Η ΕΕ ως πολιτικό εργαλείο δημιουργίας

Στις πρόσφατες ευρωεκλογές το λαϊκιστικό κύμα δεν κατάφερε να εμποδίσει τη συνέχιση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου. Βρήκε μπροστά του μια «σιωπηλή πλειοψηφία».

Η νέα διοίκηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης που θα προκύψει τους επόμενους μήνες πρέπει να επιτρέψει την οικοδόμηση μιας δυνατής οικονομίας. Πρέπει να φτιάξουμε μια οικονομική δύναμη που θα μας βοηθήσει να γίνουμε πρωταθλητές στον τομέα της ψηφιακής τεχνολογίας. Είναι απαραίτητο να δούμε την ΕΕ ως συνολική, αναπτυξιακή, κοινωνική, θεσμική και πολιτική οντότητα.

Πρέπει να δούμε την Ενωμένη Ευρώπη ως πολιτικό εργαλείο δημιουργίας σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.

Προς αυτή την κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ανάγκη από πολιτικούς ηγέτες με ξεκάθαρες ευρωπαϊκές θέσεις. Ηγέτες που δεν θα επικαλούνται διαρκώς το «εθνικό συμφέρον» που εγκλώβισε την ΕΕ στα «εθνικά εγώ». Σε αυτόν τον εγκλωβισμό των «εθνικών εγωισμών» εντάσσεται και το βρετανικό δημοψήφισμα που οδήγησε στο Brexit.

Σήμερα, με τη Γερμανία να είναι ο βασικός πρωταγωνιστής της ευρωζώνης, είναι προφανής η ανάγκη για ένα πιο λειτουργικό σύστημα για την ευρωζώνη, η οποία ούτως ή άλλως αποτελεί μέρος του προβλήματος γιατί είναι μια ατελής οικονομική και νομισματική ένωση χωρών-μελών με διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Η εμβάθυνση και ολοκλήρωση της ευρωζώνης θα είναι ο βασικός άξονας των θεσμικών πρωτοβουλιών, τις οποίες θα συμπληρώνει το σχέδιο ανάπτυξης της ευρωπαϊκής κοινής άμυνας, προκειμένου η ΕΕ να είναι σε θέση να εξασφαλίζει τη στρατηγική της αυτονομία, να μπορεί να διαχειριστεί τις διεθνείς κρίσεις μόνη της και να εγγυάται τα εξωτερικά σύνορά της.

Το κλειδί για να ανταποκριθεί η Ευρώπη στις σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις είναι να εξοπλιστεί με την απαραίτητη κυριαρχία. Για να καθορίζει η ίδια η Ευρώπη το μέλλον της χρειάζεται περισσότερη κυριαρχία. Μια Ευρώπη φιλελεύθερη με ενισχυμένη προστασία των εξωτερικών συνόρων, με τη γαλλογερμανική συνεργασία στο κέντρο της, έχει καθήκον και υποχρέωση να μην επιτρέψει την υποχώρηση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου. Γερμανία και Γαλλία έχουν μεγάλη ευθύνη για την Ευρώπη και η γαλλογερμανική συμφωνία του Ααχεν του Ιανουαρίου του 2019 έδειξε πως οι δύο χώρες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν μια επανεκκίνηση της ενοποιητικής διαδικασίας.

Σε μια νέα φιλόδοξη Ενωση που θα την ενώνει η αλληλεγγύη, η Ελλάδα μπορεί να κάνει τη δική της ευρωπαϊκή επανεκκίνηση και να πορευτεί με γνώμονα έναν εξωστρεφή πατριωτισμό.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συντονιστής της Μονάδας Ερευνας για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών.