Σεμνότητα

Ο αμερικανός φιλόσοφος Κοστίκα Μπρένταταν σχολίαζε πρόσφατα στους New York Times ότι στην ανθρώπινη Ιστορία η δημοκρατία αποτελεί την εξαίρεση, όχι τον κανόνα. Κι ένας από τους βασικούς λόγους που συμβαίνει αυτό είναι ότι δεν γοητεύει, δεν δίνει υποσχέσεις, απλώς επιδιώκει έναν βαθμό ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Δεν είναι ερωτική. Σε σχέση με την άμεση απόλαυση που υπόσχονται οι λαϊκιστές και οι δημαγωγοί, είναι ψυχρή.

Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που η αυθεντική δημοκρατία έχει απόλυτη ανάγκη, συνέχιζε ο Μπρένταταν: τη σεμνότητα. Μια σεμνότητα που, επειδή γνωρίζει την αξία της και τα όριά της, μπορεί ακόμη και να γελά με τον εαυτό της. Μια σεμνότητα που, επειδή έχει δει πολλά και έχει μάθει να τα ανέχεται, έχει γίνει σοφή και υπομονετική. Ο αληθινός δημοκράτης ξέρει πως όταν πρόκειται για την οργάνωση της κοινής ζωής δεν είναι καλύτερος από τους άλλους. Και συμπεριφέρεται αναλόγως.

Η τετραετής διακυβέρνηση της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν ασφαλώς δημοκρατική. Ασκήθηκε όμως από έναν πρωθυπουργό ο οποίος είχε υποσχεθεί ότι θα καταργήσει το Μνημόνιο με έναν νόμο και ένα άρθρο. Και από πολιτικούς που πίστευαν πραγματικά ότι, ως αριστεροί, είχαν το ηθικό πλεονέκτημα, δηλαδή ήταν καλύτεροι από τους άλλους. Το βασικό τους χαρακτηριστικό ήταν η αλαζονεία. Και η μεγαλύτερή τους αδυναμία ήταν η παντελής έλλειψη σεμνότητας – ακόμη κι όταν είχαν χαθεί 100 άνθρωποι στο Μάτι.

Οι δηλώσεις τόσο του νέου Πρωθυπουργού όσο και των νέων υπουργών κατά τις τελετές παραλαβής των καθηκόντων τους δείχνουν ότι έχει γίνει αντιληπτή η ανάγκη της κοινωνίας για μια κυβέρνηση λιγότερο επηρμένη και πιο κοντά στους πολίτες. Γιατί εκτός από την ισχυρή ανάπτυξη χρειάζεται και μια καλή ψυχολογία. Μετά τα διχαστικά κηρύγματα, τα «ή εμείς ή αυτοί» και τους «Εφιάλτες», χρειάζεται ένα νέο ύφος κι ένα νέο ήθος.

Η κίνηση που συμβολίζει με τον καλύτερο τρόπο τη μετάβαση από τον πολακισμό σε μια, βαλκανική έστω, εκδοχή του δυτικού φιλελευθερισμού είναι η τοποθέτηση του Παναγιώτη Πικραμμένου στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης. Ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας συνδυάζει την αποφασιστικότητα με τη σεμνότητα και τη σοβαρότητα με μια λεπτή αίσθηση του χιούμορ. Ο τρόπος με τον οποίο κάποιες σκοτεινές (και όχι μόνο συριζαϊκές) δυνάμεις επιχείρησαν να τον εμπλέξουν στο σκάνδαλο Novartis, και ο συναισθηματικά φορτισμένος λόγος του στο Κοινοβούλιο την ώρα που ο Πολάκης χασκογελούσε, έχουν μείνει ανεξίτηλα χαραγμένοι στο συλλογικό υποσυνείδητο.

Και, εν πάση περιπτώσει, αυτή η «ψυχρή» κυβέρνηση των πολλών τεχνοκρατών και των λίγων γυναικών χρειαζόταν στις τάξεις της έναν λάτρη του ψαροντούφεκου, του καλού κρασιού και της κλασικής μουσικής. Μπορεί να μην την κάνει πιο ερωτική, την κάνει όμως πιο ανθρώπινη.