Η γοητεία της αβύσσου

Οταν κάποτε ρώτησαν τον John F. Kennedy γιατί «χάνεται» για μέρες – με το ιστιοπλοϊκό του – στη θάλασσα έδωσε την εξής απάντηση: «(…) Ισως επειδή προερχόμαστε από τη θάλασσα. Εχουμε στις φλέβες μας το ίδιο ποσοστό αλάτι με το θαλασσινό νερό. Αυτό το αλάτι υπάρχει παντού: Στο αίμα, στον ιδρώτα, στα δάκρυά μας. Η αγάπη για τη θάλασσα πηγάζει από εκείνο το μοναδικό αίσθημα ότι δεν πηγαίνουμε απλώς σε αυτήν, αλλά ότι επιστρέφουμε εκεί όπου ανήκουμε…».

Στη ζωή πολλές φορές νιώθεις πράγματα τα οποία δεν μπορείς να εξηγήσεις με τη λογική. Οπως το «επιστρέφουμε εκεί όπου ανήκουμε», που έλεγε ο JFK. Ετσι νιώθω και εγώ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Αγγίζω την άμμο του βυθού και νιώθω σαν στο σπίτι μου. Γαληνεύω.

Και πολλές φορές δυσκολεύομαι να εξηγήσω ακόμη και σε πολύ καλούς φίλους – ούτε στη σύζυγό μου – πώς ένας μεσήλικος (βλέπετε έφθασα τα 54) κατεβαίνει 40, 50 ή και περισσότερα μέτρα, επειδή απλώς νιώθει καλά ή επειδή αισθάνεται πως ανταποκρίνεται σε ένα κάλεσμα…

Βέβαια, μπορεί να μην ισχύει τίποτα από τα παραπάνω και απλώς να είναι αυτό που πολλοί αποκαλούν η γοητεία της αβύσσου.

Προσωπικά αυτή τη γοητεία της εξερεύνησης του απέραντου γαλάζιου – αλλά και τα συναισθήματα που τη συνοδεύουν – προτιμώ να τα μοιράζομαι με ένα «σαλάχι» (!).

Οχι, δεν αναφέρομαι σε αυτό το είδος ψαριού με τα φαρδιά πτερύγια και την ουρά που συγγενεύει με τους καρχαρίες, αλλά στον φίλο μου τον Μάνθο. Ο Μάνθος είναι ένας από τους πιο έμπειρους εκπαιδευτές καταδύσεων στην Ελλάδα. Είναι παραπληγικός και διατηρεί καταδυτικό κέντρο στην Κύθνο.

Γνωριστήκαμε πριν από 20 χρόνια όταν παρουσίασα στα «ΝΕΑ» το κατόρθωμά του: να είναι ο πρώτος παραπληγικός στην Ελλάδα που κατάφερε να πάρει δίπλωμα εκπαιδευτή κατάδυσης (!).

Πού κολλάει στην ιστορία του Μάνθου το σαλάχι; Οταν (τότε) τον ρώτησα πώς καταφέρνει να κινείται στο νερό, αφού δεν μπορεί να κουνήσει τα πόδια του, μού έδωσε την εξής απάντηση: «Εγώ μοιάζω με σαλάχι, το οποίο δεν κουνάει την ουρά του, αφού κινούμαι μόνο με τα χέρια μου…».

Στα χρόνια που πέρασαν βουτήξαμε μαζί εκατοντάδες φορές. Και ελπίζω να συνεχίσουμε να βουτάμε όσο αντέχουμε.

Είναι ωραίο να νιώθεις ότι ανήκεις κάπου και ότι πας κάθε φορά ένα βήμα παραπέρα. Και η ιστορία των βουτηχτών είναι γεμάτη με βήματα που κάποιοι τα θεωρούσαν αδιανόητα, τρελά, επικίνδυνα ή (βάλτε εσείς όποιον άλλο χαρακτηρισμό θέλετε). Πριν από μερικές μέρες είδα σε επανάληψη το ντοκιμαντέρ «Dolphin Man» για την περιπετειώδη ζωή του Ζακ Μαγιόλ που είχαμε γνωρίσει στην ταινία «Απέραντο γαλάζιο» με πρωταγωνιστεί τον Ζαν-Μαρκ Μπαρ, ο οποίος είναι και αφηγητής στο ντοκιμαντέρ του Λευτέρη Χαρίτου.

Πέρα από τη ζήλεια (εγώ δουλεύω σε γραφείο και όχι στη θάλασσα) και τη Γαλήνη που ένιωσα βλέποντας τις υπέροχες υποβρύχιες εικόνες μού ήρθαν στον νου και όλοι αυτοί είχαν και έχουν άποψη για πράγματα που δεν γνωρίζουν.

Να θυμίσω πως μόνο όταν το 1970 ο Ζακ Μαγιόλ ακούμπησε τα 70 μέτρα ελεύθερης κατάδυσης αναγκάστηκαν οι «ειδικοί» της ιατρικής των καταδύσεων να αποδεχτούν αυτό που απέρριπταν έως τότε: ότι δηλαδή ο άνθρωπος μπορεί να καταδυθεί με άπνοια σε τέτοια βάθη χωρίς να διαλυθούν από τη συμπίεση οι πνεύμονές του.

Αλλά για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, τα 70 μέτρα του Ζακ Μαγιόλ (με ολόκληρη επιστημονική και όχι μόνο ομάδα πάνω του) δεν ήταν τίποτα μπροστά στο κατόρθωμα του Στάθη Χατζή, του πρωτοβουτηχτή από τη Σύμη που το 1913 καταδύθηκε στα 88 μέτρα βάθος, για τέσσερα λεπτά (!), στην προσπάθειά του να εντοπίσει και να δέσει τη χαμένη στον βυθό άγκυρα του ιταλικού θωρηκτού «Regina Margherita». Οι γιατροί του πλοίου κατέγραψαν το κατόρθωμα, αλλά κανείς από τους συναδέλφους τους δεν τους πίστεψε. Μέχρι που ήρθε η βουτιά του Ζακ Μαγιόλ.

Σήμερα, πρώτα ο Θεός, θα είμαι για βουτιές στην Κύθνο με τον Μάνθο. Και ελπίζω να βρω το… σπίτι μου καθαρό (!). Γιατί το λέω αυτό; Επειδή κάθε χρόνο καταλήγουν στις ελληνικές θάλασσες 11.500 τόνοι πλαστικών. Φανταστείτε την εικόνα να είστε στον βυθό και αντί για ψάρια να βλέπεται πλαστικά μπουκάλια, ποτήρια, καλαμάκια κ.ά. Μία μόνο λέξη τη χαρακτηρίζει. «Εφιάλτης». Και έναν τέτοιο εφιάλτη δεν θέλω να τον ζήσω…