O δύσκολος δρόμος της συμμαχίας για το Remain

Αμέσως μετά την επικράτηση του Brexit, ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο η συζήτηση για το αν οι δυνάμεις του Remain θα μπορούσαν να συνασπιστούν, προκειμένου να το αποτρέψουν. Η συζήτηση αυτή εγείρει ένα θεμελιώδες πολιτικό ερώτημα. Αν ο πιθανός συνασπισμός πολιτικών δυνάμεων είτε γύρω από το Remain, είτε γύρω από το Brexit, θα εξαφανίσει το διακριτό πολιτικό τους στίγμα, και θα τις μετατρέψει σε κόμματα ειδικής αποστολής, χωρίς περαιτέρω εκλογική απήχηση.

Οι ηγετικές ομάδες των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας θεωρούν τον κίνδυνο ταύτισης με την ευρωπαϊκή περιπέτεια θανάσιμο. Για τους Συντηρητικούς και τους Εργατικούς, ο πρωταρχικός στόχος είναι η διακυβέρνηση της χώρας, και όχι το ευρωπαϊκό της μέλλον. Τόσο ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, όσο και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Τζέρεμι Κόρμπιν θέλουν να ξεμπερδεύουν με το Brexit, με το μικρότερο δυνατό πολιτικό κόστος, ώστε να επικεντρωθούν στα εθνικά προβλήματα. Και οι δύο προσπαθούν να πείσουν την εκλογική τους βάση ότι η έξοδος από την ΕΕ αποτελεί «επιμέρους» ζήτημα το οποίο πρέπει να τακτοποιηθεί, προκειμένου το κόμμα τους να κυβερνήσει τη χώρα, αλλά και να αποτρέψει τον πολιτικό αντίπαλο από την εφαρμογή του δικού του προγράμματος. Ο Μπόρις Τζόνσον προσπαθεί να απαλλαγεί από το Brexit υιοθετώντάς το. O Τζέρεμι Κόρμπιν προσπαθεί να το φορτώσει στον αντίπαλό του.

Ετσι, το βάρος της ακύρωσης του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος πέφτει εκ των πραγμάτων στα μικρότερα, κατεξοχήν φιλοευρωπαϊκά κόμματα: τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, τους Πράσινους και το Εθνικό Κόμμα της Ουαλίας. Οι τρεις δυνάμεις διαβλέπουν μία πολιτική ευκαιρία, έτσι ώστε, όχι απλώς να αποτρέψουν το Brexit, αλλά και να δημιουργήσουν μία νέα πολιτική συμμαχία προσέλκυσης του «ορφανού» 48% που ψήφισε Remain. Ετσι, αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μεταξύ τους «σύμφωνο μη επίθεσης» στις εκατό από τις 650 εκλογικές περιφέρειες της Βρετανίας (από τη συμφωνία απουσιάζει το σκωτσέζικο φιλοευρωπαϊκό SNP, αφού έχει μηδενική επιρροή εκτός Σκωτίας). Εφόσον ένα από τα τρία κόμματα θα έχει προβάδισμα σε μία εκλογική περιφέρεια, οι άλλες δύο δυνάμεις θα αποσύρουν τους δικούς τους υποψηφίους. Στις εκλογικές περιφέρειες στις οποίες οι δηλωμένοι Remainers Εργατικοί βουλευτές θα παλέψουν για την έδρα τους, ο Συνασπισμός «Unite to Remain» θα κατεβάσει υποψήφιους μόνο στα χαρτιά.

Ομως, και τα τρία κόμματα είναι μικρά (13 Lib Dems βουλευτές, 4 του Plaid Cymru και μία μόλις Πράσινη). Οι Εργατικοί, το εν δυνάμει βαρύ πυροβολικό υπέρ της παραμονής (επτά στους δέκα ψηφοφόρους του ψήφισαν κατά του Brexit), απουσιάζουν από το μέτωπο, και επαναλαμβάνουν διαρκώς ότι «δεν είναι το κόμμα του Remain». Η ομάδα του Κόρμπιν βρίσκεται επίσης σε ανοιχτή σύγκρουση με τους Lib Dems, αφού νιώθει πως η δημοσκοπική τους άνοδος υπό την ηγεσία της Τζο Σουίνσον απειλεί τα δικά τους ποσοστά. Χθες, η Σουίνσον χαρακτήρισε ανόητη και αδιέξοδη την πρόταση του Κόρμπιν να αναλάβει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, ώστε να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές και δεύτερο δημοψήφισμα.

Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κάλεσμα του Μπόρις Τζόνσον προς την κοινή γνώμη, ώστε η χώρα να ξεμπερδεύει με το Brexit, πιάνει τόπο. Το 54% των Βρετανών συμμερίζεται τη θέση του νέου πρωθυπουργού για έξοδο από την ΕΕ «πάση θυσία». Οι εκλογές μέχρι το τέλος του χρόνου θεωρούνται σχεδόν βέβαιες στη Βρετανία. Με τα σημερινά δεδομένα, ο δρόμος για τον συνασπισμό του Remain θα είναι δύσκολος.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής. Εργάζεται σε think tank στο Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»