Η «Νέα» Σμύρνη

«Η Σμύρνη μάνα καίγεται», τραγουδούσε το αηδόνι. Και τα τσιμέντα αναρίγησαν, η γραία γυναίκα κλαίει.

«Ο πόνος μας δε λέγεται, δε γράφεται ο καημός μας», συνέχισε το αηδόνι.

Ο ασπρομάλλης έκρυψε το βούρκωμα των ματιών του. Το βλέμμα μαρμάρωσε στη ρίγη του μπλε της θάλασσας. «…στα πλοία όποιος πιάνεται κι οι φίλοι τον χτυπάνε».

Κι οι δήμαρχοι της Νέας Σμύρνης και της Σμύρνης (Ιζμίρ στα τουρκικά) αγκαλιασμένοι, υπόσχονται νέα ανταμώματα πάνω σε στάχτες και πόνο.

Το επίθετο «Νέα» δίπλα στη Σμύρνη, τη Φιλαδέλφεια, την Ιωνία, τη Χαλκηδόνα, την Κίο, την Αρτάκη είναι γραμμένο με αίμα, με ξεριζωμό και θάνατο.

Δεν αποκαλύπτει θαυμασμό για το πρωτότυπο αλλά τη συνέχεια όσων χάθηκαν.

Ο μικρασιατικός Ελληνισμός, οι 650.000 του Αϊδινίου – Σμύρνης και τα περίπου δύο εκατομμύρια των υπόλοιπων περιοχών της Ανατολής δεν ξεκίνησαν μία ωραία πρωία, για την προκυμαία περιμένοντας τα καράβια που θα τους πήγαιναν κρουαζιέρα στο Αιγαίο.

Κυνηγήθηκαν, έπεσε μαχαίρι, διαλύθηκαν οικογένειες, νεαρές κοπέλες βιάστηκαν, άνδρες χάθηκαν στα τάγματα εργασίας.

Η ρίζα αιώνων ελληνικού πολιτισμού, εκεί όπου γεννήθηκε ο Ομηρος και η επική ποίηση, κόπηκε απότομα.

Οι πρόσφυγες, στην Ανατολή γκιαούρηδες και στην Ελλάδα τουρκόσποροι. Χιλιάδες πέθαναν από τις κακουχίες και τις ασθένειες.

Από το λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου, στον Πειραιά, τις καραντίνες και τα ψαλίδια που κούρευαν αδιακρίτως ανδρικά και γυναικεία κεφάλια ως καλωσόρισμα στη νέα πατρίδα πέρασε ο ελληνισμός της Μικράς Ασίας.

Οσοι κατάφεραν να επιβιώσουν μέσα στις τσίγκινες παράγκες, δεν μπόρεσαν ποτέ να γιατρέψουν τις πληγές τους, να ξεχάσουν τα πατρογονικά εδάφη, τις συνήθειες, τα έθιμά τους.

Καμία γέφυρα, καμία συναυλία δεν μπορεί να ενώσει τη Νέα Σμύρνη με τη Σμύρνη. Γιατί η πρώτη είναι στην πραγματικότητα μια πικρή ανάμνηση της δεύτερης.

«Στον Αϊ-Γιώργη που βγήκαμε στην καραντίνα, βρήκαμε πολύ άσκημα τα πράματα. Μας κουρέψανε όλους, μας φέρνονταν άσκημα, μας βρίζανε. Απελπισία μας έπιασε. Επεσε κι αρρώστια, δυσεντερία και πεθάνανε δέκα άνθρωποι. Τους πήρανε που τους πήγανε, πού τους θάψανε, δεν ξέρουμε. Και μείναμε στον καινούργιο τόπο και μεγαλώσανε τα παιδιά μας που τα φέραμε μωρά και πάλι όλο βάσανα ήτανε η ζωή μας».

Μαρτυρία της Κατίνας Κασνακίδου στην «ΕΞΟΔΟ».