Μια μόδα γεννιέται

Η μάσκα, από συστατικό στην τελετουργία της γυναικείας ομορφιάς, αρχίζει και γίνεται ένα νέο αξεσουάρ της εποχής μας. Η προβληματική περιβαλλοντική συνθήκη, ο χαμηλής ποιότητας αέρας, οι τοξικοί ρύποι όλο και συχνότερα επιβάλλουν τη χρήση μάσκας. Αν προσθέσουμε τις ιογενείς λοιμώξεις και τις σύγχρονες νόσους που μεταδίδονται μέσω του αέρα με ένα απλό φτέρνισμα, τότε ναι, η μάσκα γίνεται κομμάτι της καθημερινής ενδυμασίας. Και δεν αφορά μόνο τους πληθυσμούς της Ασίας που κυκλοφορούν στα ασφυκτικά γεμάτα κόσμο μέσα μαζικής μεταφοράς και ζουν σε πόλεις με θολή ατμόσφαιρα εξαιτίας της αιθαλομίχλης. Η κλιματική αλλαγή είναι κεφάλαιο της σύγχρονης ζωής. Και η μόδα ήδη ξεκίνησε να ερμηνεύει τον ρόλο που της αναλογεί. Αφού εντόπισε μια αλλαγή στον τρόπο ζωής, σχεδιάζει αντικείμενα που θα αντανακλούν το μοντέρνο, ενώ ταυτόχρονα θα λειτουργούν προστατευτικά και ταυτόχρονα θα προκαλούν την προσοχή.

Το προσωπείο γίνεται στυλιστικό συμπλήρωμα. Ενα κάλεσμα στην ομοιομορφία για να κρύψει τον αληθινό εαυτό, να του δώσει χώρο ώστε να παραμείνει ανέκφραστος και αναλλοίωτος από τις επιθέσεις του περιβάλλοντος. Η εσωτερική ύπαρξη προφυλάσσει το προσωπικό της συναίσθημα και το γούστο της και πίσω από τη μάσκα δεν επιτρέπει πρόσβαση σε άλλα μέλη του κοινωνικού περίγυρου.

Η μάσκα με τις απεριόριστες σχεδιαστικές λεπτομέρειες, στην επιφάνεια της οποίας απλώνονται παραδοσιακοί στολισμοί και μοτίβα, παραπέμπει σε έθνικ τελετουργικές αναφορές. Κατά τις οποίες το καλυμμένο με μάσκα πρόσωπο δήλωνε ιερό χαρακτήρα και απόσταση ισχύος από την ομάδα της κοινότητάς του. Μια απόσταση αισθητικής βαρύτητας θα λέγαμε συνοδεύει σήμερα τα καλυμμένα κεφάλια που χάνουν την όψη τους, το φύλο τους, τις συναισθηματικές εκφράσεις τους. Το απρόσωπο σώμα πίσω από τη μάσκα προστασίας διατηρεί το μυστήριο και τον ερωτισμό του. Η υπεροχή και η δύναμη της στολισμένης μάσκας, της μάσκας κεντημένης με αστραφτερές λαμπερές πέτρες, κατασκευασμένης από πρωτοπόρα τεχνολογικά υλικά άλλοτε λεία και στιλπνή στην επιφάνεια της ή βαθύχρωμη, τραχιά και δυστοπική αναδεικνύεται σε κατεξοχήν συστατικό της νέας μόδας. Είναι το καθοριστικό σημείο που προτρέπει τους σχεδιαστές να δείξουν τις δυνατότητές τους στον πειραματισμό, στη χρήση υλικών, στη διατύπωση των αισθητικών ιδεών τους.

Η καλλιτέχνις Ειρήνη Καραγιαννοπούλου συμμετέχει στο φαινόμενο της μόδας της μάσκας μέσα από τη ζωγραφική της και εξηγεί: «Ζωγραφίζω απευθείας πάνω σε εικόνες ευρείας κυκλοφορίας, πληρωμένες από τη μηχανή της πολυτέλειας. Συχνά ξεκινώ με την ολική κάλυψη του προσώπου με μια λευκή μάσκα, σβήνοντας τελείως τα χαρακτηριστικά του μοντέλου. Αποτέλεσμα αυτής της σειράς χειρονομιών είναι η παραποίηση των χαρακτηριστικών ταυτότητας και ο επαναπροσδιορισμός του συνόλου της εικόνας. Η παρέμβαση σε μια τόσο μικρή επιφάνεια όπως το πρόσωπο, ενδέχεται να δράσει με τρόπο αλχημικό, αλλάζοντας την ίδια την ουσία της εικόνας, εν είδει μεταστοιχείωσης. Μέσω της οικειοποίησης των εικόνων της μόδας, αντιλαμβάνομαι την αρχέγονη δύναμη της μάσκας: η καλύπτρα του προσώπου είναι εν δυνάμει συσκευή προστασίας, μεταμφίεσης και αλλαγής ταυτότητας, ιατρική μάσκα, μάσκα οξυγόνου και φυσικά νεκρική μάσκα φαγιούμ».