Η ιστορία {LF}μιας κλοπής

Εχουμε εδώ και 46 χρόνια ένα εξοχικό σπίτι μέσα στον οικισμό της ιστορικής κωμόπολης Μαραθώνα. Και ιδίως τις καλοκαιρινές διακοπές, επί δυόμισι μήνες, για μπάνια, φαγητό και σινεμά, φτάνουμε ως τη Ραφήνα, αλλά κυρίως γυροφέρνουμε στη Νέα Μάκρη, το Ζούμπερι, τον Αγιο Ανδρέα και το Μάτι. Στο Μάτι, μάλιστα, υπάρχουν (και ευτυχώς διασώθηκαν) δύο υπαίθρια σινεμά – κήποι. Μπορώ να πω ότι τα καλοκαίρια κατόρθωνα, λόγω χειμερινής απασχόλησης, να βλέπω τις σημαντικές ταινίες του διεθνούς κινηματογράφου.

Βρέθηκα στον Μαραθώνα, χωρίς να έχω καμία άλλη σχέση, ψάχνοντας να βρω ένα μικρό κατάλυμα για τα καλοκαίρια, ώστε, λόγω της συνεχούς επαφής μου για την εφημερίδα με τη θεατρική θερινή και φεστιβαλική ζωή, να βρίσκομαι κοντά, έτσι ώστε να επιστρέφω μετά την παράσταση. Συχνά, νεότερος, γύριζα τη νύχτα μετά την παράσταση στην Επίδαυρο στον Μαραθώνα για να πιω τον πρωινό μου καφέ στη μικρή μου αυλή και να χαλαρώσω.

Αν όλα αυτά φαίνονται και ήταν ειδυλλιακά, κατέρρευσαν πέρυσι το καλοκαίρι, σαν προχθές, όταν μας ξύπνησαν οι καμπάνες, οι κάτοικοι που είχαν βγει στους δρόμους και οι σειρήνες των περιπολικών και των πυροσβεστικών οχημάτων που περνούσαν και κατευθύνονταν προς το Μάτι. Ο δήμαρχος του Μαραθώνα ήταν στη Μύκονο! Ενας μαύρος καπνός είχε καλύψει τον ουρανό και ο μοιραίος αέρας (το άθλιο για την ώρα εκείνη μπουρίνι) έφερνε μηνύματα μιας καταστροφής.

Χωρίς να θέλω να φιλολογήσω σήμερα, δεν μπορώ να μην παραπέμψω σε έναν συνταρακτικό στίχο του Αισχύλου από τον «Αγαμέμνονα» της «Ορέστειας». Ο Αγαμέμνων, γυρίζοντας νικητής και αλαζόνας από την Τροία και αναφερόμενος στην καταστροφή της, λέει επί λέξει: «Δεν έμεινε τίποτα από την Τροία. Μόνον οι μυρωδιές της χλιδής που έφερνε ο αέρας γέμιζαν την ατμόσφαιρα». Είχαμε ακριβώς την ίδια αίσθηση. Το Μάτι και όλη η γύρω περιοχή ήταν μια ζωντανή ανθρώπινη κοινότητα από μόνιμους κατοίκους και άλλους πολίτες που, όπως εμείς, είχαν επιλέξει αυτόν τον επίγειο παράδεισο κοντά στην πρωτεύουσα, αλλά πάνω στη θάλασσα, απέναντι από την Εύβοια, ένα τέταρτο με το καΐκι.

Ολη η περιοχή ήταν διάσπαρτη και από κατασκηνώσεις για τις οικογένειες των ενόπλων (Αστυνομίας, Λιμενικού, Στρατού και Αεροπορίας), κατασκηνώσεις του Δήμου Αθηναίων, προσκόπων και ορφανοτροφείων. Χιλιάδες παιδιά για χρόνια έπαιξαν, κολύμπησαν, ονειρεύτηκαν και χτυποκάρδισαν ερωτικά και πρώιμα κάτω από τα πεύκα και με το αεράκι που έφερνε το βραδάκι η θάλασσα, με τον αττικό ουρανό αστερόεντα. Δεν υπάρχει Αθηναίος, νέος και νέα, που, ακόμα και μία φορά, να μην έχει κολυμπήσει και να μην έχει φλερτάρει στο Κόκκινο Λιμανάκι!

Στοιχηματίζω πως πολλές αναφορές υπάρχουν στα ημερολόγια, τα μυστικά, κοριτσιών από μια ερωτική εμπειρία ή μια απόρριψη στο Κόκκινο Λιμανάκι. Kαι εκεί, την καταραμένη εκείνη μέρα, κάηκαν παιδιά, έφηβοι, νεαρά ζευγάρια και ανήμποροι να γλιτώσουν υπερήλικοι.

Σήμερα δεν θα μείνω στις ευθύνες της πολιτείας, των Αρχών και των διαχειριστών (χειρίστων) της κρίσης αυτής. Θα μείνω στη σχέση μας με τη φύση και τους νόμους της. Αυτό το ζώο που εγκατέλειψε κάποτε τα δύο μπροστινά του πόδια, ορθώθηκε και έτσι μεγάλωσε ο εγκέφαλός του για να μπορεί να σκέφτεται και να επεμβαίνει στη φύση, να ονομάζει τα φαινόμενα και να αξιολογεί τις πράξεις. Συχνά πυκνά, έγινε έρμαιο των εκρήξεων των ηφαιστείων, των πλημμυρών, των πυρκαγιών, των σεισμών, των κατακλυσμών, των παγετώνων, αλλά και των επιδημιών (ασθενειών που μεταδίδουν άλλα πλάσματα του Θεού!), αλλά και λιμών, αποτέλεσμα, συχνά, φυσικής ξηρασίας, πολέμων και λεηλασιών.

Μας λείπει, ομολογώ, μια «Ιστορία των φυσικών καταστροφών», όσες μας διέσωσε η Μυθολογία, η Ιστορία, η Επιδημιολογία και, φυσικά, η Γεωλογία, η Σεισμολογία, η Μετεωρολογία!

Η «Ιλιάδα» ξεκινάει με μιαν επιδημία, ο «Οιδίπους τύραννος» με έναν λοιμό, η Αγία Γραφή, η Παλαιά, με μια Κιβωτό. Με μια πλημμύρα που συνεχώς ανεβαίνουν τα νερά έξω από το καταφύγιο τελειώνει το «Τέλος του παιχνιδιού» του Μπέκετ.

Η Ιστορία της Ανθρωπότητας είναι η έξοχη ιστορία θεσμών, έργων τέχνης, εργαλείων, καλλιέργειας και φαρμάκων. Αλλά και η ιστορία φυσικών καταστροφών και επιδημιών. Αποτέλεσμα εκείνου του μοιραίου τολμήματος να απλωθεί ένα χέρι και να κόψει τον απαγορευμένο καρπό! Πληρώνουμε αιώνες τα κλοπιμαία εκείνα! Ο πολιτισμός είναι η ιστορία της κλοπής.