Δεν αρκεί μόνο το χαμηλό επιτόκιο για μείωση του χρέους!

Ασφαλώς, η άντληση 2,5 δισ. ευρώ με επιτόκιο 7ετούς ομολόγου που διαμορφώθηκε στο 1,9% είναι μεγάλη επιτυχία, αν, μάλιστα, ληφθεί υπόψη ότι τον Φεβρουάριο του 2018 η χώρα μας πούλησε το ίδιο ομόλογο με επιτόκιο 3,5% συγκεντρώνοντας το ίδιο περίπου ποσό (3 δισ. ευρώ). Ωστόσο, η επιτυχία αυτή δεν πρέπει να μας κατακλύσει από υπεραισιοδοξία,  διότι, έως τώρα τουλάχιστον, στην ελληνική οικονομία γίνονται τα αντίθετα από αυτά που επιτάσσουν οι οικονομικοί νόμοι.

Η απαισιόδοξη αυτή σκέψη στηρίζεται στην κατά σχήμα πρωθύστερον  ακόλουθη δήλωση του υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα: «Βασική προϋπόθεση για να επιστρέψει η ελληνική οικονομία στην κανονικότητα είναι η συστηματική, ποιοτική και με χαμηλό κόστος χρηματοδότηση της χώρας από τις διεθνείς αγορές. Η σημερινή έκδοση του επταετούς ομολόγου αξιολογείται ως ιδιαίτερα επιτυχής, αφού κινείται προς αυτή την κατεύθυνση…».

Ας μου επιτρέψει ο κ. υπουργός να επισημάνω ότι αυτή είναι… αντίθετη κατεύθυνση. Διότι, βασική προϋπόθεση αξιοποίησης του χαμηλού κόστους χρηματοδότησης, δηλαδή αποκλιμάκωσης του χρέους, είναι η επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στην… κανονικότητα, δηλαδή να λειτουργεί, επιτέλους,  σωστά και ορθολογικά. Κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την πιστή, συνεχή και συνεπή εφαρμογή των φιλέκδικων οικονομικών νόμων.

Υπενθυμίζω ότι στο Πρόγραμμα Σταθερότητας 2019 προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ κατά την περίοδο 2019-2022, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθεί η δέσμευση για τα προβλεπόμενα πρωτογενή πλεονάσματα, ότι θα ενισχυθεί σημαντικά η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και ότι, φυσικά, η εξυπηρέτηση του χρέους θα γίνει από τα ταμειακά διαθέσιμα.

Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κανείς ότι για την αποκλιμάκωση του χρέους δεν αρκεί ένα χαμηλό επιτόκιο, αλλά και σημαντική ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ. Δηλαδή να σημειώνεται μεγάλη διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ και επιτοκίου. Αυτό δεν έγινε κατά τη διάρκεια της περιόδου 2010-2017, δηλαδή των τριών Μνημονίων, και έτσι το χρέος αυξήθηκε σωρευτικά  κατά 79,9 ποσοστιαίες μονάδες, όπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην έκθεσή της για το 2018! Μάλιστα, επειδή δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου πρωτογενή πλεονάσματα κατά την ίδια περίοδο, το χρέος επιβαρύνθηκε  κατά 15,4 ποσοστιαίες μονάδες!

Αυτό σημαίνει ότι οι δύο αυτοί παράγοντες εξουδετέρωσαν πλήρως τα οφέλη από τη θεαματική μείωση του ονομαστικού επιτοκίου από 4,5% το 2009 σε 1,8% το 2017. Αλλά, και από την εμπειρία της περιόδου 1996 – 2003 προκύπτει ότι ούτε τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα μειώνουν το χρέος, όταν δεν λειτουργεί σωστά η οικονομία, όταν δηλαδή τα οφέλη από τα πρωτογενή αυτά πλεονάσματα εξανεμίζονται, όπως και το 2018, από τα «βερεσέδια» των ζημιογόνων δημόσιων επιχειρήσεων, οργανισμών και υπηρεσιών (αναλήψεις χρεών κ.λπ.).