Η χρεοκοπία απειλεί πάλι την Αργεντινή

Το φάντασμα της χρεοκοπίας απειλεί για μία ακόμα φορά την Αργεντινή μετά τον πρώτο γύρο των εκλογών όπου κέρδισε με μεγάλη διαφορά ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Αλμπέρτο Φερνάντες. Πρόκειται για σημαντικό πλήγμα στις προσπάθειες να επανεκλεγεί ο πρόεδρος Μαουρίτσιο Μάκρι, ο οποίος είναι υπέρμαχος της ελευθερίας των αγορών.

Μετά την πρώτη νίκη του Φερνάντες με διαφορά 15%, οι τιμές των μετοχών, των ομολόγων και του εθνικού νομίσματος της χώρας, του πέσο, κατέγραψαν τη μεγαλύτερη βουτιά από την οικονομική κρίση και τη χρεοκοπία της χώρας το 2001. Είναι ενδεικτικό ότι οι πιθανότητες νέας χρεοκοπίας της Αργεντινής μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια ανέρχονται πλέον σε 75% σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.

Με την ανακοίνωση του αποτελέσματος το πέσο βούλιαξε κατά 30% έναντι του δολαρίου, για να περιορίσει αυτές τις απώλειες στη συνέχεια, ενώ χθες σημείωνε νέα υποχώρηση 10% έναντι του αμερικανικού νομίσματος. Τη Δευτέρα η ισοτιμία είχε υποχωρήσει στα 65 πέσος για κάθε ένα δολάριο και ήταν η χαμηλότερη που έχει καταγραφεί στην Ιστορία.

Μετά το σοκ των αγορών ο Φερνάντες, ο οποίος κατέβηκε στις εκλογές μαζί με την πρώην πρόεδρο της χώρας Κριστίνα Φερνάντες, προσπάθησε να ηρεμήσει τα πνεύματα αναφέροντας ότι προτίθεται να συνεργαστεί με τη σημερινή κυβέρνηση του Μάκρι για να γλιτώσει η χώρα από νέες περιπέτειες. Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για την πορεία που θα ακολουθήσει βραχυπρόθεσμα η οικονομία της χώρας, καθώς εάν συνεχιστεί το ξεπούλημα σε πέσος και ομόλογα η κατάσταση θα δυσκολέψει πολύ.

Οι 4+1 διαφορές των υποψηφίων
Οι αγορές έχουν θορυβηθεί από τις σημαντικές διαφορές στα προεκλογικά προγράμματα των δύο βασικών υποψηφίων, όπως αυτοί τα έχουν εκφράσει με λόγια και με πράξεις. Οι βασικότερες διαφορές τους αφορούν τη διαχείριση της οικονομίας και ειδικότερα τον πληθωρισμό, τη συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την ισοτιμία του πέσο και τους φόρους:

1. Πληθωρισμός. Ο Φερνάντες έχει προτείνει να δημιουργηθεί οικονομικό και κοινωνικό συμβόλαιο για να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός που τρέχει σήμερα με 55%.
Ο Μάκρι προσπάθησε να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό με περικοπές στις κρατικές δαπάνες και αυστηρή νομισματική πολιτική. Η κεντρική τράπεζα επιχείρησε να μειώσει τη ρευστότητα αυξάνοντας τα επιτόκια έως το 74%.
Ο Φερνάντες θέλει να μειώσει τα επιτόκια για να τονωθούν η οικονομία και η κατανάλωση. Υποσχέθηκε επίσης ότι η υποχώρηση του πέσο έναντι του δολαρίου και η αύξηση του πληθωρισμού δεν θα επηρεάσουν τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων.

2. ΤΟ ΔΝΤ.  Επί Μάκρι η Αργεντινή ζήτησε και πήρε δάνειο 57 δισ. δολάρια με αντάλλαγμα αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα. Μεταξύ άλλων ο Μάκρι έχει υποσχεθεί ότι θα πετύχει πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα κατά 1% το 2020.
Ο Φερνάντες έχει υποσχεθεί ότι θα επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία με το ΔΝΤ, χωρίς να έχει δώσει όμως περισσότερες λεπτομέρειες. Στο παρελθόν έχει αναφέρει ότι δεν δέχεται την ιδιοκτησία του προγράμματος.

3. Η ισοτιμία του πέσο. Ο Φερνάντες ζητεί ανταγωνιστική ισοτιμία για την ευημερία της Αργεντινής. Εχει κατηγορήσει τον Μάκρι ότι χρησιμοποίησε μέρος του δανείου του ΔΝΤ για να ανακόψει τη βουτιά του νομίσματος μέσω παρεμβάσεων. Συνεργάτης του Φερνάντες έχει αναφέρει στο Reuters ότι ο τελευταίος εξετάζει μέτρα για να μειωθούν οι βραχυπρόθεσμες εκροές.

Ενα από τα πρώτα πράγματα που έκανε το 2015 ο Μάκρι όταν ανέλαβε την εξουσία ήταν να καταργήσει τους περιορισμούς στην ισοτιμία του πέσο που είχε επιβάλει η προκάτοχός του Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ. Εκτοτε το πέσο υποχώρησε σημαντικά.

4. Εμπόριο. Ο Μάκρι τον Ιούνιο πέτυχε συμφωνία με την ΕΕ ύστερα από προσπάθειες δεκαετιών. Ο Φερνάντες θέλει να αλλάξουν ορισμένα σημεία στη συμφωνία και έχει υποσχεθεί ότι θα επιχειρήσει να τονώσει τις εξαγωγές της Αργεντινής προστατεύοντας ταυτόχρονα τις ντόπιες βιομηχανίες και την απασχόληση.

5. Φορολογία εξαγωγών. Ο Φερνάντες προτείνει να καταργηθούν φόροι στις βιομηχανικές εξαγωγές και στην τεχνολογία. Ο Μάκρι είχε υποσχεθεί να μειώσει τους φόρους αυτούς αλλά τελικά έκανε το αντίθετο επιβάλλοντας νέους, σε μια προσπάθεια να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού κατ’ απαίτηση του ΔΝΤ.