Αντίπαλοι στη θεωρία του «ενός ανδρός αρχή»

Η διεύρυνση και ο μετασχηματισμός του ΣΥΡΙΖΑ διχάζουν την Κοινοβουλευτική Ομάδα και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ο Αλέξης Τσίπρας θα κληθεί σύντομα να δώσει σαφή απάντηση για το πού πρέπει να κινηθεί το επόμενο διάστημα. Κυρίως όμως προβληματίζει και δημιουργεί μεγάλη συζήτηση και διατυπώνονται ενστάσεις και διαφωνίες για το ενδεχόμενο μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα αρχηγοκεντρικό κόμμα.

Στο εσωτερικό της Κ.Ο. έχουν αρχίσει και διατυπώνονται συγκεκριμένες θέσεις όπως π.χ. του Νίκου Φίλη που σημειώνει ότι δεν χρειάζονται αναχρονιστικού τύπου επιστροφές όπως αυτή της «πασοκοποίησης» ή της «σοσιαλδημοκρατικοποίησης», σε μια περίοδο που ακόμη και τα κραταιά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Κεντρικής Ευρώπης έχουν βυθιστεί σε κρίση.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να πρωτοτυπήσει, όπως έχει ήδη κατορθώσει με τη συνολική πορεία του μέχρι σήμερα, και να εξελιχθεί σε ένα μαζικό, δημοκρατικό κόμμα της σύγχρονης Ριζοσπαστικής Αριστεράς που θα είναι η ραχοκοκαλιά  της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης» είναι η άποψη του Φίλη.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Το ενδιαφέρον είναι ότι, εκτός από τον Φίλη, κεντρικά στελέχη όπως ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρλέτης και ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης έχουν σχεδόν ταυτόσημες απόψεις. Ο Σκουρλέτης υποστηρίζει ότι η μαζικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ που δεν είναι μια ποσοτική και ουδέτερη διαδικασία, αλλά βαθύτατα πολιτική δεν θα πρέπει να αλλάξει τις βασικές αρχές της ταυτότητας του ΣΥΡΙΖΑ. «Δεν είναι ελκτική η προοπτική της σοσιαλδημοκρατικοποίησής του» είναι το σαφές μήνυμα που στέλνει.

Κατά του ενδεχόμενου σοσιαλδημοκρατικοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ τάσσεται και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ενώ πολλά στελέχη ενοχλούνται από το λεγόμενο PASOKification, δηλαδή την προοπτική της πασοκοποίησης που την ξορκίζουν. Η θέση αρχής όλων είναι να στον μετασχηματισμό και στη μετεξέλιξη σε ένα μαζικό, λαϊκό, αριστερό και προοδευτικό κόμμα, αλλά όχι στην πασοκοποίηση.

Οι «προεδρικοί» διαφωνούν με την οπτική των διαφόρων τάσεων στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και ιδιαίτερα με τη θεώρηση των «53+» υπό τον πρώην υπουργό Οικονομικών, αλλά και άλλων στελεχών, όπως του Φίλη, του Βούτση και του Σκουρλέτη. Ενδεικτική είναι η άποψη του Νίκου Παππά, μέλους της Π.Γ. που σημειώνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άργησε επτά χρόνια να ανοίξει τις πόρτες του κόμματος για τον κόσμο. «Πρέπει να λύσουμε το εξής παράδοξο: ένα κόμμα με περίπου 2 εκατ. ψηφοφόρους να έχει περίπου 30.000 μέλη» λέει.

Βέβαια και ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός επιμένει, όπως είπε και στην Κ.Ε. το προπερασμένο Σάββατο, στη σκιά της εκλογικής ήττας, ότι «κανένας δεν θέλει να γίνει ΠΑΣΟΚ, ούτε το ίδιο το ΠΑΣΟΚ που ονομάστηκε αλλιώς» και φαίνεται να προσανατολίζεται και σε προγραμματικό συνέδριο.

Η ΔΙΑΦΩΝΙΑ. Το βασικό όμως σημείο που διαφωνούν αρκετά ιστορικά στελέχη είναι η προοπτική μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα αυστηρά αρχηγοκεντρικό κόμμα που ο Τσίπρας θα έχει τον κεντρικό ρόλο και δίπλα του να είναι η νέα ηγετική ομάδα που θα έχει το «πάνω χέρι». Και μάλιστα, αυτό φάνηκε κατά την επιχειρηματολογία αρκετών στελεχών, με τα πρόσωπα που επέλεξε για τις θέσεις στη Βουλή και στην Κ.Ο. Επί της ουσίας, όπως λένε, με τις κινήσεις του εκεί θέλησε να αναδείξει ότι υφίσταται το προεδρικό ιμπέριουμ και δεν έχει πληγεί, παρά το γεγονός ότι επιχείρησε να κρατήσει ισορροπίες, δίνοντας ρόλους σε πρόσωπα από όλες τις τάσεις.

Η προώθηση των σχεδίων του Τσίπρα εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό και από το είδος της πολιτικής σχέσης του Ευκλείδη Τσακαλώτο που διαφωνεί με την προοπτική της επικράτησης και στο ΣΥΡΙΖΑ, όπως παλαιότερα στο ΠΑΣΟΚ, της θεωρίας του «ενός ανδρός αρχή».

Παράλληλα, στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ έχει ξεκινήσει μεγάλη συζήτηση για το εάν θα εκλέγεται ή όχι ο αρχηγός από τη βάση. Πολλά στελέχη εκφράζουν προβληματισμό με το επιχείρημα ότι θα υπάρξουν μέλη «μιας χρήσης», αν και οι προεδρικοί λένε ότι η υψηλή λαϊκή νομιμοποίηση του αρχηγού επιτυγχάνεται με την εκλογή από τη βάση.