Από τον Τρεντινιάν στον Λούλη

Την εποχή που στο Παρίσι, ο Γκοντάρ, ο Ρενέ, ο Τριφό πίστευαν ότι με τις ταινίες τους κάνουν καλύτερο τον κόσμο, πιο αισθητικό και πιο δίκαιο, ξεκινώντας από την κινηματογραφική μορφή, ο Κώστας Γαβράς, ένα παιδί από την Αρκαδία που βρέθηκε στη Γαλλική Ταινιοθήκη, επέλεγε να κάνει πολιτικό σινεμά άλλου τύπου. Η επιτυχία του «Ζ» τον τυποποίησε στις σκηνοθεσίες πολιτικών θρίλερ. Οι ταινίες του ήταν προδρομικά έργα κάποιων πετυχημένων θρίλερ του Netflix, σε ένα περιβάλλον όπου ιδεολόγοι με αμπέχωνο ανέλυαν την πολιτική πίνοντας και καπνίζοντας.

Οταν έκανε σουξέ το «Ζ», στην Ελλάδα είχαμε χούντα και ο Ζαν-Λουί Τρεντινιάν, στον ρόλο του Σαρτζετάκη, έμοιαζε να εκπροσωπεί τη δημοκρατική αντίσταση στο καθεστώς των συνταγματαρχών. Οταν ο Ανδρέας Παπανδρέου πρότεινε τον Σαρτζετάκη για Πρόεδρο της Δημοκρατίας αδειάζοντας τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, δεν είναι απίθανο να είχε στο μυαλό του το πρόσωπο που ενσάρκωνε ο Τρεντινιάν. Κάπως έτσι προέκυψε ο Κύριος Πρόεδρος με κ και π κεφαλαία, που προσπαθούσε να μας πείσει ότι «είμαστε έθνος ανάδελφον».

Στην καινούργια ταινία του Γαβρά, για την οποία πολύς λόγος γίνεται αυτές τις μέρες, ευτυχώς, ο Λούλης κι ο Μπουρδούμης δεν υποδύονται άγνωστα πρόσωπα, οπότε δεν υπάρχει πιθανότητα να μας παραπλανήσουν. Οταν ο Λούλης παίζει εξιδανικευμένα, όπως διαβάζω, τον Βαρουφάκη, πολύ εύκολα μπορούμε να πάμε στο YouTube και να δούμε συνοπτικά μερικά από τα κατορθώματα του ανθρώπου που παραλίγο να στείλει τη χώρα στα βράχια. Το πιο ωραίο στιγμιότυπο είναι όταν επισκέφτηκε με το πέτσινο που φορούσε στη μηχανή τον βρετανό υπουργό Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν. Ηταν εναντίον του πρωτοκόλλου ο αρχηγός στις θεσμικές εμφανίσεις του, αντίθετα τήρησε το πρωτόκολλο της ματαιοδοξίας είτε φωτογραφιζόταν τις μέρες της ελληνικής αγωνίας στο μπαλκόνι κάτω απ’ την Ακρόπολη για το Paris Match είτε στο κόκκινο χαλί της Βενετίας.

Μα πώς την πάτησε ο Γαβράς; Συμβαίνει στους ανθρώπους της τέχνης. Οταν έκανε το «Ζ» και, κατόπιν, τη συγκλονιστική «Ομολογία» για τον ανατολικοευρωπαϊκό αυταρχισμό, ο Γαβράς είχε πλάι του έναν Χόρχε Σεμπρούν, που είχε ζήσει όλους τους αυταρχισμούς πριν να τους περιγράψει. Τον συγκροτούσε και τον ενέπνεε ένας τεράστιας εμβέλειας διανοούμενος κι ένα ηθικό παράδειγμα.

Σήμερα, δυστυχώς, μαγεύτηκε από το απομνημόνευμα ενός τζογαδόρου της πολιτικής. Και δεν μας αγγίζει, επειδή εμείς τον ξέρουμε. Κρίμα ο Λούλης.