Τουρκία: Αποτροπή και συνύπαρξη

Οι πρόσφατες αλλά τακτικές προκλήσεις του Ερντογάν ήταν: η αύξηση της ροής των προσφύγων, ο χάρτης του Αιγαίου, η ανακοίνωση για πυρηνικά όπλα και οι δύο Navtex πέριξ του Καστελλόριζου. Οι προκλήσεις δεν είναι στιγμιαίες, οι αναταραχές στην περιοχή θα συνεχιστούν και είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε τη σημερινή Τουρκία.

Η Τουρκία του Ερντογάν ανήκει πλέον στις μη φιλελεύθερες χώρες, όπου ο ηγέτης εκλέγεται, αλλά δεν υπάρχει διάκριση εξουσιών.

Η Τουρκία συνεχίζει την «επεκτατική στρατηγική διαρκείας», δημιουργεί τετελεσμένα που κυμαίνονται από την εισβολή σε άλλη χώρα μέχρι την υπογραφή «συμφωνίας οριοθετήσεως» με τα κατεχόμενα, εκτός Διεθνούς Δικαίου.

Τα τετελεσμένα, επιχειρεί να αποτελέσουν βάση συνολικής διαπραγμάτευσης με τη Δύση, δηλαδή ΕΕ και ΗΠΑ. Η Ελληνοτουρκική μεθόριος αντιμετωπίζεται ως Δυτικοτουρκική ενώ το εργαλείο της ένταξης στην ΕΕ εξελίσσεται σε ειδική σχέση.

Η αυτονόμηση από τη Δύση με επιλογή άλλων συμμάχων (σ’ αυτήν τη φάση της Ρωσίας) και η επίδειξη αυταρχισμού, δυσκολεύει τη διαιτησία για τα ελληνοτουρκικά.

Η πολιτική του Ερντογάν είναι αναθεωρητική και αντιδυτική ανατρέποντας την επί δεκαετίες στρατηγική των Κεμαλιστών… Ταυτόχρονα ο Ερντογάν οργανώνει ισλαμοτουρκικά προγεφυρώματα στο εσωτερικό της ΕΕ, όπως στη Γερμανία, στο Βέλγιο, στη Βουλγαρία, αλλά και στην Ελλάδα και στη Βόρεια Μακεδονία.

Η χρήση του Προσφυγικού, που είναι ένα αληθινό πρόβλημα για την Τουρκία με 3,5 εκατομμύρια Σύρους στο έδαφός της, χρησιμοποιείται ως απειλή εισβολής και εκβιασμός για την Ευρώπη και ως δύναμη εποικισμού των εδαφών στα ανατολικά σύνορα, έπειτα από το σχέδιο κουρδικής εκκαθάρισης.

Η αντίδραση της ΕΕ και των Διεθνών Οργανισμών (στους οποίους απευθύνεται συστηματικά η ελληνική κυβέρνηση) απέναντι στην Τουρκία, μέχρι στιγμής, ακολουθεί την πολιτική του κατευνασμού.

Η συσσώρευση διαφορετικών προβλημάτων, η στροφή της αμερικανικής πολιτικής, η αναδυθείσα νέα Ρωσία, κάνουν διστακτικούς Διεθνείς Οργανισμούς θέλοντας να κρατήσουν τον Ερντογάν μέσα σε ένα συμβατικό πεδίο συνεννόησης.

Η Τουρκία είναι η δεύτερη δύναμη συνεισφοράς στρατιωτών στο ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκεστεί στην πολιτική του κατευνασμού μέσω δηλώσεων.

Απαιτείται πολυεπίπεδη στρατηγική αποτροπής και συνύπαρξης.

Στο νέο περιβάλλον η Τουρκία δεν παύει να είναι ευάλωτη σε κάθε σπιθαμή των συνόρων της, να έχει σοβαρά προβλήματα στις ένοπλες δυνάμεις, υπερσυσσώρευση πληθυσμών προσφύγων-μεταναστών, η οικονομία της έχει μπει σε καθοδική πορεία και υπάρχει αναμφισβήτητη αμυντική και οικονομική εξάρτηση από τη Δύση. Από την άλλη πλευρά οι εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και τα νέα δεδομένα ισορροπίας του πολιτικού ανταγωνισμού, δημιουργούν προϋποθέσεις ταύτισης των ελληνικών συμφερόντων με αυτά της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Οι δυνάμεις και οι αδυναμίες της κάθε πλευράς πρέπει να οδηγήσουν στην ανάδειξη των αμοιβαίων συμφερόντων στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου ώστε να εξασφαλιστεί αποτροπή και συνύπαρξη.

Ενα νέο πνεύμα Ελσίνκι, ένα νέο πολιτικό δόγμα εξωτερικής πολιτικής για την Ελλάδα και τη θέση της στον κόσμο, προϋποθέτει εθνική ισχύ, δηλαδή πολιτική σταθερότητα – ισχυρή οικονομία και συναίνεση. Η συναίνεση με τη σειρά της απαιτεί προετοιμασία και τεκμηρίωση, διαφάνεια και θεσμική λειτουργία από την κυβέρνηση και αίσθηση εθνικού καθήκοντος από την αντιπολίτευση.