The Joker is Wild

Κανόνας: όσο πιο «κακός» είναι ένας κινηματογραφικός ήρωας, τόσο περισσότερο η κακία του μπορεί να γίνει συναρπαστική για το κοινό. Είναι αλήθεια. Το κοινό, ή αν θέλετε η πλειοψηφία του κοινού, έχει την τάση να γουστάρει τις ερμηνείες ηθοποιών που στηρίζονται στη μοχθηρία, χωρίς απαραιτήτως να βρίσκεται με την πλευρά των ηρώων. Μόνο που όσοι δουν τον Χοακίν Φίνιξ στο «Joker» του Τοντ Φίλιπς, κάτι μου λέει ότι θα είναι και με την πλευρά του ήρωά του. Εξάλλου έχω ήδη γράψει ότι αυτή η ταινία ίσως του δώσει ένα δεύτερο βραβείο Βόλπι στο Φεστιβάλ Βενετίας (το πρώτο το κέρδισε εξ ημισείας με τον Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν για το «Master» το 2012). Και ίσως αργότερα να τον δούμε και με το Οσκαρ που έχει χάσει τρεις μέχρι σήμερα φορές για τις ταινίες «Μονομάχος», «Walk the line» και «Master». Σήμερα το βράδυ πάντως θα ξέρουμε αν θα έχει κερδίσει στη Βενετία.

Ως οπτικοακουστικός ήρωας, ο Τζόκερ έγινε για πρώτη φορά γνωστός μέσω της τηλεόρασης, όταν στη δεκαετία του 1960 ο Σίζαρ Ρομέρο τον υποδύθηκε στη σειρά «Batman». Δύο δεκαετίες αργότερα, στα eighties, ο Τζακ Νίκολσον έγινε δισεκατομμυριούχος γιατί δούλεψε με ποσοστά στην ταινία του Τιμ Μπάρτον η οποία έκανε παντού θραύση. Δύο δεκαετίας πιο μετά, το 2008, ο Χιθ Λέτζερ θα γινόταν ο δεύτερος άνδρας ηθοποιός στον οποίο θα διδόταν ένα μετά θάνατον Οσκαρ και αυτό για τον ρόλο του Τζόκερ στον «Σκοτεινό ιππότη», στην ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν. Θα ακολουθούσε μια ερμηνεία του Τζάρεντ Λίτο στην «Ομάδα αυτοκτονίας» που καλύτερα να μην είχε ακολουθήσει…

Το κοινό στοιχείο των τεσσάρων αυτών Τζόκερ του θεάματος αλλά και η ειδοποιός διαφορά τους από τον τελευταίο είναι ότι στηρίζονται απολύτως στο κόμικ της DC Comics, την ώρα που ο Τζόκερ του Χοακίν Φίνιξ δεν στηρίζεται σε κανένα κόμικ. Στο χαρτί ήταν υπόθεση του σκηνοθέτη Φίλιπς και του Σκοτ Σίλβερ που έγραψαν το σενάριο και στην οθόνη του Φίνιξ που αυτή τη φορά ξεπέρασε τον εαυτό του.

Στην πραγματικότητα ο «Τζόκερ» είναι η ιστορία του Αρθουρ Φλεκ, ενός αξιοθρήνητου κλόουν της πλάκας, ο οποίος παλεύει για την επιβίωση στην Γκόθαμ Σίτι της δεκαετίας του 1970 (τάλε κουάλε η Νέα Υόρκη, γενέτειρα του Φίλιπς). Ζει με τη μητέρα του, παίρνει ψυχοφάρμακα, μαθαίνουμε ότι έχει πολύ προβληματικά χρόνια και όσο για το ποιος είναι ο πατέρας του, που ποτέ δεν γνώρισε, δεν θα σας χαλάσουμε την έκπληξη. Το θέμα είναι ότι πρόκειται για έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα άνθρωπο, μυστηριώδη, ψυχάκια, πλακατζή και μαέστρο της δικής του μιζέριας.

Η ερμηνεία του Φίνιξ είναι καταπληκτική με όλη τη σημασία της λέξης. Εκτός από το ότι έχασε πάρα πολλά κιλά για να δείχνει λιπόσαρκος και σκελετωμένος (άρα ακόμη πιο φοβιστικός), δούλεψε τόσο καλά μέσα του αυτόν τον χαρακτήρα που εκπέμπει μια ενέργεια η οποία σχεδόν σου ζητά να την απολαύσεις. Για όσους αναρωτιούνται αν τελικά χρειαζόμαστε μια ακόμη ταινία με τον Τζόκερ, θα απαντήσω ολόψυχα ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια κόμικ ταινία που επιτέλους να σου δίνει την εντύπωση ότι αφορά τον κόσμο μας, τον πραγματικό κόσμο, διότι αυτό συμβαίνει με τον «Τζόκερ».

Οσο εκφραστικός είναι ο Χοακίν Φίνιξ στους ρόλους του, άλλο τόσο δείχνει να κλείνεται στο καβούκι του όταν καλείται να μιλήσει για αυτούς. Ο 45χρονος καλλιτέχνης, μικρότερος αδελφός του αδικοχαμένου Ρίβερ Φίνιξ (1970-1994) γεννήθηκε πριν από 45 χρόνια στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο και σήμερα θεωρείται ένας από τους πιο εκκεντρικούς ηθοποιούς στον κόσμο. Οταν το 2013, στη δεύτερη προσωπική συνάντηση που είχα μαζί του στο Παρίσι (με αφορμή τότε το «Εμφυτο ελάττωμα» του Πολ Τόμας Αντερσον) τον ρώτησα ποιο είναι το κίνητρό του για τη δουλειά του ηθοποιού, η απάντησή του Φίνιξ ήταν «δεν ξέρω». Είπε τρεις φορές τη φράση ώσπου με λίγη πίεση κατέληξε στο ότι «μέσω της ηθοποιίας βρίσκεις κάτι που δεν μπορείς να βρεις πουθενά αλλού. Τι είναι αυτό που βρίσκω, δεν μπορώ πραγματικά να το εξηγήσω. Σκόνταψα κάποια στιγμή στη ζωή μου σε αυτή τη μορφή έκφρασης και από τότε με καλούν διαρκώς πίσω. Και εγώ επιστρέφω».

Το 2010 ήταν η χρονιά μιας κρίσιμης καμπής στην καριέρα του Χοακίν Φίνιξ. Ηταν η χρονιά που βγήκε στις αίθουσες το ψευδοντοκιμαντέρ του Κέισι Αφλεκ «I’m still here», που υποτίθεται ότι εξερευνά την απόφαση του Φίνιξ να εγκαταλείψει την ηθοποιία για να ακολουθήσει καριέρα μουσικού της χιπ χοπ. Ηταν όλο ένα ψέμα που ουσιαστικά είχε ξεκινήσει όταν ο Φίνιξ ανακοίνωσε για πρώτη φορά την απόφασή του στο δημοφιλές talk show του Ντέιβιντ Λέτερμαν, χωρίς ο ίδιος ο οικοδεσπότης να γνωρίζει ότι είναι ψέμα. Το ψέμα δεν φάνηκε να βλάπτει την καριέρα του.

Ο ίδιος ο Φίνιξ δεν ξέρει αν έχει ή όχι έναν συγκεκριμένο τύπο στον οποίο ενδεχομένως να οφείλονται οι «παράξενοι» ρόλοι στους οποίους συχνά τον βρίσκουμε (όπως εκείνος του μοναχικού ανθρώπου που ερωτεύεται τη φωνή ενός κομπιούτερ στην ταινία «Δικός της» του Σπάικ Τζόνζι). Ξέρει όμως ότι η σχέση του με τους ήρωες που παίζει είναι «ερωτική». Είπε: «Διαβάζεις κάτι και το ερωτεύεσαι. Δεν ξέρεις το γιατί, ξέρεις όμως ότι θες να βρεθείς για λίγο κοντά στον ήρωα που τόσο πολύ σου άρεσε. Και καμιά φορά το θες τόσο πολύ που το γεύεσαι. Ετσι κάνω τις επιλογές μου. Αλλά και πάλι» πρόσθεσε, «είναι καθαρά θέμα τυφλής τύχης το αν κάτι θα λειτουργήσει ή όχι. Δοκιμάζεις ένα σωρό σκατά και επιλέγεις αυτό που σου “κάθεται” καλύτερα».