Ιταλική βόμβα απειλεί την ευρωπαϊκή οικονομία

Στον μεγαλύτερο κίνδυνο για την οικονομία της Ευρώπης τείνει να εξελιχθεί (ξανά) η Ιταλία και ήδη βρίσκεται στο στόχαστρο των αγορών εξαιτίας της σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες. Το χρέος της χώρας – που ξεπερνά το ιλιγγιώδες ποσό των 2 τρισ. ευρώ – αυξήθηκε ως ποσοστό επί του ΑΕΠ σε 132,2% το 2018 από 131,4% το 2017 και κινδυνεύει να φτάσει το 133,7% φέτος και το 135,2% το 2020. Την ίδια στιγμή το διαρθρωτικό έλλειμμα της χώρας αναμένεται να φτάσει το 2,4% του ΑΕΠ φέτος και το 3,6% το 2020.

Μοναδικός τρόπος για μην υπάρξουν νέες τέτοιες αρνητικές εξελίξεις, όπως τουλάχιστον τις εκλαμβάνουν οι αγορές, είναι να αλλάξει πλεύση η κυβέρνηση συνασπισμού τη Ρώμη, κάτι που από ό,τι φαίνεται όμως δεν δείχνουν διατεθειμένοι να κάνουν ο Ματέο Σαλβίνι και ο Λουίτζι ντι Μάιο. Οι επικεφαλής της Λέγκας και του Κινήματος των Πέντε Αστέρων αντίστοιχα βρίσκονται ξανά σε τροχιά σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες που ζητούν συμμόρφωση με τους κανονισμούς της ΕΕ για μείωση ελλειμμάτων και χρεών, απειλώντας μάλιστα με επιβολή υπέρογκων προστίμων. Εάν ξεκινήσει η λεγόμενη «διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος» κατά της Ιταλίας από την ΕΕ η χώρα κινδυνεύει με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει τα 3,5 δισ. ευρώ.

Πλέον η Ιταλία φαίνεται να απειλεί την Ευρώπη ακόμη περισσότερο κι από τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ, δημιουργώντας νέους τριγμούς στις αγορές και εντείνοντας την ήδη αυξημένη ανησυχία. Είναι ενδεικτικό ότι τα επιτόκια δανεισμού της χώρας συνεχώς αυξάνονται κάνοντας όλο και πιο δύσκολη την αποπληρωμή των υπέρογκων χρεών της. Τα επιτόκια των 10ετών κρατικών ομολόγων της Ρώμης διαμορφώνονται σε 2,52%, αρκετά πάνω από άλλων χωρών της ευρωζώνης, έχοντας φτάσει τις προηγούμενες ημέρες μέχρι το 2,70%.

Το μεγάλο πρόβλημα της Ευρώπης προέρχεται τώρα από τη Ρώμη. Μετά τη χωρίς προηγούμενο σύγκρουση της Ιταλίας με τις Βρυξέλλες στα τέλη του 2018, η ΕΕ έδωσε χρόνο στη Ρώμη εγκρίνοντας τον προϋπολογισμό της για το 2019 με μια προϋπόθεση. Να αρχίσει να μειώνεται φέτος το ιταλικό χρέος και το διαρθρωτικό έλλειμμα να μείνει στα επίπεδα του 2018. Δεν έχει γίνει όμως ούτε το ένα ούτε το άλλο. Επιπλέον κορυφαία στελέχη της ιταλικής κυβέρνησης με επικεφαλής τον Σαλβίνι έχουν υποσχεθεί μειώσεις φόρων με στόχο την ανάπτυξη της οικονομίας.

Οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες φοβούνται ότι εάν η πορεία των δημόσιων οικονομικών κάνει τις αγορές να βάλουν στο στόχαστρο την Ιταλία τότε η χώρα μπορεί να χάσει την πρόσβασή της σε αυτές με ανυπολόγιστες συνέπειες. Υπάρχει όμως μια όχι και τόσο μικρή διαφορά σε σύγκριση με τις παρόμοιες κρίσεις της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας. Η οικονομία της Ιταλίας είναι πολύ μεγαλύτερη με ετήσιο ΑΕΠ που φτάνει τα 1,9 τρισ. ευρώ και η χορήγηση οποιασδήποτε βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη – όχι μόνο για οικονομικούς αλλά και για πολιτικούς λόγους.