Η χαμένη τιμή του χειροποίητου

Εχω προλάβει την εποχή της μοδίστρας. Εκείνο το «Αύριο έχουμε μοδίστρα» ειπωμένο από τη μητέρα μου, ηχεί ακόμη στα αυτιά μου ως υποσχετική χαράς αφού ήλπιζα ότι η κυρία Κατίγκω, η κυρία Δέσποινα, η κυρία Ποθητή (μου κάνει εντύπωση το ότι θυμάμαι ακόμη τα ονόματά τους) μπορεί να έβρισκαν πέντε – δέκα λεπτά να μου ράψουν ένα τόσο δα φορεματάκι κούκλας. …Και δεν ήταν μόνο τα ρούχα. Θυμάμαι καταστήματα που έφτιαχναν τσάντες κατά παραγγελία (η περίφημη «Ελένη» στην αρχή της οδού Ακαδημίας, μέσα στη στοά) ακόμη και παπούτσια «ασορτί» με το φόρεμα. Οριακά, και κάποια που έφτιαχναν μαγιό.

Αυτό όμως δεν ήταν πολυτέλεια. Ηταν το σύνηθες, το κανονικό και, στις περισσότερες περιπτώσεις, το οικονομικά προσιτό. Το έτοιμο ήταν το πιο ακριβό έως τη δεκαετία του 1970 που μπήκε στη ζωή, κυρίως των γυναικών, η, ξεπερασμένη πλέον, λέξη πρετ α πορτέ. Και γέμισε η αγορά από έτοιμα ρούχα και αξεσουάρ που, ιδιαίτερα από τότε που ήρθαν και στη χώρα μας οι μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων, ανέβασαν αισθητά τον μέσο δείκτη κομψότητας. Συνήθως, δεν ρωτάμε μία φίλη ή ένα φίλο μας από πού πήρε κάτι. Του λέμε, απλώς, ότι έχουμε το ίδιο.

Η «αγορά», όμως, κάθε τριάντα χρόνια (τόσο το υπολογίζω εγώ) επαναπροσδιορίζει τις ανάγκες της. Κι αυτό το κατάλαβε από το 2007, πριν την κρίση δηλαδή, η Δήμητρα Ψυχογιού. Τότε έφτιαξε το «Πέτρα, Ψαλίδι, Χαρτί» ένα εργαστήρι όπου σύγχρονες γυναίκες παρακολουθούσαν μαθήματα ραπτικής αλλά και διαφόρων άλλων κατασκευών. Παρότι ήμασταν ακόμη στα χρόνια του μεγάλου πάρτι, η ιδέα είχε ανταπόκριση ανάλογη των μαθημάτων υψηλής γαστρονομίας που έκαναν εκείνη την εποχή θραύση. Και καθώς τα οικονομικά μας δεδομένα άλλαζαν άρχισε να αναδύεται η «κουλτούρα της κατασκευής» που, σε πολλές περιπτώσεις, έγινε η λύση στην ανεργία.

Το «Πέτρα, Ψαλίδι, Χαρτί» εξελίχθηκε σε ένα είδος πυρήνα αυτή της τάσης, για τη Δήμητρα όμως δεν ήταν αρκετό. Περισσότερο εικονογράφος αλλά και συγγραφέας παιδικών βιβλίων αποφάσισε να «διηγείται» πλέον τα παραμύθια της πάνω σε παπούτσια, τσάντες, ρούχα. Και έφτιαξε το Nadeen στην οδό Ερεχθείου όπου μπορεί να φτιάξει για εμάς ρούχα (διαθέτει και τα υφάσματα), παπούτσια, τσαντάκια, οτιδήποτε μπορούμε ή δεν μπορούμε να φαντασθούμε, σύμφωνα με το γούστο, τις ανάγκες αλλά και τα προσωπικά μας παραμύθια.

Περιπατητικός πολιτισμός
Πρόκειται για μία ακόμη τάση που έχει μπει τα τελευταία χρόνια στην καθημερινότητα των Αθηναίων αλλά πολύ γρήγορα ξεπέρασε το στάδιο της μόδας και άρχισε να γίνεται ένα νέο είδος αστικής παράδοσης. Η πόλη μας, άλλωστε, μια «Ανατολίτισσα» ντυμένη δυτικά, είναι ιδανική για περιπάτους, γιατί περί αυτού πρόκειται, και μόνο περπατώντας την μπορεί κάποιος να τη γνωρίσει ουσιαστικά. Ακόμη καλύτερα αν υπάρχει κάποιος άξονας – αρχιτεκτονικός, ιστορικός, λογοτεχνικός, θεατρικός, εμπορικός – και ένας καλός ξεναγός. Οι οργανωμένοι, από διάφορους φορείς, περίπατοι – ξεναγήσεις βρίσκουν ολοένα και μεγαλύτερη ανταπόκριση και το μάτι μας πλέον έχει συνηθίσει αυτές τις ομάδες ανθρώπων που ενώ είναι σαφές ότι δεν πρόκειται για τουρίστες ανακαλύπτουν άλλες «αναγνώσεις» των ήδη γνωστών τους τοπίων.

Μια τέτοια ομάδα νέων ατόμων συνάντησα πριν από λίγες μέρες κοντά στο Μουσείο της Ακρόπολης. Και ανάμεσα ένα φίλο, τον Ευδόκιμο Τσολακίδη, δημιουργό και διευθυντή του «Θεάτρου των Αλλαγών» – κάτι περισσότερο από Δραματική Σχολή, μάλλον Σχολή Θεάτρου θα την έλεγα. Ηταν οι φετινοί τελειόφοιτοι του μαθήματος Ιστορία Θεάτρου, Τέχνης και Ανθρωπότητας που στο τέλος κάθε κύκλου μαθημάτων έχουν καθιερώσει μια μεγάλη βόλτα μετά ξενάγησης και θεατρικών δρώμενων. Φέτος ξεκίνησαν από τον σταθμό του μετρό της Ακρόπολης και αυτά τα νέα με τη λάμψη της Τέχνης στα μάτια παιδιά μίλησαν, μεταξύ άλλων, για το θέατρο του Διονύσου, τη Ρωμαϊκή δεξαμενή, τον ναό του Ασκληπιού, την οικία Πρόκλου, το μνημείο Θρασύλλου, τον ναό του Ηφαίστου, το τζαμί Τζισταράκη. Μια «άλλη πόλη» που υπάρχει δίπλα μας και περιμένει να την ανακαλύψουμε.

Η πίτσα της Μπολάνη
Η νέκρα «ζωντάνεψε», τα σβηστά φώτα άναψαν, τα χαρούμενα πρόσωπα και οι φωνές νέων ανθρώπων έβαλαν ξανά στον χάρτη της Αθήνας ένα αγαπημένο σημείο της πόλης που μέχρι πρότινος παρήκμαζε εγκαταλελειμμένο. Μιλάω για τη στοά Μπολάνη, γνωστή και ως στοά του «Κεντρικόν». Μετά τον 42 Barstronomy Athens και εν αναμονή του ιστορικού εστιατορίου «Κεντρικόν» που θα ξαναλειτουργήσει σε λίγο καιρό, άνοιξε (για τσιμπολόγημα στα όρθια ή take away) η πιτσαρία Dal Professore που φέρνει στο κέντρο της Αθήνας τη σπεσιαλιτέ του γνωστού ιταλικού εστιατορίου. Πίτσα σε σχήμα οβάλ, με πολύ τραγανή ζύμη (χάρη στο «υγρό» ζυμάρι, το φυσικό προζύμι και τη διπλή ζύμωση) με μεγάλη ποικιλία υλικών και πρωτότυπων συνδυασμών σε φιλικές τιμές. Μπήκα για να δω τη στοά, δοκίμασα, έφυγα και ξαναγύρισα για να πάρω τρεις πίτσες για το σπίτι στο οποίο ήμουν καλεσμένη. Last but not least. Η ευγενέστατη κοπέλα που με εξυπηρέτησε, με πήρε στο κατόπι διότι μου είχε δώσει πέντε ευρώ λιγότερα στα ρέστα.

– Εκ παραδρομής την περασμένη εβδομάδα στο σχόλιο του συγγραφέα Βασίλη Παπαθεοδώρου μπήκε λάθος φωτογραφία. Σήμερα επανορθώνουμε

Βασίλης Παπαθεοδώρου, συγγραφέας
Τι μου αρέσει, τι δεν μου αρέσει στην Αθήνα
Μέχρι την Ε’ Δημοτικού ζούσα στα Κάτω Πατήσια, κάτω από τις γραμμές του τρένου, κοντά στα Θυμαράκια, σε μια γειτονιά που ακόμα έχει την αύρα της δεκαετίας του ’60. Ανάμεικτες αναμνήσεις γλυκών αλλά και μοναχικών παιδικών χρόνων. Εκτοτε ζω στη Γλυφάδα, αυτή θεωρώ πόλη μου. Η Γλυφάδα μου αρέσει για την άπλα της και τον κοσμοπολίτικο αέρα της. Η πρώτη πολυπολιτισμική περιοχή της Αθήνας, before it was cool. Την εποχή των αμερικάνικων βάσεων. Στο κέντρο κατεβαίνω δυστυχώς καθημερινά, το βρίσκω μίζερο, βρώμικο, καταθλιπτικό κι απάνθρωπο. Παλιότερα, όταν ήμουν φοιτητής, δεν έδινα σημασία. Μεγαλώνοντας έπαψα να προσποιούμαι πως μου αρέσει το χάος και πως βρίσκω δημιουργική την ασχήμια. Μάλλον έπαψα να συμβιβάζομαι με αυτά.