Το χρυσό δίλημμα του Τραμπ

Εχουν γίνει πολλές προσπάθειες να εξηγηθεί η επιλογή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προτείνει την Τζούντι Σέλτον για το συμβούλιο λήψης αποφάσεων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Μερικοί επικεντρώνονται στην πίστη που έδειξε η Σέλτον ως σύμβουλος στην προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ. Αλλοι επισημαίνουν την προσήλωσή της στα χαμηλά επιτόκια. Κάποιοι τονίζουν την πίστη της στο σύστημα να ορίζονται οι πολιτικές από μια ορισμένη τιμή του χρυσού (gold standard).

Ολες αυτές οι ερμηνείες όμως δεν λαμβάνουν υπόψη ότι η Σέλτον είναι υποστηρίκτρια των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Η προσήλωσή της στα σταθερά επιτόκια είναι σημαντική για μια κυβέρνηση που θεωρεί ότι η χειραγώγηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών αποτελεί απειλή για τις προσπάθειες να κερδίσουν οι ΗΠΑ τον εμπορικό πόλεμο.

Η ομάδα Τραμπ θέλει να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα των Ηνωμένων Πολιτειών και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων βιομηχανιών αυξάνοντας τους δασμούς για τα εισαγόμενα αγαθά. Αλλά η επιβολή δασμών 10% που αντισταθμίζεται από μια υποτίμηση των ξένων νομισμάτων κατά 10% αφήνει σχετικά αμετάβλητες τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων.

Οι χώρες που επιδιώκουν να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών τους έχουν προφανές ενδιαφέρον να ενθαρρύνουν αυτές τις νομισματικές προσαρμογές ή τουλάχιστον να μην επιχειρήσουν να τις αλλάξουν. Δεν τους αντιστέκεται. Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται να κάνουν τίποτα για να ρίξουν τις ισοτιμίες τους όταν οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμούς. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των ΗΠΑ είναι η διαφορά μεταξύ των αμερικανικών επενδύσεων και των αμερικανικών αποταμιεύσεων και οι δασμοί δεν κάνουν τίποτε για να το αλλάξουν αυτό.

Ετσι, η πρόκληση για την ομάδα του Τραμπ είναι να οδηγηθούν άλλες χώρες να αλλάξουν τις πολιτικές τους για να αποτρέψουν την υποτίμηση των νομισμάτων τους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο γίνεται αναφορά σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες και στο να μπει φρένο στη λεγόμενη «χειραγώγηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών».

Τα επιχειρήματα να υπάρξει το λεγόμενο πρότυπο του χρυσού (gold standard) και σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι βαθιά λανθασμένα. Υπάρχει όμως και μια ακόμη παράμετρος: στο τέλος τίποτα από αυτά δεν πρόκειται να συμβεί.

Ο Mπάρι Αϊχενγκριν είναι καθηγητής Οικονομικών στο University of California, Berkeley και πρώην σύμβουλος στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.