Οι (αντι)συνταγματικές πιρουέτες βλάπτουν {CR}τη Δημοκρατία

Σύμφωνα με ορισμένους κύκλους, ΝΔ και ΚΙΝΑΛ θα μπορούσαν να ψηφίσουν εκλογικό νόμο που να ισχύει στις αμέσως επόμενες εκλογές με 180 ψήφους αντί για 200 που προβλέπει το άρθρο 54 παρ. 1 του Συντάγματος, προβαίνοντας σε αναθεώρηση του τελευταίου. Εχω κακά νέα για όσους απεργάζονται παρόμοιες ανώμαλες, τόσο πολιτικά όσο και συνταγματικά, προτάσεις.

Τα πρώτα κακά μαντάτα τα φέρνει η Ιστορία: όσοι προσπάθησαν στο παρελθόν να σκάψουν τον εκλογικό λάκκο άλλων, έπεσαν οι ίδιοι μέσα. Το κλασικότερο παράδειγμα δίνουν οι εκλογές του 1958, όταν ΕΡΕ και Κόμμα Φιλελευθέρων συμφώνησαν ένα ακόμη «πρωτότυπο» σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, που πριμοδοτούσε τα δύο πρώτα κόμματα, με βασικό σκοπό τη μείωση της δύναμης της ΕΔΑ, η οποία προβλεπόταν να έρθει τρίτη. Επειδή όμως ο λαός αντιλαμβάνεται και τιμωρεί, η Αριστερά αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση, με το μεγαλύτερο μέχρι ΣΥΡΙΖΑ εκλογικό της ποσοστό. Αντίθετα, οι δυνάμεις του Κέντρου πλήρωσαν τη συμμαχία με τη Δεξιά με κοινοβουλευτική αποψίλωση και πολιτική καταισχύνη.

Τα άλλα κακά μαντάτα είναι χειρότερα, γιατί δεν αφορούν μεμονωμένους παραλήπτες, αλλά την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Η εν λόγω πρόταση είναι ευθέως αντισυνταγματική και εάν εφαρμοζόταν θα έπληττε στον πυρήνα της την αναθεωρητική διαδικασία. Και τούτο γιατί εμφανίστηκε post festum, στις εφημερίδες και όχι στο Κοινοβούλιο, χωρίς να έχει τεθεί ποτέ στην κρίση της πρώτης αναθεωρητικής Βουλής. Το θέμα υπερβαίνει το εάν η κατεύθυνση της αναθεώρησης από την τελευταία δεσμεύει ή όχι την παρούσα Βουλή, που και αυτό έχει κριθεί πρόσφατα θετικά, τόσο από το ΣτΕ όσο και από το ΑΕΔ.

Αν η δεύτερη αναθεωρητική Βουλή μπορούσε να τροποποιεί κατά το δοκούν το Σύνταγμα, η όλη διαδικασία θα μετατρεπόταν σε ρουλέτα. Θα καταστρατηγείτο ευθέως η απαίτηση του Συντάγματος για διάρκεια στη συναίνεση που εξασφαλίζει η σύμπτωση της βούλησης των δύο Βουλών και δεν θα είχε κανένα νόημα η παρεμβολή του εκλογικού σώματος στην αναθεωρητική διαδικασία, που συνιστά προϋπόθεση για τον δημοκρατικό χαρακτήρα της.

Για τον λόγο αυτό, ο Ευ. Βενιζέλος υποστήριζε το 1995 στο πλαίσιο της τότε διαδικασίας αναθεώρησης: «Το 1985 το ΠΑΣΟΚ πρότεινε την αναθεώρηση του κεφαλαίου περί του Προέδρου της Δημοκρατίας προς την κατεύθυνση της συρρίκνωσης των αρμοδιοτήτων. Αν υποτεθεί ότι το ΠΑΣΟΚ έχανε τις εκλογές του 1985 και αναδεικνυόταν μια άλλη Βουλή, με μια άλλη πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας, θα μπορούσαμε να έχουμε αναθεώρηση του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της αύξησης των αρμοδιοτήτων; Ασφαλώς όχι».

Συνεπώς, οι πολιτικές δυνάμεις που θα θελήσουν να ασελγήσουν επί του Συντάγματος θα χάσουν. Θα χάσει όμως και η δημοκρατία μας. Εάν οι επόμενες εκλογές γίνουν με υπομονευμένο συνταγματικά νόμο θα κριθούν και στην κάλπη και στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα φτάσουμε ως εκεί.

Ο πρώην υπουργός Γιώργος Κατρούγκαλος είναι συνταγματολόγος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης