Μια «γειτόνισσα» στο ΔΝΤ

Η αλλαγή σκυτάλης στην ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ουδέποτε υπήρξε τόσο εύκολη υπόθεση από χωροταξική άποψη. Η επιλεγείσα νέα επικεφαλής του διεθνούς χρηματοπιστωτικού οργανισμού αρκεί να μεταφέρει τα προσωπικά της αντικείμενα στο απέναντι κτίριο της 19ης οδού της Ουάσιγκτον, για να εγκατασταθεί στο νέο της γραφείο. Διότι η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα είναι εδώ και μια διετία διευθύνουσα σύμβουλος του «αδελφού» διεθνούς οργανισμού του Ταμείου, της Παγκόσμιας Τράπεζας. Εξυπακούεται ότι δεν συνίσταται ουδείς λόγος για να μετακομίσει την οικοσκευή της, όπως έκαναν οι ευρωπαίοι προκάτοχοί της που έπρεπε να εγκατασταθούν στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Η διαδοχή της Γαλλίδας Κριστίν Λαγκάρντ από τη βουλγάρα οικονομολόγο προσκρούει σε κάποια τυπικά προβληματάκια. Τα οποία, όμως, είναι ηλίου φαεινότερον ότι υπάρχει από όλες τις πλευρές η βούληση για να ξεπεραστούν. Το πρώτο πρόβλημα έχει να κάνει με την ηλικία της Γκεοργκίεβα. Η επιλεγείσα γενική διευθύντρια του ΔΝΤ κλείνει την επόμενη Τρίτη, 13 Αυγούστου, τα 66 της χρόνια. Αλλά ο κανονισμός του Ταμείου ορίζει ότι ο επικεφαλής του οργανισμού θα πρέπει την ημέρα του διορισμού του να μην έχει κλείσει τα 65 του χρόνια.

Το δεύτερο πρόβλημα έχει να κάνει με τη διαδικασία εκλογής της. Διότι κάτι ο ισχυρός της αντίπαλος (Γερούν Ντεϊσελμπλούμ), κάτι η αποχή της Βρετανίας από την ψηφοφορία (όχι λόγω Brexit αλλά επειδή το Λονδίνο επιθυμούσε να προτείνει δικό του υποψήφιο και δυσκολευόταν να διαλέξει μεταξύ του πρώην υπουργού Τζορτζ Οσμπορν και του σημερινού διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας Τζέιμς Κάρνι), η εκλογή της Γκεοργκίεβα δεν έγινε με την απαραίτητη πλειοψηφία. Παρενθετικά θα πρέπει να διευκρινιστεί εδώ ότι τον επικεφαλής του ΔΝΤ κατά παράδοση τον επιλέγει η Ευρώπη και συναινούν οι ΗΠΑ (που είναι και ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του Ταμείου), ενώ τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας τον επιλέγει η Ουάσιγκτον και συναινούν οι Ευρωπαίοι.

Κατά την ψηφοφορία που έλαβε χώρα έπειτα από μαραθώνιες διαβουλεύσεις των 28 υπουργών Οικονομικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης το περασμένο Σαββατοκύριακο, η βουλγάρα υποψήφια συγκέντρωσε το 56% των ψήφων των κρατών-μελών που αντιπροσωπεύουν το 57% του συνόλου των ευρωπαίων πολιτών. Ο κανονισμός ορίζει ο επικεφαλής του Ταμείου να συγκεντρώνει κατά την εκλογή του το 55% του συνόλου των κρατών-μελών, που εκπροσωπούν όμως το 65% των Ευρωπαίων. Αναλυτικά στοιχεία για την ψηφοφορία και τις προτιμήσεις των εκλεκτόρων δεν ανακοινώθηκαν. Οπως έγινε γνωστό, όμως, τον Ντεϊσελμπλούμ στήριξαν η Γερμανία, η Σουηδία, η πατρίδα του η Ολλανδία ασφαλώς, καθώς και οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά.

Την Γκεοργκίεβα στήριξαν οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης καθώς και οι νότιες χώρες. Αναφέρεται μάλιστα ότι η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία αντιτάχθηκαν σθεναρά στην υποψηφιότητα Ντεϊσελμπλούμ λόγω των υποτιμητικών χαρακτηρισμών και σχολίων που είχε κάνει για τις  νοτιοευρωπαϊκές χώρες κατά την περίοδο της κρίσης, όταν ήταν πρόεδρος του Eurogroup. Την αναμέτρηση έκρινε η ψήφος της Γαλλίας υπέρ της Γκεοργκίεβα. Και όταν έπειτα από 12ωρες διαβουλεύσεις κατέστη φανερό ότι οι προαναφερθείσες χώρες του Νότου παρέμεναν αμετακίνητες απέναντι στον Ντεϊσελμπλούμ, ο ολλανδός πολιτικός παραδέχθηκε ιπποτικά την ήττα του και συνεχάρη μέσω Twitter την ανθυποψήφιά του.

Η κίνηση αυτή του Ντεϊσελμπλούμ και το πράσινο φως που άναψαν το Βερολίνο και οι χώρες του Βορρά για τον διορισμό της Γκεοργκίεβα υποδηλώνουν την επικείμενη υπέρβαση των τυπικών κωλυμάτων που αντιμετωπίζει η υποψηφιότητά της. Οι παροικούντες την Ουάσιγκτον θεωρούν βέβαιο, επίσης, ότι και οι ΗΠΑ δεν θα σταθούν στο γράμμα του κανονισμού και θα δώσουν επίσης το ΟΚ έως τις 6 Σεπτεμβρίου, που θα εγκριθεί επισήμως η υποψηφιότητα της Γκεοργκίεβα – τα καθήκοντά της πρόκειται να αναλάβει στις 4 Οκτωβρίου.

Εφόσον όλα πάνε κατ’ ευχήν, λοιπόν, από το φθινόπωρο θα έχουμε μια πρωτοφανή… γυναικοκρατία σε τρεις μείζονες διεθνείς πολιτικο-οικονομικούς θεσμούς. Διότι πέρα από την Γκεοργκίεβα, η απερχόμενη από το ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα μεταπηδήσει στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – ήδη ετοιμάζει τις αποσκευές της για τη Φρανκφούρτη, όπου εδρεύει η ΕΚΤ.

Τις αποσκευές της ετοιμάζει, όμως, από το Βερολίνο για τις Βρυξέλλες και η έως προσφάτως υπουργός της κυβέρνησης Μέρκελ, Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν, η οποία επελέγη για να αντικαταστήσει τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην Παγκόσμια Τράπεζα τον περασμένο Απρίλιο η Ουάσιγκτον διόρισε τον αμερικανό οικονομολόγο Ντέιβιντ Μόλπας, ο οποίος αντικατέστησε τον αιφνιδίως παραιτηθέντα αμερικανο-κορεάτη Τζιμ Γιονγκ Κιμ.

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα είναι από το 2017 υπ’ αριθμόν 2 της Παγκόσμιας Τράπεζας, έχει μακρά θητεία, όμως, στον διεθνή οργανισμό (από το 1993). Πολιτικός δεν υπήρξε – με την έννοια ότι δεν εκτέθηκε ποτέ στη λαϊκή ψήφο. Εκπροσώπησε, όμως, τη χώρα της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την περίοδο 2010-2016 υπό τις προεδρίες Μπαρόζο και Γιούνκερ – θεωρούνταν πολιτική φίλη της μετριοπαθούς πτέρυγας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ).

Κατάγεται από φτωχή αγροτική οικογένεια και ο πατέρας της ήταν τεχνικός οδοποιίας. Μετά τις πρώτες σπουδές της στη Βουλγαρία μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου έγινε δεκτή στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Εξωστρεφής χαρακτήρας, αναφέρεται ότι από νεαρά ήταν η «ψυχή της παρέας» και δεν ήθελε μεγάλη παρότρυνση για να… πιάσει την κιθάρα της.