Θαρραλέα εκπαιδευτική πολιτική

Η προηγούμενη κυβέρνηση άφησε στην Παιδεία βαθιά τραύματα, με το πιο επικίνδυνο για το μέλλον της χώρας τη δαιμονοποίηση της προσπάθειας για αριστεία. Μέσα στο ιδεοληπτικό της παραλήρημα επεδίωξε την ισοπέδωση όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης με το δόγμα της οι νέοι άνθρωποι να μη διαφέρουν διότι αυτό προάγει τον ανταγωνισμό, δημιουργεί ανθρώπους καριερίστες που με τη σειρά τους υπηρετούν τον ελιτισμό της άρχουσας τάξης και κατά συνέπεια την ταξική διαστρωμάτωση φτωχών – πλουσίων ενώ το όραμα είναι η αταξική, δίκαιη κοινωνία. Η ισοπεδωτική αυτή λογική των κοσμοθεωριών του 19ου αιώνα βόλευε και πολλούς παράγοντες του εκπαιδευτικού συστήματος: τους μέτριους, οκνηρούς και αδιάφορους καθηγητές και δασκάλους, τους γονείς που συνήθισαν στην απόκτηση από τους ίδιους και τα παιδιά τους του εύκολου, αβασάνιστου πτυχίου για μια θέση στο Δημόσιο και βέβαια τους εκπαιδευτικούς του Δημοσίου που το απόγευμα εργάζονταν παράνομα ως ιδιώτες εκπαιδευτικοί – φροντιστές των ιδιαιτέρων μαθημάτων, εκμεταλλευόμενοι τη φτωχή απόδοση του δημοσίου σχολείου το πρωί. Στο παραπάνω σύστημα της ισοπέδωσης συμμετείχαν και οι καθηγητές πανεπιστημίου που έβλεπαν τον χώρο ως προσωπικό επαγγελματικό βιοπορισμό με ελάχιστη ουσιαστική επιστημονική – ερευνητική παρουσία καθώς και οι καθηγητές των ΤΕΙ με περιορισμένα ακαδημαϊκά προσόντα που προσμέναν στην πανεπιστημιοποίησή τους με κυβερνητικό φετφά. Δυστυχώς οι παραπάνω αρνητικοί παράγοντες του εκπαιδευτικού συστήματος είναι πολυάριθμοι και παρόντες με ισχυρή πολιτική δύναμη σε όλα τα κόμματα. Σε αντίθεση με τους άξιους, αφοσιωμένους στο έργο τους, με διεθνή εξαιρετικά ακαδημαϊκά προσόντα δασκάλους και καθηγητές σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, και στα ΤΕΙ τα οποία έχουν τα τελευταία χρόνια εντάξει στο ακαδημαϊκό τους προσωπικό σημαντικό αριθμό εξαιρετικών και κάποιων άριστων νέων επιστημόνων.

Οι πολυπληθείς αναχρονιστικές δυνάμεις της εκπαίδευσης θα αντισταθούν σθεναρά στην προσπάθεια της νέας κυβέρνησης για μια αξιοκρατική, σύγχρονη, απαιτητική  λειτουργία της, στη προσπάθειά της για αριστεία. Είναι επομένως αναγκαίο η νέα κυβέρνηση να αναζητήσει συμμάχους και εκτός του συστήματος οι οποίοι θα στηρίξουν τους άξιους εντός του συστήματος δημόσιας εκπαίδευσης. Ο πρώτος σύμμαχος πρέπει να είναι η κοινωνία, η οποία καλείται να αποφασίσει τι εκπαίδευση θέλει για τα παιδιά της. Αξιοκρατική και άριστη ώστε να τα κρατήσει στον τόπο της ή αυτή που παράγει ημιμαθείς δημόσιους υπαλλήλους. Ενας δεύτερος σύμμαχος εκτός συστήματος είναι η σημαντική επιστημονική Διασπορά, η κοσμοπολίτικη Ελλάδα της αριστείας. Και βέβαια σημαντικός σύμμαχος οφείλει να είναι και οι άνθρωποι της οικονομίας, της επιχειρηματικότητας που θα κληθούν να δώσουν πολλές καλοπληρωμένες, διατηρήσιμες δουλειές στα παιδιά μας. Η νέα κυβέρνηση πρέπει να εντάξει τους τρεις αυτούς εξωτερικούς συμμάχους στην οργάνωση, στη διοίκηση και στη χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της, υποστηρίζοντας αποτελεσματικά τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και την αυτονομία του εκπαιδευτικού συστήματος και προστατεύοντας την απαραίτητη αξιολόγηση και πιστοποίησή της. Ο Νόμος 4009/2011 της κ. Διαμαντοπούλου είχε νομικές και θεσμικές πρόνοιες για τα περισσότερα από τα παραπάνω. Οι εσωστρεφείς δυνάμεις της εκπαίδευσης κέρδισαν στη διαμάχη της εφαρμογής του την πρώτη φορά. Ο νόμος δεν εφαρμόστηκε παρά την ψήφισή του από 255 βουλευτές! Το στοίχημα σήμερα είναι αυτήν τη φορά να κερδίσουν οι σημαντικές αξιόλογες δυνάμεις της αριστείας και της εξωστρέφειας. Η νέα κυβέρνηση πρέπει να πολιτευτεί με θάρρος και δίχως την έγνοια του πολιτικού κόστους, διότι η κρίση έχει αλλάξει πολλά στον τρόπο σκέψης της κοινωνίας και των ανθρώπων της εκπαίδευσης και η Ελλάδα του 2011 δεν είναι η ίδια με αυτήν του 2020.

Ο Αχιλλέας Γραβάνης είναι καθηγητής Φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης