Αγάπη που σε λέγαν Αντιγόνη

Οι συνειρμοί είναι προφανείς. Του ευνοεί και η φιγούρα της 31χρονης, μικρόσωμης καπετάνιου Καρόλα Ρακέτε. Με τη μαύρη μπλούζα και τα μαλλιά πιασμένα πίσω, σε χαμηλό, μεγάλο κότσο που παραπέμπει σε άγαλμα αρχαίας Κόρης. Η ηρωίδα του Σοφοκλή, αρχέγονη, αρχετυπική, «επαναφορτώνεται» στην ειδησεογραφία και κάνει τον γύρο του κόσμου με τη δύναμη του συμβολισμού της και τη σημειολογία της προσαρμογής της σε σύγχρονο σκηνικό. Η σύγκρουση του εθιμικού νόμου με τον γραπτό, της ανθρώπινης συνείδησης με την κυβερνητική εξουσία, του ατομικού με το συλλογικό. Εννοιες και αξίες πολύ πιο πάνω από τον απλουστευτικό διαχωρισμό μεταξύ του καλού και του κακού.

Δεν είναι μόνο η, σε πρώτη επίπεδο, γενναιότητα που κάνει γοητευτική την αρχαία ανυπακοή της Αντιγόνης, τη σύγχρονη αποκοτιά της Καρόλας. Είναι το ερώτημα που πλανάται στους αιώνες και συντηρεί τέτοιας εμβέλειας μύθους. Αξίζει, τελικά, τον κόπο η θυσία; Αξίζουν τα δέκα χρόνια φυλακής για μια ενέργεια που ναι μεν θα αναγκάσει, πιθανότατα, τον Σαλβίνι να δώσει μια, έστω και προσωρινή, λύση σε αυτό το θέμα αλλά, από την άλλη, μπορεί να φουντώσει τον ρατσιστικό λαϊκισμό του ακροατηρίου του; Αν υπήρχε ξεκάθαρη απάντηση σε αυτό, αν ήταν κάτι που θα μπορούσαμε – ή δεν θα μπορούσαμε – να κάνουμε όλοι, η τραγωδία του Σοφοκλή δεν θα γοήτευε το κοινό και οι Καρόλες αυτού του κόσμου δεν θα γίνονταν πρωτοσέλιδο.

Γι’ αυτό και το πιο συναρπαστικό που βρίσκω στην ιστορία είναι η δήλωση της νεαρής καπετάνιου ότι φοβόταν. Φοβόταν, όπως είπε, μην αυτοκτονήσει κάποιος από αυτούς που επέβαιναν στο πλοίο. Και η ιστορία του ανθρώπου μας έχει δείξει ότι οι ουσιαστικοί ήρωες δεν είναι οι ατρόμητοι. Δεν είναι αυτοί που, εξ αρχής, έχουν πάρει αψήφιστα τις αποφάσεις του. Είναι αυτοί που αντέχουν να πλοηγούν το καράβι της συνείδησής τους ανάμεσα από τους φόβους τους.

ΥΓ. Ο τίτλος είναι από το μελοποιημένο, από τον Θάνο Μικρούτσικο, ποίημα του Αλκη Αλκαίου, «Ερωτικό».