Σε νέα αφετηρία και αναβαθμισμένος μπαίνει ο ανεξάρτητος ελεγκτικός μηχανισμός

Αρχές του μήνα από το βήμα της Βουλής ο Πρωθυπουργός αναφερόταν σε μία «καινοτομία» της κυβέρνησής του: την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Και διερωτώνταν τότε με νόημα – δεικτικά για την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα: «Ποιον ικανοποιεί, αλήθεια, ένα σύστημα που έφερε τη χώρα μας στις τελευταίες θέσεις στους δείκτες διαφάνειας; Τι επιδόσεις είχαν έξι διαφορετικοί φορείς παρακολούθησης της Διαφθοράς; Και πόσο ανεξάρτητα έδρασαν σώματα ελέγχου που είχαν για προϊστάμενο μετακλητό γραμματέα, διορισμένο από την κυβέρνηση;». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που -«φωτογραφίζοντας» τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο – είχε τότε επισημάνει ότι «ελεγκτής και ελεγχόμενος συγχωνεύονταν στο ίδιο πρόσωπο», επέλεξε έναν τεχνοκράτη – πρότζεκτ μάνατζερ προερχόμενο από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης – ως επικεφαλής των νέου τύπου «Ράμπο» του Δημοσίου, ξεφεύγοντας και από το «μοντέλο» των συνταξιούχων δικαστικών για το τιμόνι των ανεξάρτητων Αρχών.

Ο 45χρονος Αγγελος Μπίνης δεν θα πατήσει σε άγνωστα εδάφη. Για τον Πρωθυπουργό, λένε οι γνωρίζοντες, έπαιξε καίριο ρόλο το γεγονός ότι ο ίδιος εργαζόταν ως σύμβουλος-αναλυτής στον ΟΟΣΑ – στη Διεύθυνση Δημόσιας Διακυβέρνησης, Μονάδα Ακεραιότητας του Δημόσιου Τομέα – από τον Σεπτέμβριο του 2015, έχοντας συμμετάσχει σε «ειδικές αποστολές» σε Ευρώπη, Λατινική Αμερική, Ασία, Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή. Προηγούμενως (για μία οκταετία) υπηρέτησε ως ελεγκτής στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και στο Σώμα Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης.

Ο σκοπός και οι αρμοδιότητες της νέας Αρχής (οργανικά ανήκει στο υπουργείο Εσωτερικών, αλλά με επιχειρησιακή ανεξαρτησία) περιγράφονται στο άρθρο 82 του νομοσχεδίου για το επιτελικό κράτος. Η κυβέρνηση της ΝΔ συγκρότησε σχέδιο συνένωσης των διάσπαρτων ελεγκτικών σωμάτων δημόσιας διοίκησης σε μια Αρχή, που μόλις συγκροτηθεί πλήρως θα απλώσει τις «εφόδους» και τους ελέγχους της ακόμα και σε ιδιωτικούς φορείς που συνδιαλλέγονται με το Δημόσιο.

Η πανίσχυρη ενιαία Αρχή οργώθηκε στα  πρότυπα αντίστοιχων επιτροπών ή συγκεκριμένων πρακτικών άλλων χωρών – που λειτουργούν προς όφελος μεταξύ άλλων και της προσέλκυσης επενδύσεων – και ιδίως της Σιγκαπούρης, του Χονγκ Κονγκ, της Αυστραλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Στόχος της κυβέρνησης, λένε πηγές κοντά στο πρωθυπουργικό γραφείο, ήταν η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα αναβαθμίσει τον ρόλο και την επιχειρησιακή επάρκεια των διάσπαρτων ελεγκτικών μηχανισμών.

ΔΕΣΜΕΥΣΗ. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση δεσμεύεται ότι δεν καταργεί καμία αρμοδιότητα, «αντιθέτως», όπως σχολιάζουν οι ίδιες πηγές, «αναλαμβάνονται όλες από την Αρχή, ενισχύονται και προβλέπονται εκτεταμένες αρμοδιότητες ελέγχου και των ιδιωτικών φορέων με επιβολή προστίμων μέχρι 100.000 ευρώ». Δέσμευση υπάρχει επίσης και για το γεγονός ότι η τοποθέτηση του νέου επικεφαλής στην Αρχή δεν θα μπλοκάρει κανέναν έλεγχο, που σημαίνει ότι οποιαδήποτε διενεργούμενη επιθεώρηση, έλεγχοι πόθεν έσχες, ενστάσεις κατά πειθαρχικών και προανακριτικές πράξεις συνεχίζονται από την Αρχή.

Κατά την κυβερνητική κατεύθυνση και όπως περιγράφεται στο νομοσχέδιο, η πολιτική ηγεσία δεν εμπλέκεται στον σχεδιασμό ή την υλοποίηση των ελέγχων ενώ μεταξύ άλλων εισάγεται ανάλυση επιπτώσεων των νομοσχεδίων στη διαφθορά.

Πτυχιούχος Νομικής, κάτοχος μεταπτυχιακού από το Πανεπιστήμιο του Bristol και υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα διατριβής: «Εσωτερικός έλεγχος στον δημόσιο τομέα και δημοκρατική λογοδοσία», ο Αγγελος Μπίνης είχε προσληφθεί στο υπουργείο Εξωτερικών το 2001 ύστερα από γραπτό διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, ενώ το διάστημα 2004-2006 φοίτησε στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Είναι μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών και της Ελληνικής Ενωσης Πιστοποιημένων Ερευνητών της Απάτης. Από τον Οκτώβριο του 2016 μέχρι τον Ιούλιο του 2018 ήταν ο επικεφαλής του Γραφείου της Μονάδας Δημόσιας Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ στην Αθήνα και είναι ο άνθρωπος πίσω από τουλάχιστον 25 δημοσιεύσεις του Οργανισμού για θέματα διαφάνειας, ακεραιότητας, εσωτερικού ελέγχου και καταπολέμησης της διαφθοράς.