Νέα πολιτική ασφάλειας

Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της νέας κυβέρνησης ήταν η αναβάθμιση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη σε υπερυπουργείο, ενσωματώνοντας το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής και τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Δικαιοσύνης που έχει την ευθύνη για τη σωφρονιστική πολιτική. Πρόκειται για μια θετική αλλαγή που σηματοδοτεί την πρόθεση της νέας κυβέρνησης να προχωρήσει σε σημαντικές πολιτικές, στρατηγικές, θεσμικές και επιχειρησιακές αλλαγές στον ευρύ τομέα της εσωτερικής ασφάλειας.

Από τις πρώτες του δηλώσεις, κατά την τελετή παράδοσης – παραλαβής του υπουργείου, ο νέος υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ξεκαθάρισε πως το Κοινωνικό Συμβόλαιο στον τομέα της ασφάλειας θα γραφτεί από την αρχή. Η δημοκρατία και η ελευθερία έχουν βασική προϋπόθεση την ασφάλεια. Το κράτος έχει βασική υποχρέωση να παρέχει στους πολίτες ασφάλεια και να προστατεύει τη ζωή και την ιδιοκτησία τους. Η διαχείριση των κρίσεων των πρώτων ημερών αναδεικνύει τη σημαντική παράμετρο της ηγεσίας. Επίσης, όπως σε όλες τις χώρες που λειτουργούν ως σύγχρονα κράτη εθνικής ασφάλειας, η αντιμετώπιση των καταστροφών βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας και στην επαναφορά στην κανονικότητα. Η τραγωδία στο Μάτι ανέδειξε με τον πλέον οδυνηρό τρόπο πόσο σημαντικά είναι αυτά τα τρία στοιχεία (ηγεσία, ανθεκτικότητα, επαναφορά) και το δυσβάσταχτο κόστος τους όταν απουσιάζουν.

Στις προγραμματικές δηλώσεις ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη παρουσίασε μια νέα και σύγχρονη φιλοσοφία για την εσωτερική ασφάλεια. Ενα ολοκληρωμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο θα στηριχθεί σε ένα νέο δόγμα – τη σημαντικότερη θεσμική μεταρρύθμιση -, απαραίτητο μετά τη δημιουργία του υπερυπουργείου. Οι τέσσερις στόχοι – πυλώνες της νέας πολιτικής είναι: α) η διαφύλαξη της ασφάλειας των πολιτών με μηδενική ανοχή στο έγκλημα και στην παραβατικότητα, β) ο αποτελεσματικότερος έλεγχος των συνόρων και η διαχείριση της μεταναστευτικής πολιτικής, γ) η αποτελεσματική πολιτική προστασία και η διαχείριση κρίσεων και καταστροφών και δ) η νέα αντεγκληματική και σωφρονιστική πολιτική με έμφαση στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ειδικής αναφοράς χρήζει στη στρατηγική συνεργασία με φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, στην ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, στην ανάλυση των νέων απειλών, στην ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και στη στρατηγική επικοινωνία.

Η ασφάλεια σήμερα έχει πολλές διαστάσεις και οι απειλές και οι προκλήσεις απαιτούν μια ολιστική προσέγγιση. Γι’ αυτό και ο συντονισμός διαφορετικών φορέων και υπηρεσιών που έχουν ενταχθεί στο υπερυπουργείο Προστασίας του Πολίτη είναι το μεγάλο στοίχημα. Επίσης πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει η στρεβλή αντιδιαστολή ασφάλειας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε πολλές χώρες (χαρακτηριστική περίπτωση η Ολλανδία) η Αστυνομία είναι αυτή που αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επανένταξη των κρατουμένων, σε συνεργασία μάλιστα με μη κυβερνητικές οργανώσεις, ενώ υλοποιεί και προγράμματα αποριζοσπαστικοποίησης. Αυτό που θα μετρήσει στο τέλος είναι η αποτελεσματική εφαρμογή πολιτικής. Αλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αυτοί που χαρακτήριζαν την Αμυγδαλέζα και τα κλειστά κέντρα κράτησης «κολαστήρια» δημιούργησαν τη Μόρια. Η νέα πολιτική ασφάλειας θα αναπτυχθεί σε επίπεδο γειτονιάς. Οι πολίτες θα έχουν ουσιαστική συμμετοχή υποστηρίζοντας την Αστυνομία (κάτι που είναι απαραίτητο σε εγκλήματα όπως η εμπορία ανθρώπων). Η ασφάλεια είναι υπόθεση και κεκτημένο όλων και κυρίως των αδυνάμων.