Αποχαιρετισμός τον Αύγουστο

Παρατηρώ τον κότσο της Βιρτζίνια Γουλφ στο πορτρέτο από την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, απέναντι στον τοίχο του δωματίου. Καταλαμβάνει, σχεδόν συμμετρικά, το μισό χώρο του πόστερ, αφήνοντας να διαφανεί η λευκότητα του προσώπου της και η αρχαιοελληνική κατατομή. Ηθελε να φωτογραφιστεί κατ’ αυτόν τον τρόπο η 20χρονη τότε φοιτήτρια του King’s College, ακριβώς την περίοδο που μάθαινε αρχαία ελληνικά; Ή να αφήσω το στιγμιότυπο να συνεχίσει ανενόχλητο μέσα στην τυχαιότητά του;

Οσο κι αν αντιστέκεσαι, είναι αλήθεια ότι έρχεται πάντα η στιγμή του χρόνου για να δοκιμάσεις τις δυνατότητες που σου δίνει η μοναξιά του Αυγούστου. Οι ήσυχες μέρες που ξεμένουν από τις αναπνοές των άλλων. Αυτό ήταν, πάντως. Πέντε και μία έμειναν. Ολοκληρώνεται η τελετουργική παραίτηση από τις προσδοκίες του Ιουνίου – τότε που μετράς τη χρονιά με το κλείσιμο των σχολείων – και τη σχεδόν καταναγκαστική ενέργεια του Ιουλίου. Σβήνει ο βόμβος του κάματος πάνω στην άσφαλτο, ο «αχός» που έβγαζε η μισοάδεια πόλη πάνω από το οδόστρωμα όσες μέρες οι εκδρομείς έφευγαν, έρχονταν, αλλά πάντως δεν έμεναν στο απέναντι μπαλκόνι.

Νομίζω ότι μόνο ένα πορώδες και άσπρο μεσημέρι του Αυγούστου θα ξόδευα μερικά λεπτά από τις εργατοώρες μου (άκου πού φτάσαμε) για να ξαναθυμηθώ τις λεπτομέρειες στους πίνακες του σπιτιού, που έχουν μείνει ακατοίκητοι όλη την υπόλοιπη χρονιά. Για να περάσω μία φορά με το βλέμμα τους τίτλους στις ράχες των βιβλίων, να ξεκινήσω μια βιογραφία, να την παρατήσω στις πέντε πρώτες σελίδες, να την ξαναπιάσω και να τη σταματήσω πάλι. Το έχει η μοίρα ορισμένων βιβλίων, άλλωστε, να μένουν ξέπνοα ή ξεχασμένα από μήνα σε μήνα. Στο τέλος μόνο τα κείμενα της Τζόαν Ντίντιον αποδεικνύονται ικανά να διαπεράσουν τη διάχυτη αυγουστιάτικη παραίτηση. Πάμε πάλι: τι έγραφε για τον χίπικο Αύγουστο του ’69 και τη δολοφονία της Σάρον Τέιτ;

Αυτές οι ελάχιστες μέρες που έχουν απομείνει ως την εκπνοή της εποχής δεν μοιάζουν με καλοκαίρι, αλλά ούτε και με το τέλος του. Ακόμη κι έτσι αντιστέκονται στα κλισέ για την «καλύτερη εποχή στην πόλη»: την άδεια Αθήνα που για έναν παράδοξο λόγο πρέπει να ανακαλύψεις τώρα που λείπουν όλοι (δεν συμβαίνει ποτέ). Αν επιτρέπει τελικά κάτι η επιβράδυνση του χρόνου είναι λίγες στιγμές ακόμη με τον εαυτό σου, ενώ η αλήθεια παραπέφτει «κάπου ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη».

Νομίζω πως μόνο ένα βράδυ του Αυγούστου θα επέτρεπα στον εαυτό μου σόλο προβολή με Κουέντιν Ταραντίνο, Λεονάρντο ντι Κάπριο και Μπραντ Πιτ (για downloading ούτε λόγος, αν με εννοείτε οι συνένοχοι). Ειδικά όταν ο τελευταίος προσέρχεται στην αίθουσα με φορτωμένες από παντού φαντασιώσεις για τον ιδανικό πενηντάρη και καταφέρνει να πάρει ρεβάνς από τον τριαντάρη εαυτό του. Ειδικά όταν τον παρακολουθείς να χτίζει το προφίλ του κουλ «δεύτερου» χωρίς τον οποίο δεν μπορεί να λάμψει ο «πρωταγωνιστής». Με την αναφορά στη δεκαετία του 1960 που γεννούσε ήδη τους αντιήρωες της επόμενης, το αίσθημα φυγής από το αμερικανικό όνειρο που κατατρώει τους χαρακτήρες και τις αντιστάσεις που υποσχόταν το κλίμα της περιόδου (ίδιος και μήνας και τότε!), ο Αύγουστος έφτασε στο τέλος αθόρυβα και τελετουργικά.

«Τον συνηθίσαμε δεν αντιπροσωπεύει τίποτα/ σαν όλα τα πράγματα που έχετε συνηθίσει/ και σας μιλώ γι’ αυτόν γιατί δε βρίσκω τίποτα/ που να μην το συνηθίσατε».