Ο Αχμεντ κι εμείς

Το προσφυγικό ζήτημα σπανίως προσφέρεται για ευχάριστες ειδήσεις. Φωτεινή εξαίρεση αποτελεί έτσι το ρεπορτάζ της Bildγια το ειδύλλιο της συζύγου ενός από τους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους της Γερμανίας, του Τέο Αλμπρεχτ τζούνιορ, με έναν αφγανό πρόσφυγα. Η αλήθεια είναι ότι ο ίδιος ο 69χρονος συνιδιοκτήτης της αυτοκρατορίας των σουπερμάρκετ Aldi δεν πρέπει να είναι πολύ ευχαριστημένος. Αλλά έτσι είναι η ζωή, δεν μπορεί να τα ‘χεις όλα.

Κατά τα άλλα, ζόφος. Η ξαφνική άφιξη 600 προσφύγων το απόγευμα της Πέμπτης στη Λέσβο ανέδειξε για μια ακόμη φορά τις σύνθετες γεωπολιτικο-ανθρωπιστικές πτυχές του θέματος. Κι όσο προκλητικό είναι να ασκούν κριτική οι υπεύθυνοι για το σκάνδαλο της Μόριας, όσο κωμικό είναι να ζητούν οι πρωταθλητές του ξύλινου λόγου «λύσεις τώρα για το Προσφυγικό», άλλο τόσο αντιπαραγωγικό είναι να χρησιμοποιούν οι κυβερνώντες το θέμα αυτό για κομματική αντιπαράθεση. Καλύτερα να σκύψουν και να ακούσουν τις ανθρώπινες ιστορίες.

Πάρτε τον Αχμεντ, έναν σύρο πρόσφυγα από τη Δαμασκό, που πέρασε πρόσφατα έξι εβδομάδες στον κρυφό κόσμο των λεγόμενων «κέντρων προσωρινής κράτησης» της Τουρκίας. Οι κακοποιήσεις, οι εκβιασμοί, οι εκτοπίσεις και οι γενικότερες συνθήκες διαβίωσης περιγράφονται σε ένα πρόσφατο άρθρο του Atlantic. Είναι προφανές ότι η Τουρκία δεν σέβεται όχι μόνο τη συμφωνία που έχει υπογράψει, αλλά ούτε τη Συνθήκη της Γενεύης. Από την άλλη πλευρά, βρίσκονται στο έδαφός της πέντε φορές περισσότεροι πρόσφυγες από όσους φιλοξενούν όλες οι χώρες της ΕΕ μαζί. Κι αν οι Ευρωπαίοι παραπονιούνται ότι δεν μπορούν να δεχθούν περισσότερους επειδή έχουν πρόβλημα με τα λαϊκιστικά τους κόμματα, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στην Τουρκία.

Το ποσοστό της δυσαρέσκειας των τούρκων πολιτών για τους πρόσφυγες έχει φτάσει το 68%, έναντι 55% το 2017. Και τα κόμματα της αντιπολίτευσης το εκμεταλλεύονται. Οι υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές έκαναν μια πολύ επιθετική προεκλογική εκστρατεία και όσοι εξελέγησαν περιόρισαν τη δημοτική βοήθεια προς τους πρόσφυγες και επέβαλαν διάφορες διακρίσεις εναντίον τους.

Είναι εύκολο λοιπόν να ρίχνουν ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι όλο το φταίξιμο στην Τουρκία επειδή δεν τηρεί τη συμφωνία που έχει υπογράψει με την ΕΕ, και προφανώς κακοδιαχειρίζεται τη βοήθεια που εισπράττει, αλλά αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό επειδή έχουμε μετατοπίσει στη χώρα αυτή την ευθύνη για τη διαχείριση του Προσφυγικού – χαρακτηρίζοντάς την σκανδαλωδώς «ασφαλή τρίτη χώρα». Εχει ενδιαφέρον λοιπόν να δει κανείς αν και πώς θα εφαρμοστεί το σχέδιο που αποκαλύπτουν σήμερα ΤΑ ΝΕΑ και προβλέπει μεταξύ άλλων την υποχρεωτική προώθηση προσφύγων προς τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που αρνούνται να τους δεχθούν.

«Οσο είμαστε στην Τουρκία, οι Ευρωπαίοι προσποιούνται ότι δεν μας βλέπουν», λέει ο Αχμεντ. «Οταν πάω εκεί όμως, και σταθώ μπροστά τους, είμαι σίγουρος ότι θα με φροντίσουν». Η ελπίδα άλλωστε πεθαίνει τελευταία.