«Θερμό {LF}καλοκαίρι» {LF}και μετά {LF}την 8η Ιουλίου

Αιγαίο. Κυπριακό. Παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιθετική τουρκική ρητορική. «Στοχευμένα» μέτρα από την ΕΕ εναντίον της Τουρκίας. Παραλαβή των S-400 από την γείτονα. Ερωτηματικά για τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα των F-35. Αλλά και διάλογος με την Αγκυρα, συνέχιση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, διατήρηση ισορροπιών και προσπάθεια εξομάλυνσης της έντασης. Η εξίσωση στα εθνικά θέματα είναι εξαιρετικά δύσκολη και αυτό δεν αναμένεται να αλλάξει με την αλλαγή κυβέρνησης.

Αντίθετα, η οριακή κατάσταση και η κρίση που έχει προκαλέσει η Τουρκία στην Κύπρο, με τα δύο γεωτρύπανα να ξεκινούν παράνομες έρευνες στην ΑΟΖ της χώρας, κάνει την καρέκλα του υπουργείου Εξωτερικών «ηλεκτρική» και το καλοκαίρι εξαιρετικά «θερμό».

Με δεδομένο ότι η εξωτερική πολιτική δεν έχει περίοδο χάριτος και οι κρίσεις δεν γνωρίζουν «διακοπές», ή περίοδο προσαρμογής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης – εάν κερδίσει τις εκλογές – θα πρέπει να σκεφτεί πολύ καλά ποιον θα τοποθετήσει στη συγκεκριμένη θέση. Ο επόμενος υπουργός Εξωτερικών δεν αρκεί να έχει «καλές προθέσεις» και «όρεξη για δουλειά». Το «κοστούμι» είναι συγκεκριμένο, άβολο, πάρα πολύ στενό και από εξαιρετικά βαρύ ύφασμα… Αυτός που θα αναλάβει να το φορέσει και να το υποστηρίξει έχει επίσης μεγάλη σημασία. Οι πληροφορίες  αναφέρουν ότι για την εξωτερική πολιτική της χώρας ψηλά στη λίστα βρίσκεται το όνομα του Νίκου Δένδια, με κυβέρνηση ΝΔ, ωστόσο το ερωτηματικό μέχρι την τελική ανακοίνωση παραμένει, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δηλώνει ότι κανείς δεν πρέπει να είναι σίγουρος μέχρι την τελευταία στιγμή. Πρόταση – σύμφωνα με πληροφορίες – για ρόλο υφυπουργού στο υπουργείο φέρεται να έγινε και στον Μαργαρίτη Σχοινά, ωστόσο ο ίδιος, για προσωπικούς και επαγγελματικούς λόγους, μάλλον δεν θα αποφασίσει να επιστρέψει στην Αθήνα.

Στα πρώτα θέματα στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής είναι και θα παραμείνει και στις 8 Ιουλίου η Τουρκία. Η ΝΔ δεν περιμένει – όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ – ότι η Τουρκία θέλει να προκαλέσει ένα «θερμό επεισόδιο», σημειώνοντας ωστόσο ότι η χώρα θα είναι έτοιμη να την αντιμετωπίσει, καθώς όπως λένε δεν πάνε αδιάβαστοι στην επόμενη μέρα, αλλά η προεργασία έχει ήδη γίνει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι σε επικοινωνία με εταίρους και συμμάχους της Ελλάδας για την αποτροπή μιας δυσάρεστης εξέλιξης, δηλώνοντας ότι γνωρίζουν πως η κυβέρνηση που θα προκύψει θα έχει τη δυνατότητα να διαχειριστεί τις δύσκολες και σύνθετες καταστάσεις από την πρώτη στιγμή.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ. Η αντίδραση της ΕΕ στην τουρκική παραβατικότητα στην κυπριακή ΑΟΖ χαρακτηρίζεται ως θετικό πρώτο βήμα, ωστόσο, όπως δηλώνουν, θα επιχειρηθεί συγκεκριμενοποίηση των μέτρων. Να σημειωθεί ότι στη ΝΔ αλλά και στη Λευκωσία θεωρείται θετική εξέλιξη και η τοποθέτηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη θέση του προέδρου της Κομισιόν.

Η Αγκυρα παρακολουθεί τις εξελίξεις και τηρεί στάση αναμονής, χωρίς να δείχνει καμία προτίμηση για το ποιο κόμμα θα σχηματίσει κυβέρνηση την επομένη των εκλογών, με δεδομένο ότι κάθε τι αντίθετο θα αποτελούσε παρέμβαση στα εσωτερικά της Ελλάδας και θα μπορούσε να λειτουργήσει ακόμα και αποτρεπτικά για τους ψηφοφόρους, εάν εκφραστεί.

Η θέση του υπουργού Εξωτερικών, στην παρούσα συγκυρία, μόνο δώρο δεν μπορεί να θεωρηθεί, ενώ την ανακοίνωση του προσώπου περιμένει και η Τουρκία. Μια αδύναμη επιλογή θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετική για τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, καθώς όπως έχει αποδείξει η πρόσφατη Ιστορία, απαιτεί ειδικό χειρισμό, αλλιώς μπορεί να «κάψει» πολύ εύκολα τον ομόλογό του…

Φυσικά, σε περιόδους έντασης, η όποια «αναστάτωση» προκαλέσουν οι εκλογές είναι χρήσιμη για τον «αντίπαλο», καθώς μπορεί να αξιοποιήσει μία αδύναμη στιγμή, πριν ή και μετά την παράδοση του υπουργείου. Ως μήνυμα μπορεί να θεωρηθεί και η «επίσκεψη» του τουρκικού υποβρυχίου στην κατεχόμενη Κερύνεια μέχρι τις 8 Ιουλίου, ενώ «Πορθητής» και «Γιαβούζ» βρίσκονται στην περιοχή, όπως σχολιάζουν τα τουρκικά ΜΜΕ… Παράλληλα η Τουρκία δεσμεύει με NAVTEX για ασκήσεις με πραγματικά πυρά περιοχή νότια του Καστελόριζου μέχρι δυτικά της Ρόδου, τη μέρα των εκλογών.

Ο Μητσοτάκης δεν έχει εμφανιστεί ως υπέρμαχος της θέσης να κοπούν οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Αγκυρα, το αντίθετο, η ΝΔ δηλώνει την πρόθεση, εφόσον σχηματίσει κυβέρνηση, να μπει σε έναν καλά προετοιμασμένο διάλογο με την Τουρκία. Διαμηνύει ωστόσο ότι για να μπορέσει να προχωρήσει σε συζητήσεις θα πρέπει να πέσουν οι τόνοι και η Αγκυρα να μην επιμένει σε μία αντιπαραγωγική ένταση.

Το ερώτημα είναι γιατί η Τουρκία να θελήσει να αλλάξει πολιτική και ρητορική απέναντι στην Αθήνα, λόγω αλλαγής κυβέρνησης, εφόσον έχει αποδείξει μέχρι σήμερα ότι οι διεκδικήσεις της είναι σταθερές και με συγκεκριμένη στόχευση, που αφορά τόσο τη συνδιαχείριση των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου, όσο και την ενίσχυση της πολεμικής της μηχανής. Στα βασικά ερωτήματα που προκύπτουν είναι και τι θα πράξει η Αθήνα απέναντι στο αμυντικό πεδίο, με την Τουρκία να δείχνει να διεκδικεί σημαντική ενίσχυση του οπλοστασίου της.

ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ. Οι άξονες στους οποίους η ΝΔ επιθυμεί να κινηθεί στην εξωτερική πολιτική ως επόμενη κυβέρνηση συμπυκνώνονται στο Εθνικό Συμφέρον, τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, τις σχέσεις καλής γειτονίας, καθώς και την ισχυρή Εθνική Αμυνα. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και οι σταθερές της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, καθώς και η πρόθεση για ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Οσο για την Ουάσιγκτον, έχει ξεκάθαρα δηλώσει τα συμφέροντά της στην περιοχή και την πρόθεσή της να συνεργαστεί για ενδυνάμωση των σχέσεων και με την επόμενη κυβέρνηση. Η ΝΔ βλέπει ακόμα και πρόσθετες προοπτικές, όπως στο πεδίο αμυντικής συνεργασίας, στα θέματα εσωτερικής ασφάλειας και καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Παράλληλα η Πειραιώς σκοπεύει να συνεχίσει και την πολιτική των τριμερών συνεργασιών, που ξεκίνησαν πριν από το 2015, καθώς και της οικοδόμησης νέων, τονίζοντας ότι η Ελλάδα αποκτά προστιθέμενη γεωπολιτική αξία.

Στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών η ΝΔ απαντά ότι αυτή δεν μπορεί να ακυρωθεί, καθώς θα τεθεί θέμα αξιοπιστίας της χώρας, ωστόσο αναφέρει ότι θα παρακολουθεί την αυστηρή εφαρμογή της.

Το υπουργείο Εξωτερικών στις 8 Ιουλίου θα συνεχίσει να είναι μια δύσκολη αποστολή. Και ένα μεγάλο στοίχημα για όποιον επιλεγεί για τη συγκεκριμένη καρέκλα.