Η νέα βιτρίνα των κομμάτων

Για τα πολιτικά κόμματα, η περίοδος αμέσως μετά τις εκλογές μοιάζει λίγο με την έναρξη της σεζόν σε ένα κατάστημα με ρούχα. Η εποχή έχει αλλάξει, οι εκπτώσεις πέρασαν, ό,τι ήταν να πουλήσουν έχει πουληθεί και τώρα οι υπεύθυνοι αναλαμβάνουν να φτιάξουν τις καινούργιες τους βιτρίνες. Και δεν είναι μικρό πράγμα να φτιάχνει κανείς βιτρίνες: αν το μαγαζί πέτυχε τον στόχο του, πρέπει να προσελκύσει κοινό αντάξιο της επιτυχίας του. Αν πάλι η προηγούμενη περίοδος δεν πήγε καλά, πρέπει να αποφασίσει τι αλλαγές θα κάνει στη στρατηγική, αλλά και στο περιεχόμενο του καταστήματος. Η νέα βιτρίνα έχει να κάνει κυρίως με το εμπόρευμα, με τη γραμμή των νέων ρούχων. Προφανώς, δεν μπορούν να αποπνέουν στυλ που έχει πια φύγει από τη μόδα. Αντίθετα, είναι φτιαγμένες έτσι ώστε να διαμορφώνουν τα trends και όχι να τα κυνηγούν.

Κάπως έτσι είναι και τα κόμματα. Μπορεί η διαχείρισή τους να είναι βασικά πολιτική, όμως με τη δύναμή τους πια καταμετρημένη βρίσκονται μπροστά στην αναπόφευκτη επιλογή της ανανέωσης. Με έναν τρόπο που είτε θα αγκαλιάζει τις επιλογές του αρχηγού τους είτε θα καταλήξει σε αποτυχία. Αυτή τη στιγμή, στην Ελλάδα υπάρχουν τρεις παραδοσιακές δυνάμεις που πρέπει να τεσταριστούν σε νέους ρόλους. Η ΝΔ επέστρεψε στην εξουσία αλλαγμένη σε σχέση με ό,τι άφησε το 2015, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ, έπειτα από τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης, πρέπει να αποδεχτεί ξανά τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και την ώρα που οι δύο μεγάλες δυνάμεις επαναπροσδιορίζονται, στο Κίνημα Αλλαγής πρέπει κι αυτοί να αναμετρηθούν με τη νέα πραγματικότητα: αν κάποτε ήταν αλυσίδα franchise, τώρα έχουν μείνει με το κεντρικό κατάστημα που ναι μεν προσελκύει ακόμα πελάτες, αλλά ο τζίρος του δεν φτάνει αυτόν των αντιπάλων του.

Βιτρίνες, λοιπόν. Οχι γεμάτες πλαστικές κούκλες με περούκες, αλλά με πραγματικά πρόσωπα. Που, αν στηθούν αρκετά καλά, μπορεί να κάνουν τη διαφορά.

ΝΔ: μεταρρυθμίσεις νέου τύπου

Η ΝΔ των προηγούμενων αρχηγών της είχε ένα συγκεκριμένο, συντηρητικό προφίλ. Ηδη όμως προεκλογικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε τα φτερά της γαλάζιας παράταξης προς το πολιτικό Κέντρο. Εκανε, όμως, κάτι παραπάνω απ’ αυτό, φρόντισε να προσεγγίσει στελέχη του ΠΑΣΟΚ με μεταρρυθμιστικές αναφορές – πολλούς τους ήξερε προσωπικά, από την εποχή της συγκυβέρνησης. Το πιο μάχημος στρατιώτης του μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου ακούει στο όνομα Ακης Σκέρτσος. Ο Σκέρτσος προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ, ήταν στενός συνεργάτης του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και του Γιάννη Στουρνάρα. Είναι τα μάτια και τα αφτιά του Πρωθυπουργού, καθώς είναι ο κεντρικός πυρήνας του «Μαζί», ελέγχοντας την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων που έχει εξαγγείλει ο Μητσοτάκης. Κι αν ο Σκέρτσος έχει βασικό ρόλο στον συντονισμό του κυβερνητικού έργου, η λίστα των πρώην πασόκων συμπληρώνεται με τον Κυριάκο Πιερρακάκη. Ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής έχει αυξημένες αρμοδιότητες και ένα χαρτοφυλάκιο που αφορά στην πράξη την αλλαγή της σχέσης του πολίτη με το Δημόσιο. Οι δυο τους είναι οι κύριες φιγούρες του πολιτικού Κέντρου που επέλεξε τον Μητσοτάκη αντί για σχήματα πιο συγγενή στις καταβολές τους. Και μαζί τους, το συμβολικό προφίλ της σύγχρονης ΝΔ δεν το σηκώνουν στην πλάτη τους άνδρες, αλλά γυναίκες. Από τη μία η Νίκη Κεραμέως, η υπουργός Παιδείας που κάποτε στη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης τα έβαλε με τους γαλάζιους συναδέλφους της στη Βουλή που κάπνιζαν μπροστά της. Σήμερα, χειρίζεται ένα ακόμα συμβολικό ζήτημα για τον Μητσοτάκη: τη διαχείριση του ασύλου και την εξάλειψη της βίας και της ανομίας από τα πανεπιστήμια. Από την άλλη, η υφυπουργός Εργασίας Δόμνα Μιχαηλίδου, της οποίας το βιογραφικό και η ηλικία συγκέντρωσαν τα βλέμματα. Οχι ως παιδί του κομματικού σωλήνα, αλλά ως τεχνοκράτισσα. Δείχνοντας, ακόμα κι αν δεν ισχύει, πως η νέα γενιά που έφυγε στο εξωτερικό επέστρεψε για να συνταχθεί με την νέα κυβέρνηση.

ΣΥΡΙΖΑ: Πώς το κόκκινο θα φαίνεται πράσινο

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε. Το ποσοστό του όμως του επιτρέπει να σχεδιάζει την επόμενη μέρα και δικαιολογεί, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα, την αποκήρυξη του ριζοσπαστικού αριστερού παρελθόντος και τη στροφή στη μεγαλύτερη δεξαμενή της σοσιαλδημοκρατίας. Το αν πραγματικά μπορεί η αξιωματική αντιπολίτευση και ο αρχηγός της να εξυπηρετήσουν αυτήν τη στροφή είναι μια άλλη συζήτηση – στη βιτρίνα όμως του κόμματος πρέπει τουλάχιστον να φαίνεται πως προσπαθεί. Μπορεί λοιπόν στελέχη όπως ο Δημήτρης Τζανακόπουλος και ο Νίκος Παππάς να βρίσκονται ακόμα στην πρώτη γραμμή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, οι επιλογές όμως που δίνουν το στίγμα του νέου ΣΥΡΙΖΑ είναι εντελώς διαφορετικές. Πρώτα απ’ όλα, ο Νάσος Ηλιόπουλος, που έδωσε μια μάχη που δεν περίμενε να κερδίσει στον Δήμο της Αθήνας και από την οποία όχι μόνο βγήκε αλώβητος, αλλά αύξησε τις μετοχές του. Δούλεψε «σαν στρατιώτης» για το κόμμα, κέρδισε θετικό πρόσημο στις εθνικές εκλογές και, παρότι σήμερα δεν έχει κομματικό αξίωμα, δεν αποκλείεται να ακούσουμε ξανά γι’ αυτόν το φθινόπωρο, όταν τα σχέδια του Αλέξη Τσίπρα για τη μετεξέλιξη του κόμματος θα μπουν σε εφαρμογή. Η σεζόν ξεκίνησε θετικά και για την Εφη Αχτσιόγλου – παρότι το κόμμα εμφανώς την άφησε να παλεύει μόνη της στο θέμα που προέκυψε με τις υπέρογκες συντάξεις. Η Αχτσιόγλου δεν μιλάει πολύ, έχει κρατήσει μετριοπαθές προφίλ, δεν θυμίζει σε ύφος και σε γλώσσα την πλειονότητα των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και είναι αποδεδειγμένα διατεθειμένη να υπερασπιστεί τα πεπραγμένα της προηγούμενης κυβέρνησης χωρίς να θυμίζει ούτε στο ελάχιστο τον Παύλο Πολάκη. Στον κομματικό ΣΥΡΙΖΑ, τη θέση του εκπροσώπου Τύπου πήρε ο Αλέξης Χαρίτσης. Ο πρώην υπουργός, λένε όσοι τον συναναστράφηκαν κατά τη θητεία του, είναι ήπιων τόνων, επικοινωνιακός ακόμα και όταν η κυβέρνηση δεν ήταν, χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες. Οι τρεις τους, παρότι διαφορετικοί, βγαίνουν μπροστά ως η «νέα γενιά» του κόμματος, που είναι μεν δυναμική, αλλά ανοιχτή σε νέες τάσεις – όπως ακριβώς θέλουν να φαίνεται, κι ας μην είναι, ο νέος ΣΥΡΙΖΑ.

Κίνημα Αλλαγής: επιλογές υπαρξιακής ανανέωσης

Η ανανέωση δεν είναι μόνο επιλογή ηλικιακή – πολλές φορές, μάλιστα, πολιτικοί μεγαλύτερης ηλικίας σκέφτονται πολύ μακρύτερα από το πιο νεαρό στέλεχος. Για το Κίνημα Αλλαγής, όμως, το ηλικιακό είναι αναπόσπαστο κομμάτι της προσπάθειας του κεντροαριστερού φορέα. Τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, αυτούς που θα ψηφίζουν τον ήλιο μέχρι την τελευταία τους πνοή, το Κίνημα Αλλαγής δεν κινδυνεύει να τους χάσει. Η βάση του, ιδίως στην περιφέρεια, αποδείχθηκε ανθεκτική απέναντι στις πιέσεις. Ο φόβος, όμως, είναι μη μείνει μόνο εκεί – και γι’ αυτό, τουλάχιστον στη βιτρίνα, το δίδυμο που βγήκε μπροστά δείχνει πως οι νέοι δεν επιλέγουν αποκλειστικά τα μεγάλα κόμματα. Πως η Κεντροαριστερά, παρότι χάνει στις πιο μικρές ηλικίες, μπορεί ακόμα να «τσιμπήσει» ικανά στελέχη που ανταποκρίνονται σε θέσεις ευθύνης. Ο εκπρόσωπος Τύπου Παύλος Χρηστίδης συνεχίζει να είναι το επικοινωνιακό πρόσωπο του κεντροαριστερού φορέα. Ο Χρηστίδης είναι παιδί του ΠΑΣΟΚ, έχει περάσει χρόνια από τη Νεολαία και έζησε από κοντά τα πιο δύσκολα χρόνια για την παράταξη και όλη τη διαδικασία δημιουργίας του νέου φορέα. Δεν είναι μόνος: το στοίχημα της Φώφης Γεννηματά προεκλογικά έφερε το όνομα Μανώλης Χριστοδουλάκης. Ο Χριστοδουλάκης, πέραν του ότι στα 28 του αποτελεί τον νεότερο εκλεγμένο γραμματέα ελληνικού κόμματος, κατάφερε να καλύψει μεγάλη απόσταση σε μικρό διάστημα, οδηγώντας θεσμικά το Κίνημα Αλλαγής σε δύο απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις χωρίς να αναμειχθεί στις γνωστές εσωκομματικές κόντρες που δημιουργούν κλίμα εσωστρέφειας στην Κεντροαριστερά. Οι δυο τους έχουν λειτουργήσει ως δίδυμο στο παρελθόν και αποτελούν, συμβολικά, την επιλογή του Κινήματος Αλλαγής να κοιτάει προς το μέλλον. Το ερώτημα είναι αν, όπως κάθε βιτρίνα, λειτουργούν και λίγο παραπλανητικά ως προς το περιεχόμενο του καταστήματος. Αν δηλαδή, φτάνοντας στο εσωτερικό του μαγαζιού, βλέπεις πως προοπτικά είναι τα μοναδικά σχέδια που θα ξεπουλήσουν.