Δόγμα «δημοκρατικής αυστηρότητας» στο Μεταναστευτικό

Για νέα πολιτική «δημοκρατικής αυστηρότητας» στην αντιμετώπιση του Προσφυγικού μιλάει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη αρμόδιος για τη μεταναστευτική πολιτική Γιώργος Κουμουτσάκος. «Η αντιμετώπιση δεν μπορεί να είναι χαλαρή» τονίζει, προαναγγέλλοντας στιβαρό πρόγραμμα επιστροφών στην Τουρκία αλλά και στις τρίτες χώρες προέλευσης όσων δεν δικαιούνται άσυλο.

Τι αλλάζετε στην προσέγγιση του Mεταναστευτικού;

Εχουμε μια νέα φιλοσοφία, μια νέα αντίληψη, τελικά μια νέα στρατηγική για την αντιμετώπιση του Προσφυγικού – Mεταναστευτικού. Είναι η πολιτική της δημοκρατικής αυστηρότητας. Βασίζεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ταυτόχρονα στην αποτελεσματική προάσπιση του αγαθού της ασφάλειας. Είναι μια ισορροπία που έλειψε τα προηγούμενα χρόνια και οδήγησε στις γνωστές επιπτώσεις. Η αντιμετώπιση δεν μπορεί να είναι χαλαρή. Αυτό ήταν και το μήνυμα που εξέπεμψα στο άτυπο συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης στο Ελσίνκι. Η Ελλάδα θα διαχειριστεί με υπευθυνότητα τις προκλήσεις, αλλά και η ΕΕ συνολικά οφείλει να δείχνει ουσιαστική και έμπρακτη αλληλεγγύη. Καμία χώρα δεν μπορεί να σηκώσει μόνη της το βάρος. Από τις αντιδράσεις των συναδέλφων μου διαπίστωσα ότι η νέα πολιτική θεώρηση του ζητήματος από την Ελλάδα βρίσκει θετική ανταπόκριση.

Πότε θα εφαρμόσετε τα πρώτα μέτρα;

Ξεκινάμε άμεσα την επεξεργασία νέου νομικού πλαισίου για το άσυλο, με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών, χωρίς όμως να γίνονται εκπτώσεις στα δικαιώματα των ανθρώπων που το δικαιούνται. Θα ξεκαθαρίσει η κατάσταση και θα υπάρξει ταχύτερος διαχωρισμός μεταξύ εκείνων που πραγματικά δικαιούνται ασύλου και εκείνων που πρέπει να φύγουν το ταχύτερο δυνατόν. Υπάρχει επίσης ξεκάθαρη πολιτική βούληση για την υλοποίηση ενός στιβαρού και αποτελεσματικού προγράμματος επιστροφών για εκείνους που δεν έχουν το δικαίωμα να μένουν στη χώρα μας. Και αυτό δεν αφορά μόνο την Τουρκία όπου ισχύει η Συμφωνία του 2016, αλλά και τις τρίτες χώρες προέλευσης. Παράλληλα θα προχωρήσουμε σε μέτρα ενίσχυσης της επιτήρησης των συνόρων, ιδίως των θαλασσίων, με εντατικοποίηση των περιπολιών του Λιμενικού Σώματος και αναβάθμιση του υλικοτεχνικού του εξοπλισμού. Ηδη είχαμε σύσκεψη με τον υπουργό Ναυτιλίας.

Η συνεργασία της Τουρκίας όμως δεν είναι δεδομένη. Τι μηνύματα θα στείλετε;

Η Ελλάδα στηρίζει την πιστή εφαρμογή της κοινής δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας. Εχουμε τη βούληση να αυξήσουμε τις επιστροφές και να είμαστε σε επαφή και συνεργασία με την Τουρκία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση ενός κοινού προβλήματος. Από τη γείτονα χώρα περιμένουμε αποτελεσματική επιτήρηση του εδάφους και των ακτών της ειδικά όσον αφορά στον εντοπισμό και την εκρίζωση των δικτύων των διακινητών. Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται ελλειμματική επιτήρηση. Ολα αυτά θα έχουμε τη δυνατότητα να τα συζητήσουμε με τον αρμόδιο για τη μετανάστευση τούρκο υπουργό σε συνάντηση που ήδη έχει υπηρεσιακά δρομολογηθεί και δεν θα αργήσει.

Η στάση της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία με αιχμή την Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις και στο Προσφυγικό;

Είναι ένα ανθρωπιστικό πρόβλημα που δεν πρέπει να μπαίνει στη διπλωματική ζυγαριά. Τουλάχιστον η Ελλάδα δεν το αντιμετωπίζει με αυτόν τον τρόπο. Θέλω να πιστεύω ότι την ίδια φιλοσοφία έχουν και οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι και ειδικά η Τουρκία. Εάν πάλι επικρατήσει η κοντόφθαλμη λογική των εκβιαστικών αυτοματισμών και έχουμε αύξηση των μεταναστευτικών ροών, εμείς οφείλουμε από τώρα να εργαστούμε πάνω και σε αυτό το σενάριο και να είμαστε όσο πιο έτοιμοι γίνεται για τη διαχείρισή του. Την Πέμπτη το πρωί έγινε μια πρώτη σύσκεψη που είχα ζητήσει με ακριβώς αυτό το αντικείμενο. Βασισμένοι στα συμπεράσματά της θα κάνουμε τα επόμενα πρακτικά βήματα σε ένα εξαιρετικά δύσκολο έδαφος.

Ο Πρωθυπουργός μιλά για καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Θεωρείτε ότι επί ΣΥΡΙΖΑ χάθηκαν χρήματα και ευκαιρίες;

Η αποκαρδιωτική εικόνα και η μη βιώσιμη κατάσταση που επικρατεί σε νησιά όπως στη Σάμο, στη Λέσβο, στη Λέρο αλλά και στην Κω και στη Χίο το επιβεβαιώνει. Κάτι δεν πήγε καθόλου καλά αυτά τα χρόνια που ξεκίνησαν αλλά και σημαδεύτηκαν από την καταστροφική λογική «μπαίνουν – λιάζονται – φεύγουν». Ακριβώς αυτή η μυωπική και ιδεοληπτική λογική οδήγησε στην ευρωπαϊκή αντίδραση του «σφραγίσματος» των βόρειων συνόρων μας.

Διαπιστώθηκε αυτό και στην πρόσφατη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον επίτροπο Δημήτρη Αβραμόπουλο και τους συναρμόδιους υπουργούς;

Προέκυψε σαφώς ότι υπάρχουν πολλά ακόμα που πρέπει και μπορούν να γίνουν. Η Ευρώπη αναζητεί αξιόπιστες λύσεις τις οποίες είναι έτοιμη να χρηματοδοτήσει. Η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει αυτές τις ευκαιρίες που θα έχουν πολλαπλασιαστικό όφελος για τη χώρα μας. Πρέπει να «τρέξουμε» για να μη χάσουμε την παραμικρή ευκαιρία, να αξιοποιήσουμε κάθε δυνατότητα. Παρακαλώ να λάβετε πολύ σοβαρά υπόψη ότι η θητεία του Δημήτρη Αβραμόπουλου ήταν, από πολλές πλευρές, πολύ υποβοηθητική. Οχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλο τον Ευρωπαϊκό Νότο και τελικά, για ολόκληρη την Ευρώπη. Υπό αυτήν την έννοια είμασταν ιδιαίτερα τυχεροί. Θα είμαστε όμως και στο μέλλον;

Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αποκόμισε θετική εντύπωση από το πώς διαχειρίζονται οι υπηρεσίες την κατάσταση στη Μόρια, που έχει κάνει τον γύρο του κόσμου ως «ντροπή της Ευρώπης», ενώ εσείς από τη Σάμο μιλήσατε για «πολιορκημένη πόλη»…

Ο κ. Χρυσοχοΐδης τόνισε ότι η θετική εντύπωση αφορούσε τη στάση των ανθρώπων και των φορέων, όχι τη συνολική κατάσταση, καθώς στη Μόρια οι εγκαταστάσεις φιλοξενούν πολλαπλάσιο αριθμό ανθρώπων απ’ όσους θα έπρεπε. Γι’ αυτό χρειάζονται παρεμβάσεις οι οποίες προγραμματίζονται προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κατάσταση στα νησιά μας με σεβασμό στις ανθρωπιστικές ανάγκες όσων διαβιούν στις εγκαταστάσεις αλλά και στις ανάγκες, τις αγωνίες, τα προβλήματα και πάνω απ’ όλα στην ασφάλεια των τοπικών κοινωνιών που έχουν σηκώσει με γενναιότητα ένα αναντίστοιχα μεγάλο βάρος. Προωθούμε παρεμβάσεις ως προς τις εγκαταστάσεις και την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.