Στο αρχείο μέσω… κάλπης

Δεν είναι ούτε μία, ούτε δύο, αλλά 17 οι υποθέσεις που ζητούν απαντήσεις από την επόμενη Βουλή. Το βάρος πέφτει στους ώμους της πλειοψηφίας της επόμενης κοινοβουλευτικής περιόδου, η οποία θα κληθεί να δώσει το πράσινο φως για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ευθυνών κυβερνητικών προσώπων. Από την περίπτωση της ΔΕΠΑ έως τη διαχείριση του σκανδάλου της Novartis, κάποιες από τις υποθέσεις που αναφέρονται βρίσκονται ήδη στα χέρια της Δικαιοσύνης και κάποιες όχι. Παράλληλα όμως το άρθρο 86 του Συντάγματος, περί ευθύνης υπουργών, ενέχει και τον κίνδυνο της παραγραφής – κι αυτό γιατί, αν δεν προκύψει κυβέρνηση και η Βουλή συγκροτηθεί για να διαλυθεί λίγο αργότερα, ενδέχεται να παραγραφούν οι πιθανές ευθύνες των πολιτικών προσώπων που αναμείχθηκαν.

Στην καταγραφή των υποθέσεων, που έγινε σε προηγούμενο άρθρο του στα «ΝΕΑ» από τον γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κινήματος Αλλαγής, Βασίλης Κεγκέρογλου, τονίζεται πως κάθε σημείο «ζητά απαντήσεις αντί της σιωπής και των ένοχων φωνασκιών».

Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την υπόθεση Novartis, μετά τις αποκαλύψεις του αντεισαγγελέα Ιωάννη Αγγελή, τα δύο κόμματα των οποίων τα στελέχη βρέθηκαν στην θέση του απολογούμενου έχουν ξεκαθαρίσει τη θέση τους.

«Η υπόθεση θα φτάσει στην επόμενη Βουλή από τη στιγμή που εμπλέκονται υπουργοί», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης (OPEN) μιλώντας για τους χειρισμούς της Novartis και τον υπουργό «Ρασπούτιν» – η ΝΔ, εφόσον επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις, θα βρεθεί στα κυβερνητικά έδρανα.

«Είναι βαρύτατες οι ευθύνες του Αλέξη Τσίπρα (…) Η Δικαιοσύνη οφείλει να κάνει το έργο της», ανέφερε και η Φώφη Γεννηματά (Σκάι). Τόσο στην Πειραιώς όσο και στη Χαριλάου Τρικούπη κάνουν λόγο για διερεύνηση «χωρίς ρεβανσισμό», δίνοντας τον πρώτο λόγο στη Δικαιοσύνη και αργότερα στο Κοινοβούλιο, εφόσον χρειαστεί.

Προϋπόθεση θεωρείται η συγκρότηση κυβέρνησης, έτσι ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος παραγραφής και να μπορέσουν τουλάχιστον οι περισσότερες από αυτές τις υποθέσεις να διερευνηθούν σε βάθος. Κατά μία ανάγνωση, αυτός ο φόβος είναι ένας από τους λόγους που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βάλει στόχο τη μη αυτοδυναμία της ΝΔ, βλέποντας πως ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να οδηγήσει γρηγορότερα σε νέες κάλπες. Από την άλλη, ωστόσο, στο Κίνημα Αλλαγής έχουν ξεκαθαρίσει πολλές φορές την ανάγκη «πολιτικής σταθερότητας και ομαλότητας». Γι’ αυτό, σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας της ΝΔ, αφήνουν ανοιχτό παράθυρο στη σύσταση μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, χωρίς δική τους συμμετοχή, ενισχύοντας μόνο τα σημεία που απαιτούν εθνική συνεννόηση.

Οι εκκρεμείς υποθέσεις που αφορούν πρόσωπα της περιόδου 2015-2019 βασίζονται, υπό μια έννοια, στην πολιτική σταθερότητα της επόμενης Βουλής. Το άρθρο 86 είναι σαφές, ξεκαθαρίζοντας πως η διάλυση της επόμενης Βουλής φέρνει αυτόματα την παραγραφή αδικημάτων για τους κατέχοντες κυβερνητική θέση. Το συγκεκριμένο άρθρο αναμένεται να αλλάξει με την ολοκλήρωση της συνταγματικής αναθεώρησης – συγκέντρωσε, μάλιστα, μία από τις μεγαλύτερες πλειοψηφίες κατά τις ψηφοφορίες του περασμένου φθινοπώρου. Η αλλαγή του όμως έχει μη αναδρομική ισχύ. Παράθυρο στη συνταγματική νομοθεσία αποτελεί το νομολογικό προηγούμενο. Το 2012, με την παραπομπή του Γιώργου Παπακωνσταντίνου στο Ειδικό Δικαστήριο, θεωρήθηκε πως οι δύο μέρες συγκρότησης του Κοινοβουλίου δεν αρκούσαν για να διερευνηθεί επαρκώς η υπόθεση, οπότε δεν υπήρξε παραγραφή. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που δεν συγκροτηθεί Βουλή ανάμεσα σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις – και πάλι, δηλαδή, ενδεχόμενα αδικήματα δεν παραγράφονται.