Τυχοδιώκτες {LF}και καιροσκόποι

Επιτέλους, το Brexit δικαιώνεται: ο Μπόρις Τζόνσον έγινε πρωθυπουργός. Διότι η δημοψηφισματική απόφαση, που θα επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, Βρετανών και Ευρωπαίων, δεν ήταν παρά παράπλευρη επίπτωση του αγώνα του Άγγλου πολιτικού να γίνει πρωθυπουργός της Βρετανίας. Φιλοευρωπαίος εθεωρείτο ο πρώην δήμαρχος του Λονδίνου και η δική του αιφνίδια μεταστροφή το 2016 υπέρ του Leave αποτέλεσε το κρίσιμο γεγονός που δεν είχε υπολογίσει ο Ντέιβιντ Κάμερον και ανέτρεψε τα υπέρ του Remain προγνωστικά. Αν αποσύρθηκε από την κούρσα της διαδοχής μετά την παραίτηση Κάμερον, ήταν γιατί με τη σειρά του προδόθηκε από τον άλλον Brexiteer, τον θεωρούμενο πιστό ακόλουθό του Μάικλ Γκόουβ, ο οποίος έσπευσε πρώτος να ανακοινώσει την υποψηφιότητά του. Η μεταξύ τους διένεξη οδήγησε στην εκλογή της Μέι, ακολούθησε η συνεχής υπονόμευσή της ώσπου να εξαναγκαστεί σε παραίτηση και τελικώς να έρθει, με τρία χρόνια καθυστέρηση, η ώρα του Μπόρις Τζόνσον.

Δικαιώθηκε λοιπόν η βουλιμία του για εξουσία – που έχει βαθιές ρίζες: ο David Runciman, ο γνωστός πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας, στο Politics (εκδόθηκε το 2014, πριν αρχίσει να ξετυλίγεται το δράμα του Brexit και πριν πάρει δημόσιο χαρακτήρα ο ανταγωνισμός Κάμερον-Τζόνσον), μας λέει ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ο ίδιος, ο Κάμερον και ο Τζόνσον, ήσαν έφηβοι μαθητές του προνομιούχου Κολεγίου Ήτον, τα περισσότερα παιδιά ονειρεύονταν να γίνουν «τραπεζίτες ή ροκ σταρ» – εκτός από δύο, τον Τζόνσον και τον Κάμερον που ήθελαν να γίνουν πρωθυπουργοί. Ήσαν αντίπαλοι από τα σχολικά τους χρόνια, και στην Οξφόρδη στη συνέχεια, και ο Τζόνσον, μας λέει η βιογράφος του Sonia Purnell στον Independent, πάντα θεωρούσε ότι η πρωθυπουργία ανήκε σε αυτόν  και όχι στον Κάμερον: ήταν «εξυπνότερος, αυθεντικότερος, δημοφιλέστερος» από τον αριστοκράτη ανταγωνιστή του.

Δεν ήταν λοιπόν αντιευρωπαϊστής ο Τζόνσον ούτε ακραίος σαν τον Σαλβίνι ή τον Όρμπαν· έγινε επειδή έκρινε ότι αυτό του άνοιγε τον δρόμο για την πρωθυπουργία – και έκρινε σωστά. Με άλλα λόγια, πρόκειται για ανενδοίαστο καιροσκόπο και δεν αποκλείεται, εκτιμά ο Τόνι Μπλερ, να κάνει και αυτός kolotouba ως προς το Brexit, προκειμένου να κρατήσει την εξουσία.

Δεν ξέρουμε τι θα γίνει, μία ακόμα ανατροπή σε όσα συμβαίνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποκλείεται. Το μεγάλο όμως ερώτημα είναι: τι είδους «αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες» είναι αυτές που ζούμε, όταν οι τύχες χωρών και λαών εξαρτώνται, όπως την εποχή των βασιλέων, από τις φιλοδοξίες ελάχιστων ανθρώπων, τυχοδιωκτών ή απλώς καιροσκόπων; Μπορούν άραγε να θωρακιστούν οι χώρες από τέτοια φαινόμενα; Και πώς;