Η εξωπολιτική τεχνοκρατία

Το περιστατικό αληθινό. Προ ετών, βρισκόμαστε στη γιορτή της Δημοκρατίας στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου όταν υφυπουργός της τότε κυβέρνησης μη γνωρίζοντας έναν βουλευτή του κόμματός της, εντελώς αυθόρμητα και στο όριο της αφέλειας ρώτησε: «Συγγνώμη, είμαι καινούργια… Μου θυμίζετε ποιος είστε»; Ο βουλευτής προσβεβλημένος γύρισε την πλάτη και φεύγοντας της έσυρε τα εξ αμάξης.

Θα πει κάποιος, είναι δυνατό να μη γνωρίζει ένα κυβερνητικό πρόσωπο την ανθρωπογεωγραφία του κόμματος που την αναδεικνύει σε θέση ευθύνης; Και τελικά μήπως προκύπτει ένα λογικό χάσμα μεταξύ όσων κυβερνούν τοποθετημένοι εξαιτίας της τεχνοκρατικής τους γνώσης, όχι όμως βασιζόμενοι πάνω στην πολιτική νομιμοποίηση της εκλογής από τον λαό;

Οφείλω να ομολογήσω πως προβληματίστηκα με τη στάση της υφυπουργού. Πως μου δημιουργήθηκε μια αίσθηση «απόστασης». Σκέφτηκα ότι κάποιοι δίνουν τη μάχη της εκλογής, κι ένα στέλεχος δεν γνωρίζει καν το κόμμα που την επιβράβευσε με μια σημαντική θέση.

Οπως προβληματίζομαι από την παρατήρηση πως μεγάλη μερίδα του λαού δεν ασχολείται με την πολιτική. Πολλοί, ιδιαίτερα στις ηλικίες κάτω των 40 ετών, δεν γνωρίζουν καν βασικούς υπουργούς και πολιτικούς. Καλά – καλά αγνοούν και τα πρωτοκλασάτα πολιτικά ονόματα που καθημερινά παίζουν στα τηλεοπτικά δίκτυα.

Αν όμως όντως θέλουμε να φέρουμε αυτούς τους πολίτες στην πολιτική, αν επιζητούμε την επί της ουσίας μεγάλη ανατροπή, οφείλουμε να σκεφτούμε διαφορετικά. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως υπάρχει ένας άλλος κόσμος, έξω από τον δικό μας. Και πως ναι. Υπάρχουν και τεχνοκράτες χρήσιμοι για την πορεία του τόπου που ενδέχεται να μην έχουν την πολιτικότητα που εμείς θέλουμε, όμως ενδεχομένως έχουν άλλες ικανότητες χρήσιμες στη διοίκηση. Σημαντικές στην καθημερινή λειτουργία ενός κυβερνητικού σχήματος. Εξωπολιτικές ικανότητες, κρίσιμες και αναγκαίες, καθώς κι ένα βλέμμα που κινείται πέραν του πολιτικού κόστους και των όποιων συσχετισμών δημιουργεί το πολιτικό παίγνιο.

Προφανώς η άγνοια δεν επιβραβεύεται. Ομως δεν μπορούν ταυτόχρονα όλα κι όλοι να κινούνται στον στενό κομματικό κλοιό.

Κλειστοί για χρόνια φορείς τα πολιτικά κόμματα, επί μακρόν αναπαρήγαγαν μια εσωτερική μιζέρια. Με συνέδρια που δεν προωθούσαν πολιτική ζύμωση, που απλά επικροτούσαν προειλημμένες αποφάσεις, με απαρχαιωμένες δομές που δεν πατούν στην τεχνολογία και τον 21ο αιώνα, με ροπή προς τη ρουσφετολογία και το μικροσυμφέρον και με απέχθεια προς το διαφορετικό, σταδιακά παρήκμασαν. Απώθησαν. Βοήθησαν στην κυριαρχία του μετρίου.

Τοπικές και λοιπές κομματικές οργανώσεις δημιούργησαν χάσματα αντί να στήσουν γέφυρες.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το γεγονός πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης αν και ξεκάθαρα δεν αποτελούσε επιλογή του στενού κόμματος, αν και είχε μαζί του ελάχιστες τοπικές κομματικές οργανώσεις, τελικά κέρδισε την ηγεσία στις εσωκομματικές εκλογές. Το ίδιο περίπου είχε συμβεί και με τον Αντώνη Σαμαρά. Και οι δύο τους είχαν απευθυνθεί στο εκτός κομματικών στεγανών ακροατήριο. Σε κοινά εκτός συστήματος, που κινούνταν καλά – καλά στον εξωπολιτικό χώρο.

Χρέος λοιπόν όλων μας είναι να διευκολύνουμε την προσέλκυση ανθρώπων εκτός πυρήνα της πολιτικής. Να τους ενσωματώσουμε. Να τους ρυμουλκήσουμε ακόμα κι αν οι ίδιοι έχουν επιδείξει στο παρελθόν μια μορφή αντιπολιτικής συμπεριφοράς. Και βέβαια να αλλάξουμε τα ίδια τα κόμματα. Να κάνουμε αυτοκριτική και να βελτιωθούμε. Το να συμπεριφερόμαστε όσοι κινούμαστε στη δημόσια σφαίρα ως ένα κλειστό club πεφωτισμένων μας αποξενώνει αντί να μας φέρνει κοντά στον πολίτη.

Εμείς πρέπει να είμαστε εκείνοι που θα φέρουν τον κόσμο κοντά. Πρέπει να αποφύγουμε τη μετεξέλιξή μας σε μια κλειστή κάστα. Για να υπάρξει αέρας πραγματικής αλλαγής, θα πρέπει το πολιτικό σύστημα να αφήσει τα παράθυρα ανοικτά. Να δώσουμε χώρο στην κοινωνία, η οποία ναι: μπορεί και να μη μας γνωρίζει. Μπορεί και να απείχε από την πολιτική ζύμωση, όμως γνωρίζει άλλες πτυχές της ζωής του τόπου.

Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος είναι βουλευτής Β’ Πειραιώς της ΝΔ