Η σιλουέτα του καλλιτέχνη

Eνας τρόπος για να ασχοληθεί κανείς με την υψηλή μόδα, δηλαδή τις συλλογές υψηλής ραπτικής που παρουσιάζονται στο Παρίσι, χωρίς να αισθανθεί την πικρή απογοήτευση του αποκλεισμού από κάτι τόσο ειδικό και ακριβό, είναι η παρατήρηση της προετοιμασίας. Μάλιστα αυτή τη σεζόν προστίθεται και άλλο ένα πεδίο παρατήρησης και έρευνας.

Τα παραδείγματα από τις παρουσιάσεις των Iris van Herpen, Schiaparelli και Christian Dior ήταν στιγμιότυπα δημιουργίας που αν το χωρικό πλαίσιό τους μετατοπιζόταν σε έναν καθαυτό χώρο τέχνης, θα τα θεωρούσαμε εγκατάσταση, περφόρμανς, έργο τέχνης. Επομένως το επόμενο βήμα για τη μόδα σήμερα έχει ήδη γίνει, αφού η σημασία του ρούχου έχει περάσει στη σημασία του καλλιτέχνη, ο οποίος συνεργάζεται με έναν σχεδιαστή για να αποδώσουν από κοινού μία ιδέα κίνησης, μία στάση ζωής, ένα βλέμμα πάνω στο απροσδιόριστο από στοιχεία φύλου σώμα.

Είναι γνωστή στους παρατηρητές της μόδας η ευαισθησία της Ιρις βαν Χέρπεν για την οργανική ύλη, για τα σχήματα ζωής που υπάρχουν στους νευρώνες των κολεόπτερων, στους χυμούς των μίσχων των φυτών, στις μοριακές διασπάσεις έμβιων οργανισμών που γίνονται αντιληπτοί κάτω από το μικροσκόπιο. Ανάλογο ενδιαφέρον η ίδια σχεδιάστρια δείχνει για τα μοτίβα που σχηματίζουν οι αλγοριθμικές εξισώσεις στις οθόνες των υπολογιστών. Αυτό το σύμπαν της επόμενης εποχής το μεταφράζει σε απεικονίσεις ενδυμάτων στις συλλογές της. Η πιο πρόσφατη,  που μόλις παρουσιάστηκε, έδωσε έμφαση στην κινητική τέχνη του γλύπτη Αντονι Χάου. Και η αναπαράσταση μιας φτέρης, φτιαγμένης από λεπτά φύλλα αλουμινίου, ανοξείδωτου ατσαλιού και φτερά, τοποθετήθηκε στο κέντρο του σόου της Βαν Χέρπεν. Το γλυπτό σε κυκλικό σχήμα αποκτούσε κίνηση με τον αέρα και καθώς άνοιγε το φύλλωμά του, τα μοντέλα περνούσαν από το άνοιγμα και το σχήμα των ρούχων τους ακολουθούσε ως συνέχεια την κίνηση του γλυπτού. Το θέμα της συλλογής, για τη διασυνδεσιμότητα των υλικών στη φύση συμπυκνώνεται σε έναν εύληπτο τίτλο: «Hypnosis».

Στον οίκο του Christian Dior η καλλιτεχνική διευθύντρια Μαρία Γκράτσια Κιούρι έχει κάθε λόγο να απολαμβάνει τον ρόλο της, καθώς η διαδικασία των συλλογών της λειτουργεί ψυχαναλυτικά για την ίδια. Δηλαδή έπειτα από κάθε νέα συλλογή απαντά σε ένα ερώτημα της γυναικείας ταυτότητας, επιλέγοντας γυναίκες καλλιτέχνες και τα έργα τους για να ανοίξουν διάλογο με το αρχείο του οίκου Dior. Σε αυτήν την περίπτωση, η ταινία της Ανιές Βαρντά για τα αγάλματα των Καρυατίδων ως στοιχείου της παριζιάνικης αρχιτεκτονικής του τέλους του 19ου αιώνα έδωσαν σχήμα στις σιλουέτες της Μαρία Γκράτσια Κιούρι. Ταυτόχρονα η αγγλίδα καλλιτέχνις των σουρεαλιστικών γυναικείων κολάζ Πένι Σλίνγκερ ανέλαβε το σουρεαλιστικό σκηνικό του σόου.

Και στον οίκο Schiaparelli, ο τρίτος στη σειρά των αλλαγών φρουράς Ντάνιελ Ροουζμπέρι, κατάφερε να αποτινάξει στην πρώτη του αυτή συλλογή υψηλής ραπτικής το πνεύμα της Ελσας Σκιαπαρέλι. Στη δική του σφαίρα υπέρβασης, τα αρχετυπικά ίχνη του αστακού από τις τουαλέτες της Σκιαπαρέλι, αντικαταστάθηκαν από αφαιρετικές φόρμες γλυπτικής πάνω στα σώματα των μοντέλων. Με δουλεμένες πτυχώσεις υφασμάτων που θύμιζαν άλλοτε μάρμαρο και άλλοτε πολύχρωμα σύννεφα μέσα σε μεθυσμένα όνειρα.