Το τέλος {LF}μιας εποχής

Ηταν μια σκληρή δεκαετία. Ηταν η εποχή της μεγάλης αναταραχής και του τοξικού διχασμού, η εποχή των τεράτων. Το πολιτικό σύστημα έγινε κομμάτια και θρύψαλα. Μια συμμορία ιδεολόγων της βίας βρέθηκε από το εγκληματικό περιθώριο στη θέση του τρίτου κοινοβουλευτικού κόμματος. Οι αυτοδύναμες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες είχαν χαρακτηριστεί φαινόμενο του παρελθόντος. Και ο δικομματισμός, το βασικό πολιτικό χαρακτηριστικό της μεταπολίτευσης, είχε κηρυχθεί νεκρός.

Η εποχή αυτή τελείωσε χθες. Η Χρυσή Αυγή είναι εκτός Βουλής. Η Νέα Δημοκρατία θα κυβερνήσει με άνετη αυτοδυναμία. Και ο δικομματισμός αθροίζεται στο 71% – εκεί, περίπου, που τον είχαμε αφήσει στις εκλογές του 2007 και του 2009. Προ κρίσης. Η δεκαετία της κρίσης, πολιτικά, έλαβε τέλος. Αλλά ποια θα είναι η εποχή που τη διαδέχεται;

Οι χθεσινές εκλογές ήταν μια μεγάλη, προσωπική σε μεγάλο βαθμό, νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη. Κέρδισε ως αουτσάιντερ τις εσωκομματικές εκλογές. Κέρδισε ως αουτσάιντερ και τις ευρωεκλογές. Χθες, ως φαβορί πια, έφερε στα επίπεδα του 40% ένα κόμμα που, στην ήττα του 2009, ήταν στο 33,4%, στη νίκη του 2012 στο 29,6% και το μοιραίο 2015 είχε περιοριστεί στο 28%. Κατόρθωμα.

Αν η ιστορία, η συγκυρία ή η τύχη δίνουν μερικές φορές μια μεγάλη ευκαιρία σε κάποιον που τη διεκδίκησε, ο Μητσοτάκης έχει τώρα μιαν ευκαιρία ιστορική. Την ευκαιρία να γίνει ο άνθρωπος που θα γράψει τον πρόλογο της μετά την κρίση εποχής για την Ελλάδα και θα αναλάβει την εκκαθάριση της κόπρου του Αυγεία – των βαθύτερων αιτίων, δηλαδή, για τα οποία η κρίση στην Ελλάδα πήρε τέτοιες εφιαλτικές διαστάσεις, ενώ τα άλλα θύματά της την αντιμετώπισαν με πολύ μικρότερες απώλειες. Δημόσια Διοίκηση, ψηφιακή επανάσταση, εκπαιδευτικός εκσυγχρονισμός – ο κατάλογος των προτεραιοτήτων είναι μακρύς. Και το παράθυρο της ευκαιρίας πολύ στενό. Θα έχει κλείσει σε λίγους μήνες.

Η ιστορία, η συγκυρία, η τύχη είχαν δώσει μιαν ακόμη πιο μεγάλη ευκαιρία και στον Αλέξη Τσίπρα, το 2015. Την ευκαιρία να γίνει ο άνθρωπος της επόμενης ημέρας, ο μεταρρυθμιστής που θα κόψει τον γόρδιο δεσμό ανάμεσα σ’ ένα αναποτελεσματικό, αντιπαραγωγικό και, σε σημαντικές περιοχές του, διεφθαρμένο σύστημα δημόσιας διοίκησης με τους φορείς μιας παρασιτικής, κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητας και τους φορείς των συντεχνιακών δεσμών πελατείας. Την έχασε. Ισως δεν κατάλαβε καν την ευκαιρία που του δόθηκε. Η χώρα που παραδίδει έχει όλα τα κουσούρια της χώρας που παρέλαβε – μερικά επιδεινωμένα μάλιστα.

Αλλά το εκλογικό αποτέλεσμα του δίνει μια δεύτερη, διαφορετικής τάξης ευκαιρία. Γιατί αν για τον Μητσοτάκη, το άλμα από το 28% του 2015 στο χθεσινό 40% ήταν θρίαμβος, για τον Τσίπρα η πτώση από το 35,4% στο 31,5% είναι μια ήττα με γεύση επιτυχίας. Του δίδεται η ευκαιρία να δημιουργήσει έναν νέο πολιτικό φορέα, με νέα προγραμματικά χαρακτηριστικά. Και να πάρει θέση στο νέο σκηνικό, στην επόμενη μέρα.

Θα αξιοποιήσει τη δεύτερη ευκαιρία του; Θα αξιοποιήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης τη δική του; Η φύση πάντως απεχθάνεται το κενό. Αυτό, τουλάχιστον, θα πρέπει να το ξέρουν όλοι. Και το εκλογικό αποτέλεσμα το επιβεβαιώνει.