Διαπραγματεύσεις σε κινούμενη άμμο

Οι χρηματιστηριακοί δείκτες σε παγκόσμιο επίπεδο «χορεύουν» στον ρυθμό του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ – Κίνας, οι αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο ραγδαίας επιδείνωσης στις αγορές, η μία μετά την άλλη οι μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης ανακοινώνουν ανησυχητικά στοιχεία τα οποία αναδεικνύουν τον κίνδυνο ύφεσης. Η διεθνής συγκυρία φαίνεται πως δεν είναι η καλύτερη δυνατή για την ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να διαπραγματευθεί τη μείωση των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων, δεν λείπουν όμως πολιτικοί παρατηρητές οι οποίοι εκτιμούν πως ακριβώς αυτή η δυσμενής συγκυρία μπορεί να μετουσιωθεί σε «όπλο». Η ευρωζώνη έχει ήδη αρκετούς πονοκεφάλους και εκτιμάται πως δεν χρειάζεται να προστεθεί ένας ακόμα.

Χθες η τιμή του χρυσού, εν μέσω έντονης ανησυχίας αναφορικά με τις επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ – Κίνας, έκανε ρεκόρ εξαετίας ξεπερνώντας τα 1.545 δολάρια ανά ουγκιά. Λίγες ώρες αργότερα η αναθέρμανση των προσδοκιών για κινήσεις εκτόνωσης του εμπορικού πολέμου οδηγούσε τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα και τη Wall Street σε θετικό έδαφος, όταν οι πρώτες ώρες διαπραγμάτευσης των μετοχών έδειχναν άλλη μια μέρα έντονης πτώσης. Από ώρα σε ώρα τα δεδομένα αλλάζουν συνθέτοντας ένα σκηνικό κινούμενης άμμου. Η Goldman Sachs την περασμένη εβδομάδα εκτιμούσε ότι μέσα στους επόμενους έξι μήνες η τιμή του χρυσού είναι πιθανό να σπάσει και το φράγμα των 1.600 δολαρίων, ενώ η Morgan Stanley από την πλευρά της εκτιμά ότι η διόρθωση στις διεθνείς αγορές θα γίνει πολύ χειρότερη προσεχώς.

ΣΗΜΑΔΙΑ ΥΦΕΣΗΣ. Στο μέτωπο της ανάπτυξης τα σημάδια ύφεσης πυκνώνουν επικίνδυνα. Στη Γερμανία, ο δείκτης οικονομικού κλίματος του Ινστιτούτου ZEW υποχώρησε τον Αύγουστο στο -44,2, έναντι του -28,5 που προέβλεπαν οι αναλυτές, ενώ ο δείκτης τρεχουσών συνθηκών διαμορφώθηκε στο -13,5 έναντι του -7,0 που ανέμεναν οι αναλυτές. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, οι επιδόσεις αυτές παραπέμπουν σε σημαντική επιδείνωση των προοπτικών της γερμανικής οικονομίας.

Ακολουθώντας τις ανακοινώσεις για το οικονομικό κλίμα, αλλά και τις διεθνείς ανησυχίες που εκτείνονται από τις πολιτικές αναταραχές στην Ιταλία και τον κίνδυνο νέας χρεοκοπίας της Αργεντινής έως το ενδεχόμενο ενός άτακτου Brexit και τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης, οι αποδόσεις των γερμανικών δεκαετών ομολόγων βυθίστηκαν χθες σε νέο ιστορικό χαμηλό αγγίζοντας ακόμα και το -0,619%, ενώ το τριακονταετές ομόλογο συνεχίζει να παραμένει σε αρνητικό έδαφος (-0,135%). Τα ελληνικά δεκαετή ομόλογα κινήθηκαν σταθεροποιητικά στη ζώνη του 2,11%, αλλά την περασμένη εβδομάδα οι αποδόσεις τους είχαν διαμορφωθεί κάτω από το φράγμα του 2%.

Σε αυτό το περιβάλλον, χθες η γερμανική «Handelsblatt» και η αυστριακή «Der Standard» επέλεξαν να ασχοληθούν με την ελληνική κυβέρνηση, τις φιλοδοξίες του Κυριάκου Μητσοτάκη για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων και τις κινήσεις πρόωρης εξόφλησης  ακριβών δανείων του ΔΝΤ. Τα θετικά σχόλια δεν λείπουν από τα δημοσιεύματα, όπως άλλωστε όμως και οι επισημάνσεις για τις προκλήσεις τις οποίες καλείται να διαχειριστεί η ελληνική κυβέρνηση.

Η «Handelsblatt». Στο δημοσίευμα της «Handelsblatt» σημειώνεται το ισχυρό πολιτικό μήνυμα το οποίο θα εκπέμψει η πρόωρη αποπληρωμή ακριβών δανείων του ΔΝΤ από την Ελλάδα. Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στο Eurogroup της 13ης Σεπτεμβρίου, με τη γερμανική οικονομική εφημερίδα να υπενθυμίζει ότι απαιτείται συναίνεση από το Eurogroup, τον ESM και κοινοβούλια ορισμένων χωρών της ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και το γερμανικό. O ESM είχε ήδη τοποθετηθεί θετικά έναντι ενδεχόμενης πρόωρης αποπληρωμής την περασμένη άνοιξη, όταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε ανακινήσει το ζήτημα, χωρίς αίσιο τέλος, καθώς λίγο πριν από τις εκλογές έβαλε «φωτιά» στις συζητήσεις με το πακέτο παροχών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα «εξίσου σημαντικό με τη βελτίωση της βιωσιμότητας του χρέους είναι και το πολιτικό μήνυμα που θα εκπέμψει μια πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ: ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης προτίθεται να διαπραγματευθεί με τους πιστωτές τη χαλάρωση των αυστηρών επιταγών που προβλέπουν πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% επί του ΑΕΠ μέχρι το 2022. Ο Μητσοτάκης θέλει να περιορίσει τα πλεονάσματα προκειμένου να μειώσει τους φόρους και για να έχει περισσότερα χρήματα για επενδύσεις. Ο ίδιος διακρίνει περιθώρια για χαλάρωση των δημοσιονομικών στόχων, καθώς η Ελλάδα δαπανά σαφώς λιγότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους απ’ ό,τι υπολογιζόταν στην αρχή. Με την αποπληρωμή του ΔΝΤ θα μειωνόταν ακόμα περισσότερο η επιβάρυνση από τους τόκους».

Η «Der Standard». Από την πλευρά της η αυστριακή «Der Standard» σημειώνει ότι «έναν χρόνο μετά τη λήξη του τελευταίου πακέτου βοήθειας η Ελλάδα έχει μάλλον αφήσει πίσω της τα χειρότερα. Ο νέος πρωθυπουργός όμως βρίσκεται αντιμέτωπος με αρκετές προκλήσεις».

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι ο Κ. Μητσοτάκης θέλει να φροντίσει τόσο για καλύτερα πληρωμένες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα όσο και για ιδιωτικοποιήσεις, μείωση της φορολογίας επιχειρήσεων καθώς και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. «Για να γίνει όμως αυτό, ο Πρωθυπουργός θα πρέπει να πείσει τους διεθνείς πιστωτές για διευκολύνσεις στους οικονομικούς όρους. Μέχρι στιγμής ζητούν από την Αθήνα πλεονάσματα ύψους 3,5%. Ο Μητσοτάκης θέλει να αποδυναμώσει τις επιταγές αυτές προκειμένου να έχει μεγαλύτερα περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις που θα φέρουν ανάπτυξη».

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει ζήτημα μείωσης των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα στους εταίρους στην ευρωζώνη, χωρίς όμως να έχει υποβληθεί επίσημο αίτημα. Προηγείται, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η εδραίωση κλίματος εμπιστοσύνης με τους θεσμούς, αλλά και απτά δείγματα γραφής για την επιτάχυνση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων και αποκρατικοποιήσεων.