Οι Βρυξέλλες τραβούν σκανδάλη για την Ιταλία

Προς νέα σύγκρουση οδεύουν Κομισιόν και Ιταλία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε χθες και επίσημα ότι η χώρα δρα κατά παράβαση των κανονισμών της ΕΕ όσον αφορά τα δημοσιονομικά και ιδιαίτερα το υπέρογκο έλλειμμα και ανοίγει τον δρόμο για να ξεκινήσει ειδική νομική διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή υπέρογκου προστίμου – έως 3,5 δισ. ευρώ.

Σε ειδική έκθεση που δημοσιοποιήθηκε χθες, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι η Ρώμη δεν έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο στη μείωση του τεράστιους χρέους της όπως επιβάλλουν οι σχετικοί ευρωπαϊκοί κανονισμοί και πως κρίνεται απαραίτητο να ξεκινήσει η λεγόμενη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Πρόκειται για επανάληψη της κόντρας που είχε ξεσπάσει στα τέλη του 2018 μεταξύ Βρυξελλών και της λαϊκιστικής κυβέρνησης συνασπισμού της χώρας. Ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και επικεφαλής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων Ματέο Σαλβίνι έχει υποσχεθεί μάλιστα να αναλάβει δράση για να αλλάξουν οι κανονισμοί της ΕΕ για τα όρια των ελλειμμάτων και των χρεών στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ο Σαλβίνι επανέλαβε χθες ότι η μείωση φόρων είναι ο μοναδικός τρόπος να υπάρξει ανάπτυξη και να μειωθεί το χρέος.

Την ίδια στιγμή, στελέχη του κόμματος του Σαλβίνι, όπως ο οικονομικός σύμβουλος Κλάουντιο Μπόργκι, έχουν φέρει ξανά στο προσκήνιο την ιδέα ενός παράλληλου νομίσματος προκαλώντας πρόσθετη ανησυχία στις αγορές.

Το χρέος της Ιταλίας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ως ποσοστό επί του ΑΕΠ στην ευρωζώνη έπειτα από αυτό της Ελλάδας. Από 131,4% το 2017 έφτασε το 132,2% το 2018 και φέτος σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κομισιόν αναμένεται να σκαρφαλώσει φέτος στο 133,7%. Για το 2020 αναμένεται να κινηθεί ακόμη υψηλότερα, κατά παράβαση των ευρωπαϊκών κανονισμών που επιβάλλουν ότι θα πρέπει να ακολουθήσει πτωτική πορεία.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από την πλευρά του ετοιμάζεται να προειδοποιήσει ότι το υπέρογκο χρέος της Ιταλίας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την οικονομία της ευρωζώνης, σύμφωνα με πηγές του Reuters. Η Κομισιόν εκτιμά ότι το χρέος της Ιταλίας θα αυξηθεί κι άλλο επειδή τα επιτόκια δανεισμού της χώρας αυξάνονται συνεχώς, καθιστώντας πιο δύσκολη την αποπληρωμή των χρεών της. Τα επιτόκια των 10ετών κρατικών ομολόγων της Ιταλίας έχουν φτάσει το 2,54% έχοντας σκαρφαλώσει τις προηγούμενες μέρες έως το 2,70%.

Από την πλευρά της η Ρώμη είναι πιο αισιόδοξη στις προβλέψεις της και εκτιμά ότι το χρέος θα αυξηθεί φέτος στο 132,6% του ΑΕΠ και θα μειωθεί το 2020 στο 131,3% του ΑΕΠ.

Πλέον οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ έχουν περιθώριο δύο εβδομάδες για να αποφασίσουν αν θα εγκρίνουν τις εκτιμήσεις της Κομισιόν για να προχωρήσει η νομική διαδικασία με πιθανή επιβολή προστίμου.

Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε θα έχει την ευκαιρία στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στα τέλη Ιουνίου να συζητήσει τις θέσεις της κυβέρνησής του με τον απερχόμενο πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Στη συνέχεια, στις αρχές Ιουλίου, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ μπορεί να αποφασίσουν για επίσημη έναρξη της λεγόμενης διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Από τη στιγμή που θα ξεκινήσει επισήμως τέτοια διαδικασία, η Ιταλία θα πρέπει να υιοθετήσει μέτρα λιτότητας όπως αύξηση φορολογίας και μειώσεις δαπανών. Πρόκειται για εκρηκτικό κοκτέιλ, αφού κανείς δεν ξέρει ποιες ακριβώς θα είναι οι αντιδράσεις και από τις δύο πλευρές. Εάν επιβληθεί τελικά πρόστιμο, θα είναι η πρώτη φορά στα χρονικά.

Χθες επίσης, η Κομισιόν προειδοποίησε Γαλλία και Βέλγιο ότι πρέπει να βάλουν σε τάξη τα δημόσια οικονομικά τους, αλλά δεν απείλησε με αντίστοιχη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Το χρέος της Γαλλίας ως ποσοστό επί του ΑΕΠ ανέρχεται σε 98,4%. Το έλλειμμα επίσης αναμένεται να αυξηθεί φέτος στο 3,1% του ΑΕΠ. Το χρέος του Βελγίου ανέρχεται στο 102% του ΑΕΠ.