Ασθένειες {LF}και εξουσίες

Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια, γλαφυρό όπως ένα μυθιστόρημα και συναρπαστικό όπως ένα ντοκουμέντο, είναι το «Ασθενείς ηγέτες στην εξουσία». Εχει την υπογραφή του Ντέιβιντ Οουεν, ενός ανθρώπου που ξέρει καλά και από εξουσίες και από ασθένειες. Εξέχων διπλωμάτης και υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας (τον θυμόμαστε από την εποχή του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία) αλλά και νευρολόγος. Μέσα από το πρίσμα και των δύο ιδιοτήτων του λοιπόν, φωτίζει τη σχέση, συνήθως αποκρυπτόμενων, σωματικών και πνευματικών νόσων με την άσκηση της πολιτικής. «Πρωταγωνιστές» του οι μεγάλοι ηγέτες του 20ού αιώνα, μεταξύ των οποίων ο Ρούζβελτ, ο Μουσολίνι, ο Χίτλερ, ο Τσόρτσιλ, ο σάχης Ρεζά Παχλαβί, ο Μάο, ο Aϊζενχάουερ, ο Ντε Γκολ, ο Τζον Κένεντι, ο Νίξον, η Θάτσερ, ο Μιτεράν, ο Γέλτσιν, ο Μπλερ.

Σε αυτό διάβασα ότι, για παράδειγμα, ο Ρούζβελτ ήταν πολύ εξασθενημένος στη διάσκεψη της Γιάλτας και πως ο αλκοολισμός του Νίξον τον εμπόδιζε κάποιες φορές να λάβει μέρος σε σοβαρές συσκέψεις. Οτι ο Κένεντι υπέφερε από ενδοκρινολογική δυσλειτουργία των επινεφριδίων που του προκαλούσε, κατά περιόδους, αφόρητους πόνους όπως τις ημέρες της απόβασης στον Κόλπο των Χοίρων, αλλά και το ότι ένας, περίπου, στους τρεις προέδρους των ΗΠΑ αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας κατά τη διάρκεια της θητείας του. Και ότι ο Μιτεράν διαγνώσθηκε με καρκίνο έξι μέρες μετά την ανάληψη της εξουσίας, κάτι το οποίο απέκρυψε επί έξι χρόνια. (Ο Οουεν βέβαια κάνει λόγο και το «σύνδρομο της ύβρεως» που πιστεύει ότι «κατέτρωγε» τον Μπους τον νεότερο και τον Μπλερ, όμως αυτό είναι άλλο κεφάλαιο).

Τα κλισέ που αναπαράγει η εικόνα της εξουσίας δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια για να συνδέσουμε τους ισχυρούς αυτού του κόσμου με σωματικές ανημπόριες. Γι’ αυτό και σοκάρει η τρεμάμενη Μέρκελ. Μία πολιτικός ωστόσο που έχει αναποδογυρίσει πολλά στερεότυπα ώστε να μην ανακοινώνει, μια περισσότερο ή λιγότερο σοβαρή ασθένεια που, πιθανόν, αντιμετωπίζει.