Προεδρική εκλογή από {LF}τη Βουλή {LF}με 151 ψήφους

«Η ανάκαμψη των θεσμών συνιστά τη μείζονα διακύβευση» τονίζει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο υπουργός Επικρατείας, καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου, Γιώργος Γεραπετρίτης, ενώ επισημαίνει ότι το νέο μοντέλο συντονισμού και παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου και η αναγκαία παρέμβαση για την άρση των εμποδίων «θα απελευθερώσει το αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας και θα οδηγήσει σε μία νέα κουλτούρα αποτελέσματος».

Παράλληλα, προαναγγέλλει ότι μέσω της συνταγματικής Αναθεώρησης, θα αρκεί η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151 ψήφοι) για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, ώστε να αποφεύγεται στο εξής η διάλυση της Βουλής για την προεδρική εκλογή.

Το πρώτο εξάμηνο είναι όντως κρίσιμο για την αλλαγή μοντέλου που έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη;

Αισθάνομαι ότι η κοινωνία θα αγκαλιάσει την προσπάθεια της νέας κυβέρνησης και θα συσπειρωθεί γύρω από τις μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα προωθηθούν, αλλά την ίδια στιγμή δεν θα δώσει μεγαλύτερα περιθώρια χρόνου. Ηταν η ίδια η σημερινή κυβέρνηση η οποία ως αντιπολίτευση καλλιέργησε την προσδοκία για εξαιρετικά ταχείς και ριζικές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους και στο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. Και η αλήθεια είναι ότι η Νέα Δημοκρατία είχε ένα εξαιρετικά επεξεργασμένο σχέδιο δημόσιων πολιτικών, το οποίο σήμερα έχει καταστεί κυβερνητικό της πρόγραμμα. Οπως θα διαπιστώσατε ήδη από τις πρώτες ημέρες της νέας διακυβέρνησης υπήρξε στελέχωση όλης της πολιτικής διοίκησης και άμεσες ενέργειες για τις πρώτες αναγκαίες ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Παραμένω αισιόδοξος ότι στο πρώτο κρίσιμο εξάμηνο θα έχουμε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η νέα κυβερνητική δομή τι στόχο έχει; Καλύτερο συντονισμό ή καλύτερη επιτήρηση των υπουργών; Υπάρχει κάποιο πρότυπο που ακολουθούμε;

Δυστυχώς, στο ελληνικό κράτος έχουν λείψει διαχρονικά οι δομές και οι διαδικασίες στην κυβερνητική λειτουργία, αφού το Υπουργικό Συμβούλιο λειτουργούσε πρωτίστως ως όργανο νομιμοποίησης προειλημμένων αποφάσεων του Πρωθυπουργού. Η παρούσα διακυβέρνηση έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα την αποκατάσταση της θεσμικής λειτουργίας του Υπουργικού Συμβουλίου και την ορθολογική χάραξη δημόσιων πολιτικών. Για τον λόγο αυτό, στο πρώτο νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή και θα αφορά το επιτελικό κράτος, θα προβλέπεται η διεξαγωγή των Υπουργικών Συμβουλίων κάθε μήνα σε τακτό χρόνο και καθένα από αυτά θα έχει έναν συγκεκριμένο στόχο που θα αφορά τον συνολικό προγραμματισμό, την επεξεργασία των στόχων και την έγκριση ενός συνολικού επιχειρησιακού σχεδίου. Στη βάση αυτού του κυβερνητικού προγράμματος, η προεδρία της κυβέρνησης και το κάθε υπουργείο θα βρίσκονται σε διαρκή αλληλεπίδραση μέσω ενός ηλεκτρονικού συστήματος στο οποίο θα εντάσσονται όλα τα δεδομένα που θα αφορούν στόχους, ενέργειες και δράσεις με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Με τον τρόπο αυτό, τόσο οι αρμόδιοι υπουργοί όσο και ο Πρωθυπουργός θα είναι δυνατόν σε κάθε στιγμή και σε πραγματικό χρόνο να μπορούν να παρακολουθούν την υλοποίηση των κυβερνητικών πολιτικών. Σκοπός της Προεδρίας της Κυβέρνησης δεν θα είναι βεβαίως να υποκαταστήσει τη λειτουργία των υπουργείων, αλλά, αντίθετα, να έχει έναν συντονιστικό ρόλο ώστε να διασφαλίζεται ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα και να τηρούνται τα χρονοδιαγράμματα που τίθενται. Πρόκειται για μία σημαντική τομή στη λειτουργία του κράτους που στηρίχθηκε στις καλές πρακτικές αλλοδαπών συστημάτων διακυβέρνησης, όπως το βρετανικό και το γερμανικό.

Μια εικόνα υπερσυγκεντρωτισμού στο Μέγαρο Μαξίμου που αναδεικνύεται κρίνεται απαραίτητη; Ηταν αναγκαίο, για παράδειγμα, η ΕΡΤ και το ΑΠΕ να περάσουν στη σφαίρα αρμοδιότητας του Πρωθυπουργικού Γραφείου;

Δεν υπάρχει κανένας υπερσυγκεντρωτισμός στην Προεδρία της Κυβέρνησης, αλλά, αντίθετα, υπάρχει ένα ισόρροπο μείγμα με όλα τα υπουργεία κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους. Δυστυχώς, η ύπαρξη πολλών συναρμοδιοτήτων μεταξύ διαφόρων υπουργείων και η πολυνομία/κακονομία που κατατρέχει την έννομη τάξη μάς οδήγησαν σε μία μεγάλη έλλειψη συντονισμού και στην ανάγκη να δημιουργηθούν οι γέφυρες μεταξύ των υπουργείων και της κεντρικής δομής της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Για παράδειγμα, η εμβληματική επένδυση του Ελληνικού άπτεται των αρμοδιοτήτων τουλάχιστον επτά υπουργείων που καθένα από αυτά θα πρέπει να έχει αναγκαία συμβολή για την πραγματοποίηση της επένδυσης, ενόσω η κωλυσιεργία καθενός μπορεί να ματαιώσει ολόκληρο το έργο. Ο συντονισμός, η παρακολούθηση και η αναγκαία παρέμβαση για την άρση των εμποδίων θα απελευθερώσει το αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας και θα οδηγήσει σε μία νέα κουλτούρα αποτελέσματος. Σε ό,τι αφορά την ΕΡΤ και το ΑΠΕ θεωρώ ότι το ζήτημα, όπως προέκυψε, στερείται οποιασδήποτε βάσης και τίθεται απολύτως προσχηματικά. Ανέκαθεν οι δύο φορείς εποπτεύονταν από μία κρατική δομή, η οποία υπαγόταν στον Πρωθυπουργό, άμεσα ή έμμεσα, όπως εξάλλου συνέβη την πρώτη διετία της προηγούμενης διακυβέρνησης όταν την αρμοδιότητα ασκούσε ο υπουργός Επικρατείας στον Πρωθυπουργό. Είναι δε, κατά τη γνώμη μου, εντελώς αδιάφορο το ποιος είναι ο φορέας ο οποίος θα ασκεί την εποπτεία. Το κρίσιμο είναι να διασφαλίζεται η αμερόληπτη δημόσια ραδιοτηλεόραση, οι ίσοι όροι του πολιτικού ανταγωνισμού και η εξασφάλιση πλουραλιστικής πληροφόρησης και σε αυτό πιστεύω ότι η διαφορά της παρούσας διακυβέρνησης θα καταστεί εμφανής σε πολύ σύντομο χρόνο. Είναι φιλοδοξία μας να γίνει η ΕΡΤ ένα σύγχρονο μέσο με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα

Το κομβικό σημείο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης ποιο είναι;

Η παρελθούσα Βουλή, δυστυχώς, δεν πρότεινε την αναθεώρηση μεγάλων κεφαλαίων του Συντάγματός μας τα οποία είχαν άμεση ανάγκη να εκσυγχρονιστούν. Δυστυχώς, με ευθύνη της τότε πλειοψηφίας, δεν έχει τεθεί για αναθεώρηση καμία διάταξη σχετικά με τη Δημόσια Διοίκηση, τη Δικαιοσύνη, τη Νομοθεσία, την Κυβέρνηση και την Παιδεία. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα αναθεωρητική Βουλή περιορίζεται σε λίγα μόνο κεφάλαια τα οποία συγκεντρώνουν ευρεία πολιτική συναίνεση, όπως η μείωση των προνομίων του πολιτικού προσωπικού. Ασφαλώς, η πιο σημαντική διάταξη που τίθεται προς αναθεώρηση είναι αυτή που αφορά τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, ώστε πλέον η αδυναμία της Βουλής να ψηφίσει Πρόεδρο με την προβλεπόμενη αυξημένη πλειοψηφία να μην οδηγεί σε διάλυση της Βουλής και προκήρυξη εκλογών, ώστε να διακόπτεται βίαια ο πολιτικός κύκλος. Δεδομένου του γεγονότος ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει κατά το Σύνταγμα από το 1986 ευρείες αρμοδιότητες, η θέση που έχει διατυπωθεί είναι ότι θα αρκεί η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών για την εκλογή του ιδιαίτερα. Στην παρούσα συγκυρία, η αναθεώρηση αυτή αποκτά μεγάλη σημασία διότι δεν θα οδηγήσει στη διάλυση της Βουλής στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας το 2020, που θα συνιστούσε σοβαρότατη ανάσχεση στο αναπτυξιακό σχέδιο της νέας κυβέρνησης.

Η νέα κυβέρνηση θα κριθεί προσεχώς στο μέτωπο της οικονομίας ή στο θεσμικό πεδίο;

Είναι προφανές ότι στη συνείδηση του λαού, ο οποίος έχει υποφέρει στη δίνη της οικονομικής κρίσης την περασμένη δεκαετία, η ανάκαμψη της οικονομίας και η καταπολέμηση της ανέχειας μέσω της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής αποτελεί το βασικό κριτήριο για την επιτυχία της κυβέρνησης. Θα μου επιτρέψετε όμως να επισημάνω ότι για μένα η ανάκαμψη των θεσμών συνιστά τη μείζονα διακύβευση, την οποία θα πρέπει να διασφαλίσουν η νέα κυβέρνηση και η νέα Βουλή. Και αυτό διότι την περασμένη τετραετία σημειώθηκαν παθολογικά φαινόμενα σε σχέση με τους θεσμούς και υποβαθμίστηκε η αναγκαία για το πολίτευμα διάκριση των λειτουργιών. Μπορεί να επιστρέφουμε σταδιακά σε μία δημοσιονομική κανονικότητα, αλλά το πλήγμα στους θεσμούς είναι μεγάλο και θα έχει μακροσκοπικά σημαντικές συνέπειες, αν δεν καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα νέο ασφαλές και σύγχρονο θεσμικό περιβάλλον.