Ο ΣΥΡΙΖΑ {LF}σε τρίστρατο

Ομολογουμένως το ερώτημα θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον στο άμεσο μέλλον και συζητείται ήδη. Τι είδους αντιπολίτευση θα ασκήσει ο ΣΥΡΙΖΑ από τα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης; Και με τι στρατηγική θα επιχειρήσει να αποδομήσει την νέα κυβέρνηση;

Μετά από παραπάνω από τέσσερα χρόνια κυβερνητικής πείρας το ερώτημα δεν απαντιέται αμέσως. Και πολύ περισσότερο δεν απαντιέται με όρους 2010 – 2014. Τότε ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε κάτι αυτονόητο για την πολιτική του κουλτούρα και διαδρομή. Σφυροκόπημα απ’ τον δρόμο. Εδώ βέβαια απαιτείται να υπογραμμιστεί πως δεν είχε την ηγεμονία στην κινητοποίηση των δυνάμεων – κάτι που συχνά παρερμηνεύεται. Είχε όμως την «έξυπνη» στρατηγική να μετουσιώσει ή να μεταπλάσει το «αντι- Μνημόνιο» σε δικό του πρόγραμμα και πάνω εκεί να χτίσει τη νέα πρόταση: κυβερνώσα Αριστερά. Μπορεί για παράδειγμα επίσης να μην είχε τη δυνατότητα να κινητοποιεί ευρύτερες δυνάμεις, είχε όμως άλλη γείωση με την κοινωνία, σχέση με τις τοπικές κοινωνίες και κοινοβουλευτική παρουσία. Μια πραγματικότητα που προωθητικά τον αναδείκνυε σε κυρίαρχη πολιτική δύναμη.

Τώρα όμως είναι όλα διαφορετικά. Το τρίτο Μνημόνιο, ο κυνισμός και η φθορά της εξουσίας, οι τεχνικές διαχείρισης, ο ιδρυματισμός του Μεγάρου Μαξίμου αποτελούν τις νέες μεταβλητές στην εξίσωση: ο ΣΥΡΙΖΑ σε τρίστρατο. Η ΝΔ διαθέτει μια ευρεία πλειοψηφία, σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση, ελέγχει συντριπτικά τις περιφέρειες της χώρας, δεκάδες δήμους.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟν ΔΡΟΜΟ. Ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα ψάχνει τη νέα του ταυτότητα. Στον δρόμο δεν μπορεί να επιστρέψει αλλά και μόνον από τη Βουλή δεν θα οριοθετήσει τη νέα του στρατηγική. Μια άποψη θέλει πάντως ολική επαναφορά στον δρόμο, και όπου υπάρχει ρωγμή στην κυβερνητική πολιτική. Βεβαίως εδώ ηχεί το επιχείρημα των παλιών συντρόφων του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν είναι πια μαζί του: «Πώς θα κάνει αντιπολίτευση σε μια ιδιωτικοποίηση όταν έχει ιδιωτικοποιήσει ο ίδιος;». Ομολογουμένως η επιστροφή στον δρόμο δεν είναι μια εύκολη υπόθεση για τον Αλέξη Τσίπρα και τους συντρόφους του, ακόμη και τους πιο ζεστούς και με κάποια επαφή με τα κινήματα, όπως η τάση των 53. Βεβαίως εδώ υπάρχει μια άποψη πως η νέα κυβέρνηση θα δρομολογήσει τόσο «σκληρά μέτρα» που από μόνη της θα διαμορφώσει τον χώρο για έναν νέο κινηματικό αντιπολιτευτικά ΣΥΡΙΖΑ.

Ως κεντρική θέση πάντως – προς το παρόν – πρέπει να εκληφθεί αυτή του Αλέξη Τσίπρα στη συνεδρίαση της νέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ. «Είμαστε υποχρεωμένοι να οργανώσουμε την αντιπολίτευση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, και στη Βουλή, αλλά και στην κοινωνία. Είμαστε υποχρεωμένοι να αξιοποιήσουμε τη μεγάλη δύναμη που μας έδωσε ο λαός, για να σταματήσουμε τον οδοστρωτήρα που έχουν ήδη βάλει μπροστά η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη και τα οικονομικά συμφέροντα που τη στηρίζουν. Είμαστε υποχρεωμένοι να οργανώσουμε την αντίσταση της κοινωνίας σε πολιτικές που υπονομεύουν τα δικά της συμφέροντα, σε πολιτικές που συρρικνώνουν τη δημοκρατία. Με ενότητα, σύνεση, αποφασιστικότητα, αλλά και εμπιστοσύνη στον ελληνικό λαό» είπε και συμπλήρωσε: «Θα είμαστε λοιπόν εδώ, όχι για να κάνουμε αντιπολίτευση με φωνές και με ξόρκια. Αλλά για να κάνουμε δυναμική και αποτελεσματική αντιπολίτευση. Και δυναμική αντιπολίτευση, συντρόφισσες και σύντροφοι, είναι η τεκμηριωμένη αντιπολίτευση. Δεν έχει σημασία ο τόνος και το ύψος της φωνής, σημασία έχει το τι θα πεις, το πόσο τεκμηριωμένο είναι αυτό που θα πεις και, κυρίως, πόσο κατανοητό είναι αυτό που θα πεις στους πολίτες που μας παρακολουθούν. Δεν πρόκειται λοιπόν, να λέμε όχι σε όλα, μόνο και μόνο επειδή είμαστε αντιπολίτευση». Εδώ αποτυπώνεται και η εισήγηση που μια σειρά στελεχών κοντά του είχαν για τα επόμενη βήματα.

ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΥΠΑΚΟΗ. Η γνωστή ρήση του Ηλία Ηλιού «θα σας ταράξουμε στη νομιμότητα» θα βρει σύμφωνα με αυτό το σενάριο την πιο δημιουργική της εκδοχή. Ενας συνδυασμός θεσμικού λόγου και αγώνων, μια «θεσμική ανυπακοή» που θα σφυροκοπά εντός Βουλής τον Πρωθυπουργό και εκτός θα επιδιώκει να φτιάχνει τις νέες κοινωνικές συμμαχίες – πράγμα εξαιρετικά βέβαια δύσκολο και παρά τους διαύλους που υπάρχουν με την υπόλοιπη Αριστερά.

Η συζήτηση βέβαια σύμφωνα με μια άλλη άποψη θα έχει μεγαλύτερη αξία μετά την αποκρυστάλλωση των διεργασιών για τον νέο ΣΥΡΙΖΑ. Βέβαια επειδή ακριβώς αυτές οι διεργασίες χρονικά θα πάνε πολύ πίσω, ακόμη και το συνέδριο προγραμματίζεται σύμφωνα με πληροφορίες για τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2020, πολλά στελέχη λένε πως δεν μπορούν να περιμένουν, και πως εν τω μεταξύ η κυβέρνηση θα έχει δρομολογήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής της.

Σε αυτό το φόντο πύκνωσαν και κυριάρχησαν οι απόψεις που θέλανε άμεσα τη συγκρότηση «σκιώδους κυβέρνησης» και τον έλεγχο του κυβερνητικού έργου από την ΚΟ του κόμματος αλλά και από το ίδιο το κόμμα – άποψη που δεν είχαν μόνον οι πασοκογενείς μα και ευρύτερες τάσεις και ομάδες.

Για αντιπολίτευση πάντως, «προγραμματική αλλά και δυναμική ταυτόχρονα που θα γίνει και στη Βουλή και στην κοινωνία», μίλησε πρόσφατα η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου που παρότι έχει πασοκογενή αφετηρία, διατηρεί καλές σχέσεις και με τους 53 και άρα έχει αξία η δική της οπτική για τις επόμενες μέρες. «Σίγουρα θα βγει ο ΣΥΡΙΖΑ στους δρόμους, γιατί έχει δώσει η νέα κυβέρνηση δείγμα σε ποια γραμμή θα κινηθεί» είχε πει από την άλλη, δύο μόλις μέρες μετά την κάλπη της 7ης Ιουλίου ο Γιώργος Τσίπρας, με καταβολές από την Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδος αλλά και με κυβερνητική θητεία, μια άποψη παρ’ όλ’ αυτά που δεν θα είναι αυτή που θα κυριαρχήσει.

Η ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ. Βέβαια το ποιον δρόμο θα επιλέξει ο ΣΥΡΙΖΑ για την αντιπολίτευσή του (μόνο θεσμικό, μόνο κινηματικό, ένας συνδυασμό και των δύο) εξαρτάται και από το τι πρόγραμμα θα διαμορφώσει ο ίδιος για το επόμενο διάστημα, πόσο θα καταφέρει να πείσει για τη βιωμένη του κυβερνώσα πείρα, πόσο αυτοκριτικά θα σταθεί και άρα θα πείσει και βέβαια με τι όρους θα επιστρέψει στην κομματική και εκλογική του δεξαμενή ώστε από κει να επινοηθεί και η νέα του στρατηγική που πλέον θα έχει μεταμνημονιακά, μα και ρεαλιστικά χαρακτηριστικά για τη χώρα. Προφανώς εδώ συμπλεύσεις δεν θα υπάρξουν με άλλα κόμματα – παρότι θα συμπράττει με το MέΡΑ25 εντός Βουλής στα αντιπολιτευτικά πυρά κατά του Μητσοτάκη. Στα του δρόμου βέβαια θα έχει μεγαλύτερο πρόβλημα να πείσει τους παλιούς τους συντρόφους – για το ΚΚΕ ούτε λόγος. Το τρίστρατο θα έχει αγκάθια.