«Παππού είσαι σπουδαίος;» «Ναι, και τώρα δίνε του!»

Στις 3 Σεπτεμβρίου του 1939, η Αγγλία κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία και ο 65χρονος τότε Ουίνστον Τσόρτσιλ ανακλήθηκε από την πολιτική εξορία προκειμένου να υπηρετήσει ως ανώτατος λόρδος του Ναυαρχείου, και κατόπιν ως πρωθυπουργός στη διάρκεια του πολέμου εναντίον του Χίτλερ. Ακριβώς 80 χρόνια αργότερα, ο εγγονός του, Νίκολας Σόουμς, διαγράφεται από τους Τόρις, μαζί με 20 ακόμα αντάρτες του κόμματος, επειδή τόλμησε να αψηφήσει τον Μπόρις Τζόνσον και να ψηφίσει την πρόταση που άνοιξε τον δρόμο για μια μετάθεση του Brexit το 2020. Η ειρωνεία είναι πως τον θέτει εκτός Συντηρητικού Κόμματος ένας άνθρωπος που διαφήμιζε ανέκαθεν τον θαυμασμό του προς τον Τσόρτσιλ, και θεωρεί εμφανέστατα τον εαυτό του κάτι σαν Τσόρτσιλ Νο 2. Αν και πολλοί στη Βρετανία θα προτιμούσαν αντί της «ειρωνείας» μία άλλη, σαφώς αυστηρότερη για τον Μπόρις Τζόνσον, λέξη.

«#MeToo»: με αυτό το λιτό μήνυμα στο twitter, που παραπέμπει σε ένα άλλο σύγχρονο κίνημα, δημοσιοποίησε προχθές το βράδυ ο 71χρονος Νίκολας Σόουμς την απόφασή του να ψηφίσει στη Βουλή των Κοινοτήτων εναντίον της κυβέρνησης Τζόνσον. Απαντούσε σε έναν άλλο συντηρητικό βουλευτή, τον πρώην υφυπουργό Διεθνούς Ανάπτυξης Ρόρι Στιούαρτ, ο οποίος είχε μόλις ξεκαθαρίσει την πρόθεσή του να ψηφίσει «εναντίον ενός no-deal Brexit». Συνολικά 330 χρόνια κοινοβουλευτικής εμπειρίας έχουν οι 21 αντάρτες που διαγράφονται, με εντολή Τζόνσον, από το κόμμα. Ανάμεσά τους βρίσκονται δύο πρώην υπουργοί Οικονομικών και ο μακροβιότερος βρετανός βουλευτής. Οπως ήταν φυσικό όμως, καμία άλλη διαγραφή δεν προκάλεσε, και δεν συζητήθηκε περισσότερο από εκείνη του Νίκολας Σόουμς.

Μέλος της Βουλής από το 1983, πρώην υφυπουργός Αμυνας, ο Σόουμς, που χρίστηκε ιππότης από την Ελισάβετ το 2014, είναι γιος της Μέρι Σόουμς, της μικρότερης από τα πέντε παιδιά του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Ο ίδιος έχει διηγηθεί πως όταν ήταν πέντε χρόνων, επισκέφθηκε μια μέρα τον Τσόρτσιλ στην κρεβατοκάμαρά του και τον ρώτησε: «Παππού, είναι αλήθεια ότι είσαι ο σπουδαιότερος άνθρωπος στον κόσμο;». «Ναι, και τώρα δίνε του», του απάντησε με το θρυλικό του ύφος ο Τσόρτσιλ… «Οταν μεγάλωνα δεν υπήρχε καμία αμφιβολία επ’ αυτού. Ο Τσόρτσιλ ήταν ο σπουδαιότερος ηγέτης που είχε ποτέ γεννήσει η Βρετανία» έγραψε από την πλευρά του ο 55χρονος Μπόρις Τζόνσον στην εισαγωγή μιας βιογραφίας που υπέγραψε το 2014, με τίτλο «Ο παράγοντας Τσόρτσιλ: Πώς ένας άνδρας έγραψε Ιστορία».

«Πώς είναι δυνατόν, αν έχουμε ιερά και όσια, να μην υπάρχει πλέον χώρος στο Συντηρητικό Κόμμα για τον Νίκολας Σόουμς;», εξανέστη μέσω Τwitter η Ρουθ Ντέιβιντσον, η οποία παραιτήθηκε πρόσφατα από την ηγεσία του Συντηρητικού Κόμματος Σκωτίας. Στο στρατόπεδο των Εργατικών, βουλευτές όπως ο Αντριου Αντόνις έσπευσαν να επισημάνουν πως και ο Τσόρτσιλ θα είχε διαγραφεί από το Συντηρητικό Κόμμα αν διοικούνταν όπως διοικείται σήμερα, θυμίζοντας ότι είχε αντιταχθεί σθεναρά στην πολιτική του κατευνασμού που ακολούθησε έναντι του Χίτλερ, προ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο τότε πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν. Στην πραγματικότητα, παρότι οι Τόρις το προσπάθησαν τη δεκαετία του 1930, ο Τσόρτσιλ δεν διεγράφη ποτέ από το κόμμα. Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο, είχε κάνει αυτό που έκανε προχθές σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση ο Συντηρητικός βουλευτής Φίλιπ Λι: εντάχθηκε (από το 1904 έως το 1924) στο Φιλελεύθερο Κόμμα. Μια από τις γνωστές του ρήσεις άλλωστε, είναι και η εξής: «Οι άλλοι αλλάζουν απόψεις για χάρη του κόμματός τους, εγώ αλλάζω κόμμα για χάρη των απόψεών μου».

Ο εγγονός του δεν σκοπεύει να αλλάξει κόμμα. Ανακοίνωσε πως δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές. Τον ρώτησαν αν τα όσα εκτυλίχθηκαν προχθές είναι το τέλος του Συντηρητικού Κόμματος όπως το ήξερε ο παππούς του. «Οχι. Αλλά είναι μια άσχημη νύχτα» απάντησε. Και εξέφρασε τη μεγάλη του θλίψη γιατί κατά την άποψή του, όλα όσα γίνονται – η επικείμενη αναστολή της λειτουργίας του Κοινοβουλίου, οι διαγραφές… – ήταν προσχεδιασμένα, μέρη ενός σχεδίου ώστε να γίνουν πρόωρες εκλογές «που ο Τζόνσον θα παρουσιάσει κατόπιν ως μια λαϊκιστική μάχη “λαός εναντίον Κοινοβουλίου”».