέληδες» του νότου της Ευρώπης και, πρώτη απ’ όλες, η Ελλάδα, να φύγει από το ευρώ. Ενα χρέος, εκείνο των πολεμικών αποζημιώσεων, υπήρξε άλλωστε και η αιτία για την ίδρυση του κόμματος των «Εργατών» το 1919. Στην αρχή, όπως ακριβώς έγινε κάποτε και με το κόμμα του Ντρέξλερ, ουδείς λάμβανε σοβαρά υπόψη την AfD. Ηταν ένα μικρό περιθωριακό «κίνημα» λίγων ακραίων που ήταν περίπου ντροπή και να τους μιλά κανείς. Σήμερα, είναι πλέον ουσιαστικά η δεύτερη πολιτική δύναμη στη Γερμανία. Και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, είτε τοπική είτε ομοσπονδιακή, αυξάνει διαρκώς τη δύναμή της. Και, όπως συνέβη με τον Ντρέξλερ, έτσι και στην AfD, οι ζυμώσεις της εξάπλωσης παράγουν νέα ηγετικά πρόσωπα και νέα πολιτικά προτάγματα που ξεφεύγουν από το παρελθόν. Η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» ιδρύθηκε με κεντρικό ουσιαστικά στόχο την αποπομπή της Ελλάδας από το ευρώ. Η γερμανική κυβέρνηση, ιδίως ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ουσιαστικά της έκλεινε εξαρχής το μάτι. Από τη δική του ρητορική και από εκείνη μεγάλων μέσων ενημέρωσης στη χώρα, από το κλίμα μίσους και εκδίκησης που καλλιεργήθηκε φανερά ή μη, έγινε πρόσφορο το πολιτικό έδαφος. Πίστευαν φυσικά ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να «ξεφύγει». Αλλά ήρθε η μεταναστευτική κρίση. Ηρθαν και οι επιθέσεις από μετανάστες σε γερμανούς πολίτες, ιδίως γυναίκες, για τις οποίες η αστυνομία κρατούσε κρυφά τα πλήρη στοιχεία. Η Γερμανία και η Ευρώπη ήταν εντελώς απροετοίμαστες. Οχι όμως η Afd, που, με τη νέα της πλέον κυρίαρχη ατζέντα, μετέβαλε το focus της και γιγαντώθηκε.

«ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΑ». Από το 1945 μέχρι σήμερα ουδέποτε η ακροδεξιά στη Γερμανία είχε τόση δύναμη όση διαθέτει αυτή τη στιγμή. Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία, που ιδρύθηκε το 1949, ήταν πρακτικά απαγορευμένη. Στη Λαϊκή Δημοκρατία, ούτε λόγος για άλλα κόμματα. Στην επανενωμένη Γερμανία του Βερολίνου, αυτήν που τόσο κόπτεται για τη Δημοκρατία και την Ευρώπη, η Ακροδεξιά βρήκε ξανά την έκφρασή της πρώτα μέσα από την ιστορική ειρωνεία της κρίσης του «κοινού» νομίσματος και τώρα, με πλήρη την πολιτική της ατζέντα, ανακτά μετεωρικά την ισχύ της. Και η καγκελάριος Μέρκελ που βλέπει πια καθαρά ότι το τέλος της εποχής της θα είναι η αρχή της εποχής της ακμής της νέας γερμανικής Ακροδεξιάς, όταν τη ρωτούν πώς θέλει να τη θυμούνται έπειτα από μισό αιώνα απαντά μονολεκτικά: «Προσπάθησα»…